Bir mesleği seçmeden önce o işi yapan birinden günlük yaşamını dinlemek, yalnızca unvana bakmaktan daha çok bilgi verir. Böyle bir görüşme iş talep etmek veya karşı tarafın size kariyer kararı vermesini beklemek değildir. Amaç, belirli sorularla işin gerçek görevlerini anlamak ve kendi araştırmanızı geliştirmektir.
Görüşme talebini kısa tutun
Tanımadığınız birine yazarken kim olduğunuzu, neden ona ulaştığınızı ve ne kadar zaman istediğinizi belirtin. Örneğin: “Merhaba, işletme son sınıf öğrencisiyim. Ürün operasyonu alanını araştırıyorum. Uygunsanız günlük görevleriniz hakkında 15 dakikalık kısa bir görüşme rica edebilir miyim? İş talebi değil; alanı daha doğru tanımak istiyorum.” Kişi kabul etmezse teşekkür edip konuyu kapatın.
Görüşmeden önce profilini veya kamuya açık çalışma bilgilerini okuyun. Her şeyi baştan sormak yerine bilmediğiniz noktaları seçin. İş arayan biriyseniz görüşmenin amacını baştan netleştirmek, karşı tarafın beklentisini de doğru kurar.
Hangi sorular daha faydalı?
“İşinizi seviyor musunuz?” geniş bir sorudur. Günlük görevleri görünür kılan sorular sorun:
Haftanızın çoğu hangi görevlerde geçiyor?
Yeni başlayan biri ilk üç ayda ne öğreniyor?
Bu işte kararları kimlerle birlikte alıyorsunuz?
İyi yapılmış bir işin örneği nasıl görünür?
Bu alanı denemek isteyen biri küçük ölçekte ne yapabilir?
Sizi şaşırtan veya beklediğinizden farklı çıkan ne oldu?
Şöyle bir durum düşünün: Bora insan kaynaklarında çalışmayı merak ediyor. Görüşmede yalnızca işe alım süreçlerini değil, haftada ne kadar zaman aday görüşmesine, raporlamaya ve çalışan taleplerine ayırdığını soruyor. Duyduğu yanıtlar, ilgisini unvandan günlük işlere taşıyor.
Görüşmeden sonra ne yapın?
Hemen iş istemek yerine teşekkür edin, öğrendiğiniz bir noktayı belirtin ve görüşmenin sizin araştırmanıza nasıl katkı verdiğini söyleyin. Ardından notlarınızı üç gruba ayırın: doğrulanan, yeni öğrendiğiniz, başka kaynaktan kontrol etmeniz gereken. Tek kişinin deneyimi tüm şirketleri veya mesleği temsil etmez. Başka bir rolde çalışan biriyle, iş ilanlarıyla ve mümkünse küçük bir uygulamayla karşılaştırın.
Bu çalışma, mevcut ilk mentorluk görüşmesi rehberinden farklıdır: burada amaç uzun süreli mentor ilişkisi değil, bir mesleğin günlük görevlerini araştırmaktır. Kariyer seçimi sürecini meslek seçimi yazısıyla birlikte kullanabilirsiniz.
Görüşme gündemi ve nazik kapanış
15 dakikalık bir görüşme istiyorsanız 4–5 soru yeterli olur. İlk dakikada kendinizi ve amacınızı tanıtın; sonraki 10 dakikada günlük işleri ve başlangıç deneyimini sorun; son dakikalarda başka hangi kaynağı önerebileceğini öğrenin. Görüşme uzarsa izin isteyin: “Dilerseniz zamanınızı aşmamak için son sorumu sorup kapatayım.”
Görüşme sonrası 24 saat içinde teşekkür mesajı gönderin. Sizin için en yararlı bilgiyi bir cümleyle belirtin; karşı taraftan iş veya yeni kişiler için baskılı bir talepte bulunmayın. İsim önermesini rica edebilirsiniz, ancak kişi paylaşmak istemezse bunu kabul edin. Sonra duyduklarınızı iki farklı kaynaktan kontrol edin; tek görüşme küçük bir örnektir ve sektörün tamamını temsil etmeyebilir.
Görüşmeyi kısa ve karşılıklı tutun
Bilgi görüşmesi, iş talep etmek veya birinin size kariyer kararı vermesini istemek değildir. Amaç, belirli bir işi yapan kişiden günlük görevler ve işe giriş yolu hakkında birinci elden bilgi edinmektir. Bu nedenle görüşmeden önce kişiyi neden seçtiğinizi ve hangi üç soruya yanıt aradığınızı belirleyin.
İlk mesajınız kısa olsun: kim olduğunuzu, kişinin deneyiminde neyin ilginizi çektiğini ve 15–20 dakikalık bir görüşme rica ettiğinizi yazın. Zamanı uygun değilse bunu sorun etmeyin; teşekkür edip başka bir kaynağa yönlendirme isteyebilirsiniz. Görüşme öncesinde kişinin herkese açık mesleki geçmişini okuyun; görüşmede zaten kolayca bulunabilen bilgileri tekrar sormayın.
Sorularınızı görevlerden başlayarak derinleştirin: “Haftanızın çoğu hangi işlerle geçiyor?”, “Yeni başlayanların en çok zorlandığı konu ne?”, “Bu role hazırlanırken hangi tür çalışma örneği gösterebilirim?” Son olarak kişinin başlangıç deneyiminden bugün bildiği ama o zaman bilmediği şeyi sorun. Maaş veya iş fırsatı soracaksanız, konuyu saygılı biçimde ve görüşmenin kapsamına uygun şekilde açın.
Görüşme sırasında tavsiyeleri kesin kural gibi kaydetmeyin. Bir kişinin deneyimi, her şirket veya şehir için geçerli olmayabilir. Notlarınızı görüşme sonrasında üçe ayırın: doğrulanabilir bilgi, kişisel görüş ve sizin deneyebileceğiniz adım. Teşekkür mesajında öğrendiğiniz somut bir noktayı belirtin. Sonra bu bilgiyi başka bir kaynakla veya iş ilanlarıyla karşılaştırın.
Görüşme sonrasında bilgiyi eyleme dönüştürün
Bilgi görüşmesinin verimli olup olmadığını, konuşmanın ne kadar sıcak geçtiğiyle değil, hangi belirsizliğin azaldığıyla değerlendirin. Görüşme öncesinde yazdığınız sorulara geri dönün. Günlük görevleri, gerekli hazırlığı veya işe giriş koşullarını daha iyi anladınız mı? Hala açık kalan noktalar için başka bir kişi, ilan veya resmi kaynak gerekiyor mu?
Notlarınızı kısa bir tabloya çevirebilirsiniz: “duyduğum”, “başka kaynakla doğrulayacağım” ve “bu hafta deneyebileceğim”. Örneğin çalışan işe alım portföyü önerdiyse, önce ilanlarda hangi örneklerin arandığını inceleyin. Görüşmede duyduğunuz kişisel tavsiyeyi sektörde evrensel kural gibi kabul etmeyin.
Takip mesajında teşekkür edip öğrendiğiniz bir noktayı anın. Kişi size bir kaynak göndereceğini söylediyse bir hafta içinde kibarca hatırlatabilirsiniz. Ancak iş bulma veya sizi birine tanıştırma sorumluluğunu görüşme yaptığınız kişiye yüklemeyin. Görüşme yeni bağlantı kurabilir, fakat sonuç garanti etmez.
Bir görüşmeden sonra rolün size uygun olmadığını fark ettiyseniz bu da yararlı bir sonuçtur. Neyi istemediğinizi daha somut biçimde öğrendiniz. Sonraki görüşmede farklı bir görev alanını araştırabilir veya karşılaştırma için ikinci bir çalışanla konuşabilirsiniz. Böylece kararınız tek kişinin anlatısına dayanmaz. Görüşmenin amacını dar tutmak, bu küçük adımı kariyer kararı için kullanılabilir bilgiye dönüştürür.
Görüşme davetini kişiye göre uyarlayın
Aynı mesajı çok sayıda kişiye gönderilen genel bir talep gibi bırakmayın. Kişinin herkese açık çalışmasından veya kariyer adımından neden özellikle onunla konuşmak istediğinizi tek cümleyle belirtin. İsteği 15–20 dakika ile sınırlayın ve çevrim içi ya da telefon görüşmesi seçeneklerini sunun. Yanıt gelmezse birkaç gün sonra bir kez hatırlatabilir, sonra ısrar etmeden başka kaynak arayabilirsiniz. Görüşme gerçekleşirse zamanında katılın, sorularınızı kısa tutun ve konuşma süresini aşmamak için sona yaklaşınca kalan soruları sorun. Bu özen, karşılıklı zamanı korur.
Bilgi görüşmesinden öğrendiklerinizi sonraki kariyer adımlarınıza bağlamak ve kendinizi anlatmayı çalışmak için aşağıdaki bannera tıklayarak kariyer gelişim kursunun programını inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Görüşme için ücret teklif etmeli miyim?
Bu tür kısa mesleki sohbetler çoğu zaman gayriresmi yapılır. Karşı tarafın koşullarını sorun; görüşmeyi gizli danışmanlık veya iş başvurusu gibi sunmayın.
Cevap alamazsam tekrar yazmalı mıyım?
Bir kez nazik takip mesajı gönderebilirsiniz. Yanıt gelmezse ısrar etmeyin ve başka kişileri araştırın.
Bu görüşme bana iş bulur mu?
Görüşme bilgi edinmenizi sağlar; iş teklifi garantisi değildir. İş arama ve işe alım süreci için ayrı başvuru hazırlığı gerekir.
