Yeni bir işe başlayınca insanın aklından aynı anda birçok soru geçiyor: İlk gün ne giyeceğim, kime ne soracağım, ne kadar hızlı sonuç üretmem beklenecek? Belki de en önemlisi şu: Daha insanları ve işi tanımadan kendimi kanıtlamaya çalışmalı mıyım?
Kısa cevap: Önce anlamaya çalış, sonra küçük ama görünür bir katkı yap. İlk 30 günün amacı her şeyi bilmek değil; senden ne beklendiğini, ekibin nasıl çalıştığını ve nerede değer üretebileceğini öğrenmek. Bu yazıda yeni işe başlarken kullanabileceğin basit bir plan var.
İlk hafta: Beklentiyi tahmin etme, sor
İlk gün şirketin bilgisayarını, toplantı takvimini ve görevlerini öğrenirsin. Ama işin görünmeyen kısmı daha önemlidir: Başarı burada nasıl tarif ediliyor? Hangi konu acil, hangisi yalnızca gürültü?
Yöneticinle kısa bir görüşmede şu üç soruyu sor:
İlk ay sonunda hangi çıktıyı görmeyi bekliyorsunuz?
Öncelikleri belirlerken kiminle konuşmalıyım?
Bir konuda takılırsam ne kadar bekleyip yardım istemeliyim?
Cevapları not et. Bir hafta sonra kendi cümlelerinle özetleyip doğrulat. Böylece hem beklentiyi yanlış anlamazsın hem de ilk işini rastgele seçmezsin.
İkinci hafta: İşin akışını ve insanları tanı
Organizasyon şemasını bilmek, işin gerçekte nasıl ilerlediğini bilmekle aynı şey değil. Bir karar kimden çıkıyor? Bir dosya neden sürekli geri dönüyor? Müşterinin ya da kullanıcının en sık yaşadığı sorun ne?
Birlikte çalışacağın kişilerden kısa görüşmeler iste. Hazır bir konuşma metnine gerek yok. “Şu anda üzerinde çalıştığın en önemli iş ne?” ve “Benim rolüm senin işini nerede kolaylaştırabilir?” soruları iyi bir başlangıç. Dinlerken insanların unvanından çok, aralarındaki iş akışına bak.
Bu aşamada acele bir “Ben olsam şöyle yapardım” cümlesi kurmak yerine gözlemlerini iki sütuna ayır: Bildiğim şeyler ve doğrulamam gereken varsayımlar. Yeni bir ortamda en çok hata, varsayımı bilgi sandığımızda çıkıyor.
Üçüncü hafta: Küçük bir işi baştan sona bitir
İlk katkının büyük bir proje olması gerekmiyor. Ekibin gerçekten ihtiyaç duyduğu, sınırları belli bir işi seç. Örneğin bir raporun anlaşılmasını kolaylaştırmak, tekrar eden bir soruya kısa bir rehber yazmak ya da müşteri geri bildirimlerini toparlamak.
İşe başlamadan “Bittiğinde neye bakarak başarılı diyeceğiz?” sorusunu sor. Çıktını ilgili kişiyle paylaş, geri bildirim al ve bir sonraki sürümde neyi değiştireceğini not et. Böylece yalnızca meşgul görünmez, çalışma biçimini de gösterirsin.
Dördüncü hafta: Öğrendiklerini bir sayfaya indir
İlk ayın sonunda uzun bir sunum hazırlamana gerek yok. Bir sayfalık özet yeterli:
Ekibin üç önemli önceliği
Üzerinde çalıştığın iş ve ortaya çıkan sonuç
Hala cevap aradığın iki soru
Gelecek ay için önerdiğin bir sonraki adım
Bu notu yöneticinle konuş. “Doğru yöne mi gidiyorum?” diye sor. İlk ay değerlendirmesi yalnızca senin performansın hakkında değildir; rolün ve beklentinin doğru tanımlanıp tanımlanmadığını da gösterir.
Bir sayfalık özeti anlaşılır kurmakta zorlanıyorsan Minto düşünce piramidiyle fikirleri düzenleme yazısındaki ana mesajı önce söyleme yaklaşımını deneyebilirsin.
Yeni işe başlayanların sık düştüğü üç tuzak
Her şeye evet demek. Yardımsever olmak güzel, ama önceliğin belirsizleşirse asıl işin gecikir. Yeni talebi kabul etmeden önce mevcut işlerinle sırasını netleştir.
Zamanını gerçekçi planlamak için timeboxing yöntemine ilişkin yazıdaki çalışma bloklarını da kendi takvimine uyarlayabilirsin.
Soru sormaktan kaçınmak. Aynı soruyu tekrar tekrar sormak yerine cevabı not al. Fakat hiç sormamak, yanlış işi günlerce sürdürmene yol açabilir.
İlk haftadan büyük değişim vaat etmek. Önce mevcut yöntemin neden böyle kurulduğunu öğren. İyi bir öneri, bağlamı anlayınca daha güçlü olur.
İlk iş gününde ne yapmalı?
Başlamadan önce ulaşımını, görüşme saatini ve gerekli belgeleri kontrol et. Gün içinde tanıştığın kişilerin adını ve görevini kısa kısa yaz. Gün sonunda ertesi günün ilk işini ve soracağın bir soruyu belirle. Küçük görünüyor, ama belirsizliği azaltan şey çoğu zaman bu kadar somut bir hazırlık.
Videodaki ana fikirleri tekrar görmek istersen yeni işe başlama videosunun özetine göz at. İş hayatındaki sonraki adımlarını daha sistemli düşünmek için kariyer gelişim kursunun programını inceleyebilirsin.
Yeni işin ilk ayı bir sınav kağıdı değil, bir öğrenme dönemi. Bugün yapabileceğin en iyi şey, ilk hafta soracağın üç soruyu bir yere yazmak.
