Üniversite öğrencisiyken kurs, kitap veya sınav ücreti için para ayırmak isteyebilirsiniz; ama kira, ulaşım ve okul giderleri zaten bütçenizin büyük kısmını kullanıyordur. Kendinize yatırım yapmak için her ay mutlaka ücretli bir program satın almanız gerekmez. Önce hangi iş veya ders hedefini desteklediğinizi belirleyin. Sonra mevcut ücretsiz kaynakları, ücretli seçeneğin ek katkısını ve öğrendiklerinizi uygulamak için gereken zamanı karşılaştırın.
Bütçeyi yaşam, eğitim ve deneme payına ayırın
Önce gelirinizi ve zorunlu giderlerinizi yazın: barınma, ulaşım, temel ihtiyaç, okul harcı veya ders materyali. Ardından dönem içinde kesin tarihi olan sınav, başvuru, yazılım veya mezuniyet masraflarını ekleyin. Eğitim bütçesini ancak bu tablodan sonra belirleyin. Bir ay içinde tüm öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya çalışmak yerine, önümüzdeki üç ayda gerçekten kullanacağınız bir hedef seçin.
Hedefinizi “kendimi geliştireceğim” diye bırakmayın. Örneğin, yaz döneminde staj arıyorsanız bir portföy çalışması hazırlamak, temel Excel raporunu kurmak veya belirli bir yabancı dil sınavına hazırlanmak isteyebilirsiniz. Bu hedeflerin gerektirdiği masraflar farklıdır. Portföy çalışması için kamuya açık veri ve ücretsiz araçlar yeterli olabilir; sınav ise kayıt bedeli ve materyal gerektirebilir. Önce gereksinimi netleştirin, sonra para ayırın.
Ücretsiz kaynak ile ücretli kursu karşılaştırın
“Ücretsiz” her zaman işe yaramaz, “ücretli” de otomatik olarak daha iyi değildir. SPK'nın Finansal Okuryazarlık Platformu bütçe ve finans alanında ücretsiz eğitimler sunuyor. Örneğin bütçe oluşturma içeriğini kendi temel planınız için kullanabilirsiniz. İş veya okul hedefiniz başka alandaysa üniversitenizin kütüphanesini, kariyer merkezini, açık dersleri, topluluk etkinliklerini ve deneme sürümlerini kontrol edin.
Ücretli seçenek düşünüyorsanız programın hangi dersi verdiğine değil, sonunda hangi çalışmayı tamamlayacağınıza bakın. Kurs yalnız video izletiyor mu, yoksa uygulama ve geri bildirim fırsatı da sunuyor mu? Ön koşul var mı? Takvim ve teslimler döneminizle çakışıyor mu? Ek yazılım veya sınav ücreti gerekiyor mu? Bu sorulara yanıt alamıyorsanız önce sağlayıcıya sorun.
Şöyle bir durum hayal edelim. İşletme öğrencisi Arda, veri analizi öğrenmek için ücretli bir programa kaydolmayı düşünüyor. Fakat önce iş ilanlarında tekrar eden bir ihtiyacı ve okul projesinde çözebileceği bir soruyu seçiyor: küçük bir satış tablosunu düzenleyip aylık eğilimi göstermek. Üniversite kütüphanesinden bulduğu temel kaynakla ilk taslağı kuruyor. Takıldığı nokta formül değil, hangi grafiğin soruyu daha açık yanıtlayacağı oluyor. Bu eksikliği belirledikten sonra ücretli kursun o konuya ve uygulama geribildirimine gerçekten yardım edip etmeyeceğini değerlendiriyor.
Harcamadan önce sonucu ve uygulama zamanını seçin
Öğrencinin bütçesinde öğrenmeye ayrılan para kadar, öğrendiğini deneyeceği zaman da sınırlıdır. Bir kursa başlamadan önce haftada ne kadar süre ayırabileceğinizi takvime yazın. Sınav döneminde üç saatlik videoyu tamamlamayı beklemek yerine programı daha uygun tarihe ertelemek gerekebilir. Bu, öğrenmeyi bırakmak değil; satın aldığınız içeriği tamamlayabileceğiniz döneme taşımaktır.
Her eğitim için üç kalem hesaplayın: ücret, ek malzeme/sınav gideri ve uygulama için gereken zaman. Süreyi de maliyet gibi düşünün. Haftada dört saatlik program, toplamda dört haftada 16 saat ister. Bu saatler ders, iş veya dinlenmeyle çakışıyorsa kursun planı gerçekçi olmayabilir. Aynı konuyu daha kısa bir kaynakla öğrenip bir proje içinde uygulamak daha uygun gelebilir.
Küçük bir gelişim bütçesi kurun
Her ay aynı tutarı ayırmak zorunda değilsiniz. Önünüzdeki dönem için eğitim giderlerini sıralayın: son tarihi olan sınav, hedeflediğiniz projede kullanacağınız kaynak, yararlı ama ertelenebilir program. Sonra öğrencilik geliriniz ve destek kaynaklarınız ölçüsünde bir üst sınır koyun. Bir ödemenin bütçeyi aşması halinde kredi kartı veya borçla tamamlama kararını otomatik vermeyin; ücretsiz alternatif ve daha sonraki dönem seçeneğini araştırın.
Tablonuzda eğitim adı, toplam ücret, ödeme tarihi, gereken zaman, ücretsiz alternatif ve sonunda tamamlayacağınız çalışma yer alsın. Eğitim bittiğinde “sertifika aldım mı?” sorusuna ek olarak, hangi örneği gösterebileceğinizi yazın. İş hayatı için Excel’i adım adım öğrenme konusunda iş görevine göre ilerleyen rehbere bakabilirsiniz. Staj deneyimi arıyorsanız, staj bulamayan öğrenciler için alternatif proje örnekleri de bir ücret harcamadan deneyim oluşturma yollarını gösteriyor.
Aynı bütçeyle iki farklı öğrenme planı
Bir dönem için 3.000 TL geliştirme bütçesi ayırabildiğinizi düşünün. Bunun tamamını geniş bir kurs paketine harcayabilir veya bir kitabı, kısa bir eğitimi ve uygulama için gereken küçük masrafı birlikte planlayabilirsiniz. Hangisinin daha iyi olduğu fiyat listesinden anlaşılmaz; öğrenmek istediğiniz işe bağlıdır.
Örneğin bir satış tablosunu analiz etmek istiyorsanız önce ücretsiz bir veri dosyasıyla çalışın. Tablodaki hataları temizleyebiliyor, fakat sonuçları özetleyemiyorsanız ihtiyacınız başlangıç kursu değil, raporlama üzerine hedefli bir destek olabilir. İlk deneme, yanlış eğitime para verme ihtimalini azaltır.
Okul ödemeleriyle bu bütçeyi ayrı tutun. Kitap için ayırdığınız tutarı sınav ücretine harcadıysanız planınızı yenileyin; aynı parayı iki yerde kullanmış görünmeyin. Kaynak satın almak kadar onu kullanacağınız zamanı belirlemek de gerekir. Haftada iki kısa çalışma için takvimde yer bulamıyorsanız, daha fazla ders erişimi almak sorunu çözmeyebilir.
Dönem sonunda satın aldıklarınızı değil yaptıklarınızı değerlendirin. Bir rapor, örnek sunum veya küçük araştırma hazırladınız mı? Hangi noktada desteğe ihtiyaç duydunuz? Bir sonraki eğitim bütçesini bu sorulara göre ayırın.
Öğrenci eğitim bütçesi kartı
Her seçeneğe yalnız “fiyat” yazmak yerine tamamlayacağınız işi ekleyin. Örneğin “Excel kursu” yerine “satış tablosunu temizleyip bir sayfalık rapor hazırlama” hedefi koyun.
Hangi iş alanına yönelmek istediğiniz hala belirsizse, para harcamadan önce birkaç olası görevi karşılaştırın. Aşağıdaki 12jobs bannerına tıklayarak kariyer planınızı oluşturabilirsiniz; bu araç eğitim bütçenizi yönetmez veya ürün önerisi sunmaz.
Sıkça sorulan sorular
Öğrenciyken eğitime ne kadar bütçe ayırmalıyım?
Herkes için geçerli sabit tutar yok. Zorunlu yaşam ve okul giderlerinizi gördükten sonra üç ay içinde tamamlayabileceğiniz tek bir hedef seçin. Miktarı gelir ve dönem yükünüze göre belirleyin. Bu adımı kendi durumunuza uyarlamak için bir kursun ücretine değip değmediğini nasıl anlarsınız yazısındaki örneği de inceleyebilirsiniz.
Ücretsiz eğitimler özgeçmiş için yeterli olur mu?
Özgeçmişte yalnız kaynak adından çok, öğrendiğinizi nerede kullandığınız önemlidir. Ücretsiz içerikten öğrendiğiniz bir konuyu küçük bir çalışma ile gösterebilirsiniz. Bu adımı kendi durumunuza uyarlamak için yeni bir yeteneği öğrenmeye başlamadan önce 30 günlük deneme nasıl yapılır yazısındaki örneği de inceleyebilirsiniz.
Kurs mu kitap mı daha iyi yatırım?
Hedefe göre değişir. Kendi başınıza ilerleyebiliyorsanız kitap veya açık içerik yeterli olabilir. Yapı, uygulama veya geri bildirim arıyorsanız bunları gerçekten sunan bir programı karşılaştırın.
Eğitim bütçesini ayrı hesapta tutmalı mıyım?
Harcama kayıtlarınızda ayrı kategori açmak yeterli olabilir. Ayrı hesap kullanıyorsanız ücret, erişim ve aktarım koşullarını bankanızdan kontrol edin.
