“Satışlar neden düştü?” tek başına analiz planı değildir. Bu soruyu ölçülebilir alt sorulara ayırmazsan aynı veriye birkaç kez bakar, önemli bir nedeni atlayabilirsin. MECE yaklaşımında dallar birbirini tekrar etmez ve birlikte ana soruyu kapsar.
İlk adım ana problemi sınırlandırmak: “Hangi satış, hangi dönem, hangi pazarda?” Örneğin “Geçen aya göre çevrim içi sipariş sayısı neden azaldı?” sorusu, genel satış düşüşünden daha kullanışlıdır.
İlk ayrımı matematikten kur
Sipariş sayısını ziyaretçi sayısı ve siparişe dönüşüm oranı üzerinden inceleyebilirsin. Bu iki dal aynı şey değildir. Ziyaretçi düşmüşse trafik kaynaklarına, dönüşüm düşmüşse ürün sayfası, fiyat, ödeme akışı veya stok gibi noktalara bakarsın. Böylece her veri sorusunun ağacın neresinde durduğu belli olur.
İlk taslakta kusursuzluk arama. Her dal için “Bu iki alt başlık aynı olayı iki kez sayıyor mu?” ve “Bunun dışında güçlü bir açıklama kalıyor mu?” diye sor. Örneğin organik ve ücretli trafik dalları varken doğrudan trafik tamamen unutulmuşsa ağaç eksiktir.
Ağacı bir çalışma planına çevir
Her yaprağın yanına üç şey yaz: kontrol edilecek metrik, veri kaynağı ve bakacak kişi. Veri yoksa “bilmiyoruz” diye işaretle. Hipotezi sonuç gibi sunma. Analizden sonra zayıf dalları kapatıp en olası nedenleri yeniden sırala.
Bir slayta yalnız ağacı koymak yetmez; hangi dalın neden öncelikli olduğunu da anlat. Daha açık bir anlatım için Minto piramit prensibi yazısındaki ana mesaj yaklaşımından yararlanabilirsin. Bugün çalıştığın bir problemi tek cümleyle yazıp en fazla üç ana dala ayırarak başla.
Bu tür problem çözme araçlarını uygulamalı öğrenmek için kursu incele.
