“İşimden memnun değilim” cümlesi önemli bir başlangıçtır; fakat tek başına hangi değişikliğe ihtiyacınız olduğunu göstermez. Belki günlük görevler size uygun değildir. Belki yöneticinizle çalışma biçiminiz uyuşmuyordur. Belki de sevdiğiniz iş, bu şirketteki koşullarda sizi yoruyordur. Bunları ayırmadan verilen “hemen istifa edin” veya “biraz daha dayanın” tavsiyesi eksik kalır.
Memnuniyetsizliğin kaynağını ayırın
Son bir ayı düşünün ve sizi zorlayan durumları dört başlıkta toplayın:
Görevler: Günün çoğunda ne yapıyorsunuz? Hangi iş size enerji veriyor, hangisi sürekli erteleniyor?
Yönetici ve ekip: Geri bildirim, karar alma ve iş paylaşımı nasıl ilerliyor?
Şirket koşulları: Ücret, saatler, uzaktan çalışma, kaynaklar ve iş güvenliği beklentinizle uyuşuyor mu?
Meslek: Aynı görev türünü başka bir kurumda yapsanız yine istemez miydiniz?
Şöyle bir durum düşünün: Onur finans raporlamasından sıkıldığını söylüyor. Notlarını incelerken rapor hazırlama kısmını sevdiğini; son dakika kapsam değişiklikleri, belirsiz onaylar ve kesintisiz toplantıların onu yorduğunu fark ediyor. Bu bulgu, mesleği tamamen bırakmadan önce ekip ve iş akışı değişikliğini araştırmasına yol açıyor.
Değiştirilebilir olanı sınayın
Her sorun için küçük bir soru belirleyin. Görevler fazla tekrarlıysa yeni bir sorumluluk istemek mümkün mü? İş akışı sorunluysa teslim ölçütünü yöneticinizle netleştirebilir misiniz? Şirketin koşulları uymuyorsa başka ekip veya iş yeri araştırabilir misiniz? Mesleğin günlük işini hiçbir ortamda yapmak istemediğinizi fark ediyorsanız, farklı rolü küçük bir projeyle deneyebilir misiniz?
Kendinize bağlı olan değişiklikleri önce değerlendirin; ancak bütün sorumluluğu kendi üstünüze almayın. Sistematik saygısızlık, sağlık ve güvenlik sorunu veya ayrımcılık yaşıyorsanız, bunu yalnızca “rol uyumsuzluğu” diye küçültmeyin. İş yeri kaynaklarını ve ihtiyaç duyduğunuz desteği inceleyin.
Sorunun işte, şirkette veya meslekte olduğunu ayırırken kariyer değerlerinizi belirleme çalışması size karşılaştırma ölçütü verebilir.
Karar vermek için beş gün gözlem yapın
Her iş gününün sonunda sizi zorlayan en belirgin olayı ve iyi giden bir görevi yazın. Yanına “görev”, “kişi/iletişim”, “şirket koşulu” veya “mesleğin içeriği” etiketi koyun. Beş gün sonunda aynı başlığın tekrarlanıp tekrarlanmadığını görün. Olaylar çeşitliyse, ayrım için daha uzun bir dönem gerekebilir.
Ardından bir değişiklik varsayımı kurun: “Aynı işi farklı bir yöneticide yapsam bu sorun azalır mı?” veya “Şirket aynı olsa, görevlerimin yarısı değişse deneyimim nasıl olur?” Bu sorular kesin cevap vermez; hangi bilgiyi toplamanız gerektiğini gösterir. Mümkünse görev paylaşımı konuşması, ekip değişikliği veya yeni rol hakkında bilgi görüşmesi yapın. İş yeri davranışı sistematik ve aşağılayıcı hale geldiyse bunu yalnızca kariyer memnuniyetsizliği saymayın; destek ve resmi kanalları ayrıca inceleyin.
Sorunun hangi katmanda olduğunu bulun
İşinizden memnun olmadığınızda hemen mesleği değiştirmeyi düşünmek, sorunun kaynağını yanlış belirlemenize yol açabilir. Önce son iki haftada sizi zorlayan olayları yazın. Her olayın yanına şu başlıklardan birini koyun: yaptığınız görev, şirketin çalışma biçimi, yöneticilik/ekip ilişkisi veya mesleğin kendisi. Tekrarlayan örüntü, hangi katmanda değişiklik aramanız gerektiğine dair ipucu verir.
Örneğin raporlamayı seviyor ama sürekli değişen öncelikler ve belirsiz geri bildirim nedeniyle yoruluyorsanız, sorun mesleğinizden çok mevcut çalışma düzeni olabilir. Benzer görevleri daha net süreçleri olan başka bir ekipte yapmak size uyabilir. Buna karşılık, farklı şirketlerde aynı temel görevleri denediğiniz halde o görevleri sürdürmek istemiyorsanız, başka rol ailelerini küçük denemelerle araştırabilirsiniz.
Kararı hemen istifa etmek veya yıllarca katlanmak ikiliğine sıkıştırmayın. İş içinde görev değişimi, yöneticinizle beklentileri konuşma, başka ekibe geçiş, dışarıda bilgi görüşmesi veya kısa bir proje denemesi gibi ara seçenekler bulunabilir. Her seçeneğin maliyetini, riskini ve öğrenme değerini not edin.
Şu üç soruyu yanıtlayın: Bu işte hangi görevleri tekrar yapmak isterim? Hangi koşul değişirse deneyimim belirgin biçimde iyileşir? Başka bir rolde bunu sınamanın düşük riskli yolu nedir? Cevaplarınız değişim alanını daraltır. Mevcut işte güvenliğiniz veya sağlığınız ciddi biçimde etkileniyorsa, kararınızı tek başınıza ve aceleyle vermek yerine güvenilir destek ve profesyonel danışmanlık seçeneklerini değerlendirin.
Değişim seçeneğini küçük ve geri döndürülebilir kurun
Sorunun görevde mi, işyerinde mi, meslekte mi olduğunu anlamanın bir yolu, küçük bir değişiklik yapıp etkisini gözlemlemektir. Örneğin iş yükü dağınıksa yöneticinizle haftalık öncelik sırası belirlemeyi deneyin. Görevlerin içeriği size uymuyorsa bir proje veya geçici sorumluluk değişimi isteyin. Şirketin çalışma biçimi sorunlu görünüyorsa başka ekiplerle veya benzer şirketlerdeki çalışanlarla konuşun.
Her deneme için önceden bir ölçüt belirleyin. “Daha iyi hissedecek miyim?” tek başına belirsiz kalabilir. Bunun yerine “Haftada kaç saatim kesintisiz çalışmaya ayrılıyor?”, “Öncelikler ne sıklıkta değişiyor?” veya “Yaptığım işi kim ve hangi ölçüte göre değerlendiriyor?” gibi gözlenebilir sorular seçin. İki veya üç hafta sonra sonucu tekrar değerlendirin.
İş değişikliği düşünüyorsanız mali ve kişisel koşulları da hesaba katın. Birikim, ihbar süresi, yan hakların bitiş tarihi, yeni işin başlangıç zamanı ve mevcut sözleşme koşulları kararın parçasıdır. Bu bilgileri öğrenmeden yalnızca kötü bir haftanın etkisiyle acele karar vermeyin. Öte yandan ciddi güvenlik veya sağlık sorunu varsa destek aramayı ertelemeyin.
Bütün seçeneklerin aynı anda açık olması karar yükünü artırır. Önce en az maliyetli, en çok bilgi sağlayacak adımı seçin. Bu adım size yeterli bilgi vermezse bir sonraki seçeneğe geçin. Meslek değiştirmek tek çözüm olmadığı gibi, mevcut yerde kalmak da otomatik olarak doğru seçim değildir.
Değişim kararını zaman ve güvenceyle birlikte düşünün
İş değişikliği için yalnızca mevcut rolün rahatsız edici yanlarını değil, yeni seçeneğin gerçek koşullarını da araştırın. Yeni işin görevleri, yönetici yaklaşımı, ücretin toplam yapısı, ulaşım veya uzaktan çalışma koşulları ve başlangıç tarihi net mi? Bilinmeyenleri sorup yanıt gelmeden kesin karar vermeyin. İşten ayrılmanın gelir, sigorta, izin ve diğer haklar üzerindeki etkisini kişisel durumunuza göre inceleyin. Her çalışan için geçerli tek bir ayrılma planı yoktur. Bilgi eksikse yetkili kurum veya nitelikli profesyonelden destek alabilirsiniz.
İş yerinde görevin içeriğini şirket markasından ayrı değerlendirmek için ilk işte marka mı rol mü yazısına bakın. Hangi günlük görevlerin size uygun olduğunu görmek için iş günlüğü çalışmasını deneyin. Sonraki seçeneklerinizi 12jobs ile planlayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
İşimi sevmiyorsam hemen ayrılmalı mıyım?
Tek bir cevap yoktur. Gelir, güvenlik, alternatifler ve sorunun kaynağını değerlendirin; mümkünse yeni seçenek arayışını mevcut koşullarınızı koruyarak planlayın.
Bir yöneticiyi sevmemek, mesleği sevmemek midir?
Hayır. Yönetim ilişkisi iş deneyiminin büyük parçasıdır ama aynı görevler başka ekipte farklı olabilir. Görevle ortamı ayrı not edin.
Ne kadar süre gözlem yapmalıyım?
Son birkaç haftadan somut örneklerle başlayın. Sorun iş döngüsüne göre değişiyorsa, bir projenin başından sonuna kadar not almak daha açıklayıcı olabilir.
