İlk mentorluk görüşmesi, deneyimli birinden bütün kariyer kararlarınızı vermesini istemek değildir. Görüşmeden daha fazla fayda sağlamak için neyi anlamak istediğinizi seçin, kısa bağlam verin ve cevaplayabileceği somut sorular hazırlayın. Görüşme sonunda karar ve uygulama sorumluluğu yine sizde kalır.
Görüşmenin amacını tek cümlede belirleyin
“Bana kariyer tavsiyesi verir misiniz?” çok geniş bir başlangıçtır. “Üniversitedeki projelerimi iş başvurusunda nasıl daha açık anlatabilirim?” veya “Bu alandaki günlük görevleri denemek için nasıl küçük bir çalışma seçebilirim?” daha işe yarar sorulardır. Görüşme süresi sınırlıysa, tek bir hedefe öncelik verin.
Mentorun kim olduğunu ve deneyiminin hangi konuyu kapsadığını da araştırın. Aynı sektörde çalışıyor olması bütün sorularınıza uzman olduğu anlamına gelmez. Mesleki karar, psikolojik destek, hukuki danışmanlık ve finans tavsiyesi farklı uzmanlık alanlarıdır. Görüşmenin sınırlarını baştan netleştirmek, iki taraf için de beklentiyi gerçekçi kılar.
Kısa bağlam ve örnek hazırlayın
Kendinizi anlatmak için uzun bir öz geçmiş sunmanız gerekmez. Şu üç bilgiyi not edin: şu an neredesiniz, hangi kararla karşı karşıyasınız, şimdiye dek ne denediniz? Bir iş başvurusunu anlatmak istiyorsanız, ilanı ve deneyim örneğinizi kişisel bilgileri kaldırarak özetleyin. Okul projesi hakkında soracaksanız, kendi katkınızın ne olduğunu belirtin.
Şöyle bir durum hayal edelim. İşletme son sınıf öğrencisi Elif, pazarlama alanına yönelmek istiyor ancak ders projelerinin yeterli örnek olup olmadığını bilmiyor. Görüşmeden önce bir proje için hedef, yaptığı iş ve sonucu kısa biçimde not ediyor. Mentora “Bu projede benim katkımı anlamak için hangi bilgi eksik?” ve “İlk portföy çalışmamda hangi kapsamı seçmeliyim?” diye soruyor. Görüşmede iş arama kararı verilmesini beklemiyor; sonraki denemeyi daha net kurmaya çalışıyor.
Üç tür soru hazırlayın
Soruları tek tek, anlaşılır şekilde sorun. Örneğin:
Deneyim: “Bu rolde yeni başlayanların ilk aylarda en sık yaptığı hata nedir?”
İşin içeriği: “Bir haftada zamanınızın çoğu hangi görevlerde geçiyor?”
Deneme: “Bu alanı tanımak için iki haftada tamamlayabileceğim küçük bir çalışma ne olabilir?”
Soruyu mentora göre uyarlayın. Kişinin deneyimlemediği bir konuda kesin yanıt beklemeyin. “Beni işe alır mısınız?” veya “Hangi kariyeri seçmeliyim?” yerine, nasıl araştırabileceğinizi ve hangi varsayımı sınayabileceğinizi sorun. Cevap net değilse, örnek veya istisna isteyin.
Görüşmeyi karşılıklı ve sınırlı tutun
Mentorun zamanına saygı gösterin: önceden kararlaştırılan süreye uyun, gündemi başta paylaşın ve kişisel/kurumsal gizli bilgi istemeyin. Görüşme tek seferlikse, devamı varmış gibi varsaymayın. Mentorluk düzenli görüşmelere dönüşecekse sıklık, iletişim kanalı, gizlilik sınırları ve beklentileri birlikte konuşun.
Her öneriyi uygulamak zorunda değilsiniz. Mentorun deneyimi kendi şirketi, dönemi ve rolü için geçerli olabilir. Size uymayan öneriyi nedenini anlayıp kendi koşullarınıza göre değerlendirin. Çelişkili görüşler alırsanız, kararınızı tek otoriteye bırakmak yerine iş örnekleri, ilanlar ve başka kaynaklarla doğrulayın.
Görüşme sonunda bir adım ve takip tarihi belirleyin
Son beş dakikada öğrendiğiniz üç noktayı özetleyin. Ardından kendinizin üstleneceği küçük bir adımı belirleyin: bir proje örneğini düzenlemek, iki iş ilanını karşılaştırmak veya günlük görevleri araştırmak gibi. Takip tarihi koyun; bununla mentorun size rapor vermesini değil, kendi ilerlemenizi hatırlamayı amaçlayın.
Görüşme sonrası teşekkür mesajı kısa olabilir. Zamanı için teşekkür edin ve uygulayacağınız adımı belirtin. Mentor adına izinsiz referans yazmayın veya görüşmede paylaşılan kişisel bilgileri başkalarına aktarmayın. İlerleme göstermenin en iyi yolu, konuşulan her şeyi uzun rapora çevirmek değil, seçtiğiniz adımı deneyip sonucunu değerlendirmektir.
İşverenle yapılacak bir görüşmeye soru hazırlama konusunda mülakat sonunda işverene sorulacak sorular yazısı yardımcı olabilir. Üniversite deneyimini somutlaştırmak için de alternatif öğrenci projeleri yazısına bakabilirsiniz.
Otuz dakikalık görüşmede neye yer verirsiniz?
İlk görüşme yarım saat sürecekse, bütün kariyerinizi anlatmayı hedeflemeyin. İlk beş dakikada mevcut durumunuzu ve kararınızı açıklayabilirsiniz. Sonraki bölümde bir somut örnek üzerinden konuşun. Son birkaç dakikayı da anladığınızı özetlemeye ve sonraki adıma ayırın.
Şöyle bir durum düşünün. Üniversite öğrencisi Deniz, pazarlama ile satış arasında karar veremiyor. “Hangisi daha iyi?” diye sormak yerine yaptığı küçük müşteri araştırmasını ve bir satış görüşmesinde zorlandığı noktayı paylaşabilir. “Bu iki deneyimden rol seçerken hangi farkı dikkate almalıyım?” sorusu, mentorun daha somut yanıt vermesini kolaylaştırır.
Mentor sizin yerinize karar vermek zorunda değildir. Kendi iş deneyimi de bütün şirketleri temsil etmez. Söylediği bir yöntemin hangi koşulda işe yaradığını ve sizin küçük bir denemeyi nasıl yapabileceğinizi sorun. Böylece görüşme, yalnız genel tavsiye dinlemekten daha faydalı olur.
Görüşmeden sonra kısa bir teşekkürle birlikte ne yapacağınızı yazın. “Önerdiğiniz gibi iki görev denemesi yapacağım; bir ay sonra sonucu paylaşabilirim” demek yeterlidir. Yeni görüşmeyi karşı tarafın uygunluğunu sormadan takvime koymayın.
Bir sonraki konuşmada bütün notları tekrar etmek yerine, uyguladığınız adımı ve sonucunu paylaşın. Bu takip biçimi hem kendi ilerlemenizi görünür kılar hem görüşmeye hazırlanmış olduğunuzu gösterir.
Görüşme notunu aynı gün gözden geçirin. Bir öneri açık değilse kendi yorumunuzu kesin tavsiye gibi kaydetmeyin. Sonraki adımı belirlerken gerekirse kısa bir açıklama sorusu sorun; görüşmenin bütün yükünü karşı tarafa bırakmayın.
Görüşme hazırlık kartı
İlk görüşmede bütün kariyer geçmişini aktarmak yerine, üzerinde konuşabileceğiniz bir örneği seçin.
Kariyer hedefinizi adımlara bölmek için kariyer gelişim kursunun içeriğini keşfedebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
İlk mentorluk görüşmesinde ne sormalıyım?
Görüşmenin amacına göre işin günlük içeriği, yeni başlayanların sık karşılaştığı güçlükler veya küçük bir deneme projesi hakkında sorun. Üç sorudan fazlasını hazırlasanız bile önce en önemli olanı sorun. Bu adımı kendi durumunuza uyarlamak için yeni bir yeteneği öğrenmeye başlamadan önce 30 günlük deneme nasıl yapılır yazısındaki örneği de inceleyebilirsiniz.
Mentordan iş bulmasını istemek doğru mu?
Mentorluk, iş garantisi veya işe yerleştirme hizmeti değildir. İş arama stratejisi hakkında görüş isteyebilirsiniz; başvuru ve kararların sorumluluğu sizde kalır. Bu adımı kendi durumunuza uyarlamak için kendi kendinize öğrenirken doğru ilerlediğinizi nasıl anlarsınız yazısındaki örneği de inceleyebilirsiniz.
Mentorluk görüşmesi ücretsiz olmalı mı?
Koşullar kişiye ve programa göre değişir. Ücret, süre, kapsam, gizlilik ve devam beklentisini görüşmeden önce açıkça sorun; ödeme yapıyorsanız yazılı koşulları okuyun.
Görüşmeden sonra nasıl takip etmeliyim?
Teşekkür edip üstleneceğiniz bir sonraki adımı kısaca yazın. Tekrar görüşme kararlaştırılmadıysa düzenli takip beklentisi varsaymayın.
