İş için iyi bir prompt, yapay zekaya uzun bir rol listesi vermekten önce ne yapmasını istediğinizi açık anlatır. Hangi görevi çözüyorsunuz, yanıtı kim kullanacak, hangi bilgiler gerekli ve hangi sınırlar korunmalı? Bunları yazdıktan sonra beklediğiniz biçimi küçük bir örnekle gösterebilirsiniz. Prompt, yapay zekaya verdiğiniz isteğin adıdır. İngilizce bir sihirli kelime veya ezberlenecek gizli formül değildir.
“Bu raporu iyileştir” isteğiyle başlayıp beş kez düzeltme istemek yerine, raporda neyi değiştirmek istediğinizi başta söylemek genellikle daha kullanışlıdır. Gelin aynı işi üç farklı açıklık düzeyinde düşünelim.
“İyi bir şey hazırla” isteğinin eksik tarafı
Şöyle bir durum düşünün: Bir operasyon çalışanı yöneticisine haftalık durum notu gönderecek. Elindeki notlarda tamamlanan işler, iki gecikme ve yöneticiden beklenen bir karar var. Yapay zekaya yalnız “Bunlardan profesyonel bir rapor hazırla” diyor.
Ortaya uzun bir metin çıkabilir. Tamamlanan küçük işleri ayrıntılı anlatırken karar ihtiyacını sona bırakabilir. Metin düzgün görünse de çalışan yeniden düzenlemek zorunda kalır. “Profesyonel” kelimesi; okuyucuyu, uzunluğu ve hangi noktanın önce geleceğini tek başına belirlememiştir.
İsteği şöyle netleştirebilir: “Bu notlardan ekip yöneticisine gönderilecek kısa bir haftalık durum raporu hazırla. Önce karar bekleyen konuyu, sonra gecikme riskini, en sonda tamamlanan işleri anlat. Notlarda bulunmayan tarih veya neden ekleme.” Şimdi görevin yönü ve bilgi sınırı daha belirgindir.
Buradan çıkan ders, daha çok kelime yazmanız gerektiği değildir. Karşı tarafın bilmesi gereken ayrıntıyı seçmeniz gerekir. Bir ekip arkadaşınıza görev verirken hangi bilgiyi açıklayacaksanız, yapay zekaya da benzer açıklıkta bilgi verin.
Amaç, bağlam ve sonucu birbirine bağlayın
OpenAI’ın iş görevleri için prompting rehberi, bağlam ve açık talimatlarla isteği somutlaştıran örnekler sunuyor. Bunu günlük işte kendi küçük kontrolünüz haline getirebilirsiniz.
Amaç: Yanıtı hangi işi yapmak için kullanacaksınız? “Sunum hazırla” yerine “Bu üç seçenek arasında önerimizi açıklayan bir sunum iskeleti hazırla” demek karar ihtiyacını gösterir.
Bağlam: Okuyucu kim, konu hakkında ne biliyor, hangi bilgi elinizde? Yöneticiye yazılan karar notu ile yeni başlayan bir çalışana verilen açıklama aynı ayrıntıyı gerektirmez.
Sınır: Neyi değiştirmemeli, hangi bilgiyi eklememeli, hangi kapsamın dışına çıkmamalı? Verdiğiniz tarihler, sayılar ve kurum adları korunacaksa bunu açıkça söyleyin. Eksik bilgilerin ayrıca işaretlenmesini isteyin.
Biçim: Tablo mu, e-posta mı, kısa madde listesi mi? Metnin nerede kullanılacağını anlatın. “Üç seçenekli karşılaştırma tablosu; sütunlar maliyet, süre, risk” demek, “düzenli yaz” demekten daha açıktır.
Bu alanların her birini her istekte uzun uzun doldurmanız gerekmez. Bir cümleyi kısaltırken iki satır yeterli olabilir. Çok sayfalı bir dosyadan karar özeti hazırlarken daha ayrıntılı açıklama gerekir. İşin gerektirdiği bilgi miktarını seçin.
Aynı rapor için kullanılabilir bir istek örneği
Aşağıdaki örneği kendi işinize göre değiştirebilirsiniz. Gerçek şirket bilgisi eklemeden önce paylaşım kuralınızı kontrol edin.
Amaç: Ekip yöneticisinin bu hafta karar vermesi gereken konuyu netleştirmek.
Okuyucu: Projeyi bilen, ayrıntılı durum raporuna zamanı olmayan yönetici.
Bilgi: Aşağıdaki çalışma notlarını kullan.
İstek: Önce karar ihtiyacını, sonra riskleri, en sonda tamamlanan işleri yaz.
Biçim: En fazla 180 kelime; kısa başlıklar ve açık cümleler.
Sınır: Yeni sayı, tarih, gerekçe veya taahhüt ekleme.
Eksikler: Notlarda olmayan görev sahibi ve tarihleri ayrı listele.
Kontrol: Karar isteyen cümlenin ilk bölümde bulunduğunu göster.Buradaki 180 kelime, bütün raporlar için doğru uzunluk değildir. Bu örneğin okuyucu ve kullanım amacına göre seçilmiş sınırıdır. Kendi ekibiniz üç satırlık rapor kullanıyorsa isteğinizi ona göre değiştirin. Sayı koymak, sınırı anlamlı seçmenin yerini tutmaz.
Raporun hangi soruyu cevaplayacağını henüz bilmiyorsanız doğru iş sorusu belirleme yazısıyla başlayabilirsiniz. İyi prompt, belirsiz bir iş ihtiyacını kendi başına çözemez.
Örnek verirken örneğin hangi kısmının önemli olduğunu söyleyin
Eski bir raporu yapay zekaya gösterdiğinizde model yalnız anlatım biçimini değil, içindeki bilgileri de yeni metne taşıyabilir. “Bu örneğin yalnız başlık düzenini kullan; sayılarını, kişi adlarını ve sonuçlarını yeni metne ekleme” demeniz bu ayrımı belirginleştirir.
Örneği kısa tutun. Bütün arşivi göndermek yerine iyi bulduğunuz bir bölüm yeterli olabilir. Bir e-posta için açılış ve kapanış cümlesi; bir tablo için bir doldurulmuş satır; bir sınıflandırma işi için birkaç farklı örnek seçebilirsiniz. Yalnız en kolay örnekleri verirseniz sınır durumlarını anlatmamış olursunuz.
İki konu taşıyan müşteri yorumu, tarihi bulunmayan toplantı notu veya eksik fiyatı olan tablo satırı gibi zor örnekler de ekleyin. Böylece modelin yalnız olağan durumda değil, belirsizlikte de ne yapmasını beklediğinizi açıklarsınız.
Düzeltme isteğini bütün metni yeniden yazdırmaya çevirmeyin
İlk yanıt tam uygun olmadığında “Olmadı, daha iyi yap” demek yerine sorunu işaretleyin. “Karar ihtiyacı ikinci bölümde kalmış; ilk cümleye taşı. Diğer bilgileri ve sıralamayı koru” gibi bir düzeltme daha somuttur.
Her yeni talimat eski talimatla uyumlu mu, buna da bakın. Önce kısa metin isteyip sonra bütün ayrıntıların eklenmesini istemek çelişebilir. Bu durumda önceliğinizi seçin: Ayrıntılar ek bir tabloya mı gidecek, metin uzayacak mı? Yapay zekaya çelişkileri sessizce çözmesini bırakmak yerine kendi kullanım kararınızı verin.
Metni beğendiğinizde son bir kontrol yapın. Verilen sayı ve tarihler korunmuş mu? Eksik bilgi kesin bilgiye dönüşmüş mü? Okuyucu ne yapacağını anlıyor mu? Minto piramidiyle sunum akışı kurma yazısındaki ana mesajı öne alma düşüncesi, burada da işe yarar.
Bu hafta tekrar eden tek bir görev seçin. İsteğinizi amaç, bağlam, sınır ve biçimle yazın; kullanılan son sürümü örneğiyle birlikte saklayın. İşinizi anlatma yeteneğini kariyerinizde geliştirmek isterseniz kurs programını inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
İyi prompt mutlaka uzun mu olmalı?
Hayır. Göreve yetecek açıklığı taşıması gerekir. Basit bir cümle düzenlemesi kısa talimatla yapılabilir; karmaşık bir karar notu daha fazla bağlam ister.
İngilizce yazmak zorunda mıyım?
Kullanacağınız Türkçe sonucu ve iş bağlamını Türkçe anlatabilirsiniz. Yabancı bir terim gerekiyorsa anlamını da açıklayın. Dil seçimini bir sihirli başarı kuralına dönüştürmeyin.
Yapay zekaya bir rol vermek yeterli mi?
“Uzman gibi davran” ifadesi, yapılacak işi ve doğru sonucu tanımlamaz. Rol kullanacaksanız görevi, bilgi sınırını ve beklenen biçimi de ekleyin.
İyi yanıt aldığım promptu her işte kullanabilir miyim?
Benzer görevlerde başlangıç olarak kullanabilirsiniz. Okuyucu, veri ve karar ihtiyacı değiştiğinde aynı isteği yeniden değerlendirin. Eski örnek bilgilerinin yeni işe taşınmamasına dikkat edin. Doğru iş sorusu yaklaşımıyla yeni görevin karar ihtiyacını yeniden yazabilirsiniz.
