Bir video izlediniz ve konu anlaşılır geldi; ancak birkaç hafta sonra tek başınıza uygulayamadınız. Bu durumda “Öğrendim mi?” sorusuna yalnızca ders tamamlama veya izleme saati yanıt vermez. Başlangıçta yaptığınız bir çalışmayı saklayın, sonra benzer görevi yeniden yapın ve ikisini aynı ölçütlerle karşılaştırın. Ardından bir kişiden belirli bir noktaya görüş isteyin.
Başlangıç örneği oluşturarak ilerleyin
Öğrenmek istediğiniz konuyu küçük bir göreve çevirin. Örneğin iş e-postası yazmayı geliştiriyorsanız, açık bir senaryo için kısa bir ilk taslak hazırlayın. Tablo düzenlemeyi öğreniyorsanız, küçük bir veri dosyasını temizleyin. Sunum yapmayı çalışıyorsanız, üç dakikalık bir anlatım kaydedin. Gerçek iş, müşteri veya okul bilgisi kullanmak zorunda değilsiniz; anonim veya kurgusal örnek seçebilirsiniz.
İlk örnek kusurlu olabilir; zaten karşılaştırma için var. Dosyanın tarihini ve o sırada kullandığınız kaynağı kaydedin. Hangi ölçütü geliştirmek istediğinizi baştan belirleyin. E-postada amaç, talep ve son tarih açık mı? Tablo başkası tarafından yeniden hesaplanabiliyor mu? Sunumun ana mesajı ilk dakikada duyuluyor mu? Ölçüt görevle ilgili olmalıdır.
Sonraki çalışmayı aynı koşullarda deneyin
Bir süre öğrendikten sonra benzer bir görev seçin. Başlangıç dosyası aynıysa, onu kullanabilirsiniz; değilse zorluk düzeyinin benzer olmasına dikkat edin. Yeni öğrenmeyi uygulamaya çalışın ve farklı bir taslak hazırlayın. Önce “Daha güzel görünüyor mu?” yerine belirlediğiniz ölçütlere bakın.
Şöyle bir durum hayal edelim. İşletme öğrencisi Berk, Excel’de tablo düzenleme ve grafik hazırlamayı öğreniyor. İlk hafta kamuya açık bir veri dosyasında tarih formatlarını karıştırıyor ve grafik eksenini açıklamıyor. İki hafta boyunca temel kaynak çalıştıktan sonra benzer ama farklı bir dosyada aynı işi yeniden yapıyor. İkinci grafikte başlık ve eksen açıklaması var; kaynak dosyanın tarihini de eklemiş. Sonuç daha kolay okunuyor, ancak farklı bir filtre kullandığı için ilk dosyayla toplamlar birebir aynı değil. Berk bu farkı da not ediyor; yalnız görüntüye bakıp kendini “uzman” ilan etmiyor.
Ölçüm kusursuz karşılaştırma olmayabilir. Görev veya veri değiştiyse bunu not edin. Öğrenme sürecinde araç güncellenmiş olabilir. Süre kısalması tek başına daha iyi sonuç anlamına gelmeyebilir; hız artarken hata da artmış olabilir. Kalite, açıklık, doğruluk, güvenlik ve görevinizin gerçek ihtiyacını birlikte değerlendirin.
Görüş isteğini daraltın
“Nasıl olmuş?” sorusu çok geniş olduğu için çoğu kez “güzel” gibi kullanılmayan cevap alırsınız. İşi bilen veya hedef kitlenizi anlayan bir kişiye tek bir soru sorun: “Grafik başlığından hangi dönemin ve hangi ölçünün karşılaştırıldığını anlayabiliyor musun?” veya “E-postada benden hangi tarihe kadar ne istediğim net mi?” Görüşü aldıktan sonra neyi değiştireceğinize karar verin.
Görüş isteyeceğiniz kişiyi doğru seçin. Tasarım için biçim, veri için hesap doğruluğu, iş başvurusu için ilanın beklentisi farklı değerlendirme ister. Her yorumun doğru olduğunu varsaymayın. Birden fazla kişiden çelişkili öneriler gelirse, görevin amacı ve ölçütüne dönün. Şirket içi belge, özel veri veya başkasının yazısını paylaşmak için izniniz olduğundan emin olun.
İlerlemenizi tek sayıyla özetlemeyin
Tamamladığınız görev, düzenli çalışma süresi ve geri bildirim noktalarını kaydedin. Fakat kurs saati veya bitirilen bölüm sayısını tek ilerleme ölçüsü yapmayın. Bir şeyi öğrenmek için birkaç örnek gerekebilir. Bazen yeni bilgi eski boşluğu fark ettirir; bu da geçici olarak daha çok hata görmenize yol açabilir. Önemli olan hangi konuda artık daha iyi karar verdiğinizi ve kanıtın ne olduğunu açıklayabilmenizdir.
Bir sonraki çalışma için tek geliştirme alanı seçin. Örneğin grafiği açıklamak veya e-postanın talebini ilk cümleye koymak. Aynı anda beş şeyi değiştirmek, hangi müdahalenin etkili olduğunu görmeyi güçleştirir. İş hayatı için Excel öğrenme sırası başlangıç projesini iş görevine göre seçmeye yardım eder. Okul veya staj için örnek arıyorsanız öğrenciler için alternatif proje yazısına bakın.
Görüş aldığınız kişiyle aynı ölçütü kullanın
Bir araştırma sunumu hazırladığınızı düşünün. İlk sürümde beş slayt var; her biri uzun metinlerden oluşuyor. Siz tasarımı güzel bulabilirsiniz. Ancak okuyucu hangi karara ulaşılacağını anlayamıyorsa, çalışmanın amacına göre eksik vardır.
Bir arkadaşınıza “Sunum nasıl olmuş?” diye sormak yerine üç soruyla gidin: İlk slayttan konuyu anlıyor musun? Veriler öneriyi destekliyor mu? Son slaytta ne yapılacağını görebiliyor musun? Böylece beğeni ile anlaşılabilirliği ayırırsınız. Görüş veren kişinin konuya ne kadar aşina olduğunu da not edin.
İkinci sürümde başlıkları değiştirip öneriyi başa aldığınızda, aynı soruları yeniden sorun. Daha kısa sunum yapmak tek başına gelişme değildir; bir bilgiyi yanlış veya eksik anlattıysanız süre avantajı anlamını kaybeder. Hem doğruluğu hem anlaşılmayı değerlendirin.
Çelişen görüşler geldiğinde hepsini aynı anda uygulamak zorunda değilsiniz. Sunumun okuyucusu ve amacıyla ilgili olanları önceliklendirin. Tasarım zevkiyle verinin doğruluğu aynı tür yorum değildir.
İlk ve son sürümü kısa notlarla saklayın. Hangi eleştiriyi neden uyguladığınızı açıklayabiliyorsanız, öğrenmeniz daha görünür olur. Bu küçük kayıt, sonraki benzer çalışmada nereden başlayacağınızı da gösterir. İlerleme yalnız daha çok ders izlemekten değil, kendi çalışmanızdaki farkı anlayabilmekten gelir.
Öğrenme ilerleme kartı
İş dosyası paylaşamıyorsanız anonim veya kurgusal bir çalışma kullanın. Tarih ve kullandığınız kaynağı kaydedin.
Birden fazla öğrenme hedefini sıraya koymak veya kursla gerçek iş örneğini eşleştirmek için kariyer gelişim kursunun içeriğini inceleyebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Kendi kendime öğrendiğimi nasıl kanıtlarım?
Başlangıç ve sonraki örneği, tarih ve aynı ölçütlerle saklayın. Dosyanın hangi kısmını sizin yaptığınızı açıklayın; kurs tamamlama belgesi tek başına uygulamayı göstermez. Bu adımı kendi durumunuza uyarlamak için yeni bir yeteneği öğrenmeye başlamadan önce 30 günlük deneme nasıl yapılır yazısındaki örneği de inceleyebilirsiniz.
İlerlemem yok gibi görünüyorsa ne yapmalıyım?
Ölçütünüzün net olup olmadığını ve görevlerin benzer zorlukta olup olmadığını kontrol edin. Bir kişiden belirli bir alana görüş alın ve sonraki denemeyi küçültün. Bu adımı kendi durumunuza uyarlamak için i̇ngilizce çalışmanızın işe yaradığını nasıl ölçebilirsiniz yazısındaki örneği de inceleyebilirsiniz.
Kimden geribildirim istemeliyim?
Çalışmanın amacını anlayabilecek ve ilgili ölçütü değerlendirebilecek birini seçin. Özel bilgi veya dosyayı paylaşmadan önce izin ve gizlilik koşullarına uyun.
Öğrenme uygulamasını ne sıklıkta ölçmeliyim?
Her küçük dersten sonra değil, tamamlanmış örnek oluştuğunda değerlendirin. Başlangıç, yeni çalışma ve düzeltme için tarih kaydetmeniz yeterlidir.
