Mülakatta işten ayrılma nedeninizi nasıl açıklarsınız?

İşten ayrılma nedeninizi mülakatta kısa, doğru ve hedeflediğiniz rolle bağlantılı biçimde açıklayın. Önce temel nedeni söyleyin, gerekiyorsa bağlamı bir cümleyle ekleyin ve yeni işte ne aradığınıza geçin. Eski işvereninizi kötülemek, yaşananları gizlemek veya bütün ayrıntıları anlatmak zorunda değilsiniz. Cevabınız, geçmişteki kararınızla bugün başvurduğunuz iş arasında anlaşılır bir bağ kurmalı.

Ayrılma biçimleri aynı değildir. Kendi isteğinizle ayrılmış, sözleşmeniz sona ermiş veya işvereninizin kararıyla işten çıkmış olabilirsiniz. Cevabı daha iyi duyulsun diye başka bir ayrılma türüne çevirmeyin. Doğru nedeni ölçülü biçimde anlatmak, sonradan açıklanması gereken çelişkiler oluşturmamanızı sağlar.

Önce tek bir ana nedeni seçin

Şöyle bir durum düşünün: Bir çalışan daha fazla öğrenmek istiyor, yol süresinden yoruluyor ve yöneticisiyle bazı konularda anlaşamıyor. Mülakatta bunların hepsini uzun bir liste halinde anlatırsa asıl kararın ne olduğu kaybolabilir. Önce ayrılma kararını belirleyen ana nedeni seçmesi gerekir.

Örneğin temel neden, yapmak istediği işin mevcut rolde bulunmamasıysa şöyle diyebilir: “Mevcut görevimde ağırlıklı olarak kayıt takibi yapıyorum. Raporlama ve analiz sorumluluğuna geçmek istiyorum; ekip içinde bu yönde bir imkan oluşmadı. Bu nedenle raporlama görevinin açıkça tanımlandığı pozisyonları değerlendiriyorum.” Cümleler hem geçmişi hem yeni arayışı açıklar.

Bu anlatımı yalnız size uyuyorsa kullanın. Hedef rolde gerçekten bulunmayan bir gelişim imkanını varmış gibi söylemeyin. İlanı ve görüşmede öğrendiğiniz görevleri temel alın. Aksi halde ayrılma gerekçenizle yeni iş seçiminiz arasında uyumsuzluk oluşabilir.

Şikayeti çalışma koşuluna çevirin

“Orada kimse profesyonel değildi” gibi genel bir hüküm yerine, kararınızı etkileyen çalışma koşulunu tarif edin. Sık değişen görevler, belirsiz sorumluluklar veya çalışma düzeniyle ilgili uyumsuzluklar somutlaştırılabilir. Ancak açıklama, eski ekibin niyetini okuyan bir değerlendirmeye dönüşmemeli.

Örneğin “Rolün kapsamı zaman içinde değişti ve yapmak istediğim uzmanlık çalışmasına ayırabildiğim zaman azaldı” diyebilirsiniz. Ardından yeni rolde hangi sorumluluğun sizin için önemli olduğunu belirtin. “İşimi hiç değiştirmek istemiyorum” ile “Belirli bir alanda daha fazla sorumluluk almak istiyorum” farklı beklentilerdir.

Yaşadığınız deneyim gerçekten olumsuz olabilir. Bunu yok saymanız gerekmez. Yine de mülakatın bütün süresini geçmişteki tartışmayı yeniden yaşamaya ayırmayın. Paylaşmaya uygun, işe ilişkin bilgiyle sınırlı kalın. Kişi adları, özel yazışmalar ve şirketin hassas bilgileri cevabı güçlendirmek için gerekli değildir.

İşten çıkarıldıysanız veya sözleşmeniz bittiyse

İşveren kararıyla ayrıldıysanız bunu kendi tercihinizmiş gibi anlatmayın. Elinizdeki doğru bilgiye göre nedeni açıklayın. Organizasyon değişikliği söz konusuysa bunu söyleyin; performansla ilgili bir değerlendirme varsa onu tamamen başka bir gerekçeyle örtmeyin. Bilmediğiniz bir kararı da kesin nedenmiş gibi sunmayın.

Performansla ilgili bir ayrılığın ardından cevabınızda iki farklı bölüm bulunabilir: O dönemde ne oldu ve sonrasında siz ne yaptınız? Örneğin beklentiyi zamanında netleştirmediğinizi fark ettiyseniz, yeni görevlerde ara kontrol noktaları oluşturduğunuzu anlatabilirsiniz. Fakat yalnız “Çok şey öğrendim” demek yerine gerçek bir değişiklik göstermeniz gerekir.

Belirli süreli bir görev veya proje bittiyse, bitişi başarısızlık gibi sunmak zorunda değilsiniz. Projenin kapsamını, tamamladığınız işi ve sonraki hedefinizi açıklayın. Aynı şekilde kariyer arası verdiyseniz paylaşmak istediğiniz ölçüde bağlam verebilir, bugün çalışmaya dönme hazırlığınıza odaklanabilirsiniz.

Takip sorularına hazırlanırken ezberden kaçının

İlk cevabınızdan sonra “Şirket içinde çözüm aradınız mı?” veya “Yeni işte benzer bir durum olursa ne yaparsınız?” soruları gelebilir. Gerçekte yaptığınız görüşmeleri ve denemeleri düşünün. Yapmadığınız bir girişimi, daha olgun görünmek için eklemeyin. “Bu konuda bir görüşme yapmadım; bugün olsaydı beklentiyi daha erken konuşurdum” demek mümkün.

Hazırlık sırasında cevabınızı iki farklı uzunlukta yazın. Kısa sürüm temel nedeni ve yeni hedefi taşısın. Daha uzun sürüm, ancak sorulursa vereceğiniz bağlamı içersin. Böylece ilk soruda bütün ayrıntıları boşaltmaz, takip sorusunda da aynı cümleyi tekrarlamak zorunda kalmazsınız.

CV'nizdeki tarihlerle sözlü anlatımınızın tutarlı olduğundan emin olun. Hala çalışıyorsanız ayrıldığınızı söylemeyin. Ayrılma tarihiniz belli değilse kesin tarih vermek yerine durumunuzu açıklayın. İşe başlayabileceğiniz zamanla ayrılma gerekçesi ayrı konulardır; gerektiğinde ayrı yanıtlayın.

Ücret arayışınızın bir parçasıysa bunu saklamanız gerekmez. Ancak işin görevleri, sorumlulukları ve koşullarıyla birlikte konuşun. Yeni işin yalnız ücretini araştırıp günlük işini anlamadıysanız aynı uyumsuzluğu yeniden yaşayabilirsiniz. Cevabınız kadar seçim ölçütlerinizin de açık olması gerekir.

Kendi cevabınızı kontrol edin

Üç cümlelik bir taslak yazın. İlkinde ayrılma nedenini, ikincisinde gerekli bağlamı, üçüncüsünde hedefinizi belirtin. Sonra her cümlenin doğruluğunu ve başvurduğunuz işle ilişkisini kontrol edin. Cevabınızın içinde bir kişiyi suçlayan sıfat varsa, onun yerine kararınızı etkileyen gözlenebilir durumu yazın.

Son kontrolde şu soruyu sorun: Bu açıklama, yeni işte ne aradığımı anlamaya yardım ediyor mu? Cevap yalnız geçmişteki memnuniyetsizlikse gelecek beklentinizi netleştirin. Kararınızın hangi düzeyde değişiklik gerektirdiğini incelemek için iş, şirket veya meslek değişimi yazısını kullanabilirsiniz.

Ayrılma nedeni ile yeni işten beklentinizi birbirine bağlarken acele etmeyin. “Daha fazla sorumluluk istiyorum” diyorsanız hangi sorumluluğu kastettiğinizi açıklayın. Yeni pozisyonun gerçekten bunu içerip içermediğini de görüşmede araştırın. Eski işinizde karşılaşmadığınız bir fırsatı yeni şirkette otomatik olarak var saymayın. Aynı şekilde daha sürdürülebilir bir çalışma düzeni arıyorsanız genel kültür ifadeleriyle yetinmeyip işin takvimini ve beklentilerini sorun. Yanıtınız yalnız geçmişi açıklamak için değil, aynı uyumsuzluğu yeniden yaşamamak için de işe yarasın.

Ayrılma cevabını üç parçayla hazırlayın

Kariyerinizdeki bir sonraki adımı çalışmak için Kariyer Gelişim Kursu programını inceleyebilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Daha yüksek ücret istediğimi söyleyebilir miyim?

Evet. Beklentinizi görev kapsamı ve çalışma koşullarıyla birlikte açıkça ifade edin. Gerçekte olmayan başka bir gerekçe üretmeniz gerekmez.

Yöneticimle anlaşamadığımı anlatmalı mıyım?

Gerekliyse iş üzerindeki somut uyumsuzluğu açıklayın. Kişiliğe ilişkin yargı ve özel ayrıntılar yerine çalışma biçimine odaklanın.

Çok kısa çalıştıysam ne söylemeliyim?

Süreyi değiştirmeyin. Rolün hangi yönünün beklediğinizden farklı olduğunu ve yeni seçimde bunu nasıl değerlendirdiğinizi anlatın.

Özel bir nedenle ayrıldıysam bütün ayrıntıları vermeli miyim?

Hayır. Paylaşmaya uygun gördüğünüz ölçüde açıklama yapabilir, bugün çalışma düzenine ilişkin durumunuzu ve hazırlığınızı belirtebilirsiniz.