Mülakatta deneyiminizin yetersiz olduğu söylenirse önce hangi görev açısından eksik görüldüğünüzü netleştirin. Ardından o görevle ilgili gerçek örneğinizi, bağımsız yapabildiğiniz kısmı ve öğrenmeniz gereken bölümü açıklayın. Deneyim sürenizi büyütmeyin; yapılan değerlendirmeyi de hemen kişisel bir hüküm olarak kabul etmeyin. Amaç itiraz etmekten çok, karşı tarafın aradığı deneyimle sizin sunduğunuz kanıtın aynı şeyi anlatıp anlatmadığını anlamaktır.
“Deneyiminiz az” ifadesi farklı anlamlar taşıyabilir. Yıl sayısı, sektör bilgisi, işin ölçeği, araç kullanımı veya karar sorumluluğu kastediliyor olabilir. Bunların her birine verilecek açıklama farklıdır.
Önce eksikliğin adını öğrenin
Şöyle bir aday düşünün: İki yıldır müşteri desteğinde çalışıyor ve yeni bir şirkette benzer bir role başvuruyor. Görüşmeci deneyimini sınırlı buluyor. Aday yalnız “Ama iki yıldır çalışıyorum” derse görüşme yıl sayısı etrafında kalabilir. “Hangi sorumluluk açısından daha fazla deneyim arıyorsunuz?” diye sorduğunda ise asıl ihtiyacın karmaşık müşteri taleplerini tek başına sonuçlandırmak olduğunu öğrenebilir.
Bu bilgiyle aday kendi örneğini seçebilir. Daha önce benzer taleplerin hangi bölümünü yönettiğini, hangi durumda destek aldığını ve hangi kararları kendisinin verdiğini anlatır. Deneyim yılı değişmez, fakat kapsam daha görünür hale gelir. Görüşmecinin değerlendirmesi yine olumsuz olabilir; amaç sonucu garanti etmek değildir.
Soru sorarken savunmacı bir ton kurmamaya çalışın. “Beni neden yetersiz buldunuz?” yerine görevle ilgili bir açıklama isteyin. Böylece kişisel değeriniz üzerinden değil, rolün ihtiyacı üzerinden konuşabilirsiniz. Cevabı dinlemeden hazırladığınız başarı örneğine geçmeyin.
Yakın deneyimi, aynı deneyim gibi sunmayın
Hedef işin aynısını yapmamış olabilirsiniz. Buna rağmen bazı görev parçaları benzer olabilir. Öğrenci projesinde veri toplamak, gerçek bir şirketin raporlama sorumluluğunu üstlenmekle aynı değildir; ancak veri düzenleme ve sonuç anlatma deneyimi sunabilir. Bu sınırı açıklamak, örneğinizi değersizleştirmez.
İlk işini arayan aday şöyle diyebilir: “Kurumsal raporlama görevinde çalışmadım. Ders projesinde veri kaynaklarını karşılaştırıp sonuçları sunuma dönüştürdüm. Şirketinizin veri yapısını ve raporlama düzenini öğrenmem gerekir.” Bu cevap hem mevcut deneyimi hem eksikliği doğru adlandırır.
Kariyer değiştiren kişi için de aynı yaklaşım geçerlidir. Önceki alanda ekip koordinasyonu yapmış olmanız yeni alanın bütün teknik kararlarını verebileceğiniz anlamına gelmez. Hangi yönetim veya çalışma alışkanlığını taşıdığınızı, hangi alan bilgisini ayrıca öğrenmeniz gerektiğini ayırın. “Her sektörde aynı iş” demek yerine benzerliği somutlaştırın.
Öğrenme planınızın sınırı olsun
“Çok hızlı öğrenirim” cümlesini tek başına bırakmayın. Daha önce yeni bir görevi nasıl öğrendiğinize dair gerçek bir örnek ekleyin. İlk olarak hangi bilgiyi topladınız, kimden geri bildirim aldınız, hangi küçük görevle başladınız ve ne zaman daha bağımsız çalışabildiniz? Süreyi hatırlamıyorsanız kesin gün veya hafta uydurmayın.
Yeni rol için hazırlık planınız varsa yapılabilir bir adım seçin. Bir araç öğrenmek için örnek görev üzerinde çalışmak, sektörün temel süreçlerini incelemek veya rolün kullandığı bir çıktıyı anlamaya çalışmak buna örnek olabilir. Henüz başlamadığınız planı tamamlanmış hazırlık gibi göstermeyin.
İşverenin başlangıçtan itibaren bağımsız uzmanlık beklediği bir görevde, öğrenme isteği tek başına yeterli olmayabilir. Bu ihtimali kabul edin. “Bu sorumluluğu ilk günden bağımsız üstlenme deneyimim yok” demek, rolün size uygunluğunu birlikte değerlendirmenizi sağlar. Her eksikliği görüşme içinde kapatmaya çalışmanız gerekmez.
Bir cevap örneğini inceleyelim
“Bu ölçekte bir müşteri portföyünü tek başıma yönetmedim. Önceki görevimde talepleri sınıflandırıp standart konuları sonuçlandırdım; özel koşul gerektiren talepleri ilgili uzmana aktardım. Görüştüğümüz rolde hangi kararların başlangıçta bağımsız verilmesi beklendiğini öğrenmek isterim.” Bu açıklamada aday deneyimini büyütmeden işin kapsamını konuşmaya açıyor.
Görüşmeci daha ayrıntılı bir örnek isterse tek bir olayı seçin. Talebin ne olduğunu, sizin neyi yaptığınızı ve hangi noktada destek aldığınızı anlatın. Destek almak, hiçbir katkınız olmadığı anlamına gelmez. Buna karşılık başkasının verdiği kararı kendi kararınız gibi anlatmak örneği yanıltıcı hale getirir.
Cevabınızı önceki işvereni veya diğer adayları küçülterek güçlendirmeye çalışmayın. “Yıllarca çalışanlardan daha iyiyim” gibi bir karşılaştırmayı kanıtlamanız zordur. Kendi yaptığınız işe odaklanın. Rol için önemli olan farkı, örneğin işin karmaşıklığı veya sorumluluğun kapsamı üzerinden açıklayın.
Görüşmeden sonra başvuru yönünüzü değerlendirin
Aynı eksiklik farklı görüşmelerde tekrar gündeme geliyorsa bunu bir veri olarak ele alın. Her yorumu kesin hüküm saymayın; ama ortak noktayı inceleyin. Başvurduğunuz roller mevcut deneyiminizden farklı bir sorumluluk düzeyi mi istiyor? CV'nizde yaptığınız işin kapsamı yeterince açık mı? Eksik görülen alan için hangi gerçek deneyimi kazanabilirsiniz?
Bir tabloya hedef görev, mevcut kanıt ve sonraki hazırlık adımını yazın. Eksikliği yalnız eğitimle kapatmaya çalışmayın; bazı deneyimler gerçek bir görev, proje veya sorumluluk içinde gelişir. Uygun fırsatı ararken kapsamı küçük tutabilir, ilerlemeyi somut bir çıktıyla gösterebilirsiniz.
Başvuruyu kaybetmiş olsanız bile görüşmeden kullanılabilir bir soru çıkarabilirsiniz. Bir sonraki başvuruda neyi daha açık anlatacağınızı ve hangi role odaklanacağınızı belirleyin. İlandaki koşulları değerlendirme yazısı, başvuru öncesinde bu ayrımı yapmanıza yardımcı olur.
Görüşmeden sonra deneyim açığını kendi planınıza çevirin. Eksik görülen konu tek başına çalışılabilecek bir araç mı, gerçek iş sorumluluğu mu, yoksa daha geniş karar yetkisi mi gerektiriyor? Her açığı kısa bir eğitimle kapatabileceğinizi varsaymayın. Örneğin ekip yönetme deneyimi, yalnız yönetim kitabı okuyarak aynı kapsamda kazanılmaz. Öğrenme çalışmasını, gözlem veya sınırlı sorumluluk alma fırsatıyla birleştirmeyi düşünün. Bir sonraki başvuruda neyin değiştiğini böylece somut gösterebilirsiniz.
Deneyim itirazına üç adımda cevap
- Görevi netleştirin
Hangi sorumluluk için daha fazla deneyim beklendiğini sorun.
- İlgili örneği gösterin
Kendi eyleminizi, karar düzeyinizi ve sonucu açıklayın.
- Öğrenilecek kısmı ayırın
Gerçek hazırlığınızı ve ihtiyaç duyacağınız desteği belirtin.
Kariyerinizdeki bir sonraki adımı çalışmak için Kariyer Gelişim Kursu programını inceleyebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Görüşmeciye katılmıyorsam itiraz edebilir miyim?
İlgili bir örneğiniz varsa sakin biçimde ekleyin. Değerlendirmeyi tartışmak yerine eksik kalan bilginin ne olduğunu açıklayın.
Daha düşük bir role başvurmayı önermeli miyim?
Şirkette uygun bir rol varsa ilgilenebilirsiniz; ancak görüşmede hemen kendinizi daha düşük seviyeye yerleştirmek zorunda değilsiniz. Önce mevcut rolün beklentisini anlayın.
Deneyim yılını yuvarlamak uygun mu?
Tarihleri ve süreyi doğru verin. Yıl sayısı yerine çalışmanın kapsamını açıklayarak deneyiminizi görünür kılın.
Eğitim tamamlamak deneyim eksikliğini kapatır mı?
Eğitim bilgi kazandırabilir; gerçek görevi yürütme deneyimiyle aynı değildir. Öğrendiklerinizi hangi uygulamayla geliştirdiğinizi ayrıca gösterin.
