Bir eğitimi bitirdiniz ama birkaç gün sonra adımlar aklınızda değil. Aralıklı tekrar için aynı bilgiyi tek oturumda uzun süre çalışmak yerine farklı günlerde kısa dönüşler yapın. Her dönüşte önce notu açmadan hatırlamayı deneyin, sonra eksik kısmı kontrol edin. Yoğun çalışıyorsanız bütün eğitimi yeniden izlemek yerine işinizde kullanacağınız küçük bir konuyu seçin ve tekrarları takviminizde uygulanabilir yerlere koyun.
Amaç bir uygulamanın size söylediği her kartı bitirmek değildir. Gerektiğinde kullanabileceğiniz bilgiyi zaman içinde yeniden çalışmaktır.
Öğrenme araştırmacılarının önerisi ne?
Bilişsel psikoloji araştırmacılarının hazırladığı The Learning Scientists, aralıklı çalışma rehberinde öğrenme çalışmalarını zamana yaymayı anlatıyor. Bilgiyi son anda tek oturuma sıkıştırmak yerine farklı zamanlarda çalışmak temel yaklaşım. Bu, ofiste her konu için değişmez bir tekrar takvimi bulunduğu anlamına gelmez.
Bir yabancı kelime, yazılım adımı ve karmaşık iş kararı aynı biçimde öğrenilmez. Kelimeyi hatırlamak yeterliyken iş sürecinde bir koşulun neden önemli olduğunu da anlamanız gerekir. Bu nedenle tekrarın biçimi, kullanacağınız bilgiye uymalıdır.
İş hayatında başlangıç sorusu şudur: Hangi bilgiyi gerektiğinde yardım almadan kullanmak istiyorum? “Excel öğrenmek” geniş bir hedeftir. “Bir tabloda filtrelenmiş veriyi kontrol ederken hangi adımlara bakacağımı bilmek” daha küçük ve denenebilir bir konudur.
Bir rapor kontrolünü öğrenme örneği
Şöyle bir durum düşünün: Yeni görevinizde bir raporun veri kaynağını, tarih aralığını ve toplamını kontrol etmeniz gerekiyor. İlk gün deneyimli bir çalışma arkadaşınız size gösteriyor. Her adımı not ediyorsunuz ama sonraki raporda yine nereden başlayacağınızı soruyorsunuz.
Tekrar için üç kısa soru hazırlayabilirsiniz: Veri hangi kaynaktan geliyor? Kullanılan tarih aralığını nerede görebilirim? Toplamı farklı bir kontrolle nasıl karşılaştırırım? Sonra bir örnek dosyada bu soruları notlara bakmadan yanıtlayın.
İlk denemede her ayrıntıyı hatırlayamamanız, bütün konuyu öğrenemediğiniz anlamına gelmez. Hangi soruda kaldığınızı kaydedin. Bir sonraki kısa oturumda özellikle o kısmı çalışın. Bildiğiniz adımları baştan sona aynı uzunlukta yeniden izlemek zorunda değilsiniz.
Raporun kontrol kapsamı için Excel dosyasını paylaşmadan önceki kontroller yardımcı olabilir. Öğrenilecek bilgiyi oradan seçebilirsiniz; bütün listeyi ilk günde ezberlemeye çalışmayın.
Tekrar takvimini nasıl kurabilirsiniz?
Öğrendiğiniz gün kısa bir ilk deneme yapın. Sonraki günlerde konuya yeniden döneceğiniz birkaç uygun yer seçin. Örneğin işin yapıldığı günün öncesi veya sakin bir çalışma aralığı uygun olabilir. Bunlar başlangıç önerileridir; bilimsel olarak herkes için zorunlu gün sayıları değildir.
Konuyu kolay hatırlıyorsanız dönüşleri daha seyrek yapabilirsiniz. Çok zorlanıyorsanız daha küçük bir parça seçin veya yeniden açıklama isteyin. Hatırlama güçlüğü bazen tekrar eksikliği değil, ilk anlatımın anlaşılmamasıdır.
Takvim dolduğunda uzun bir öğrenme bloğu aramak yerine küçük oturumun amacını koruyun. “Eğitime bakacağım” yerine “Tarih aralığı kontrolünü örnek dosyada yapacağım” yazın. Bu çalışma normal iş teslimini aksatıyorsa kapsamını yeniden ayarlayın.
Bir gün tekrar yapamadıysanız bütün kaydı silmeyin. Son kaldığınız noktadan devam edin. Takvim, öğrenmenize yardımcı olmalı; kaçırılan kutucuklar için ceza listesine dönüşmemeli.
Yeniden okumakla yeniden kullanmayı ayırın
Notu okuyunca her şey tanıdık gelebilir. Bu, tek başınıza yapabileceğinizi göstermez. Tekrarda küçük bir kullanım ekleyin: boş örnek dosyada işlemi yapmak, bir kavramı kısa anlatmak veya bir senaryoda doğru adımı seçmek gibi.
Kontrol sonunda yanlışınızdaki farkı yazın. “Filtreyi unuttum” ile “Filtrenin toplamı hangi durumda etkilediğini anlamadım” farklı öğrenme ihtiyaçlarıdır. İlkinde kontrol alışkanlığı, ikincisinde açıklama ve örnek gerekir.
Notları kapatırken önemli kurum kuralını hafızadan tahmin ederek gerçek işte uygulamayın. Öğrenme denemesini güvenli örnekle yapın; kritik işlemlerde güncel resmi kaynağı kontrol etmeye devam edin. Hatırlamak, kaynak kontrolünü gereksiz hale getirmez.
Bilgiyi yeni koşulda kullanmayı deneyin
İlk örnek dosyayı hatırlamakla kuralı anlamak farklı olabilir. İkinci denemede tarih aralığı değişsin veya bazı satırlar eksik olsun. Kontrol sorularınız hala doğru adımlara götürüyor mu? İşlem sırasını ezberlediğiniz halde eksik veriyi fark edemiyorsanız tekrar sorusunu kullanım koşuluyla genişletin.
Örneğin “Toplam hücresi nerede?” yerine “Yeni satır eklendiğinde toplamın onu içerdiğini nasıl kontrol ederim?” diye sorun. Bu sorunun cevabını örnek dosyada gösterin. Bir sonraki dönüşte farklı veriyle yeniden deneyin. Böylece yalnız dosyanın görüntüsünü değil, kontrolün amacını da çalışırsınız.
Öğrenme kaydına örneğin hangi koşulunu değiştirdiğinizi yazabilirsiniz. Sonraki sefer aynı kolay dosyayı kullanıp ilerleme hissetmek yerine yeni koşulda neyi yapabildiğinizi görürsünüz. Yardım aldığınız noktayı açık bırakın; doğru kişiden kısa açıklama istemek de öğrenme sürecinin parçasıdır.
- Kullanacağınız bilgiyi seçin
Yakında yapacağınız işle ilgili küçük bir konu belirleyin.
- Tekrarı dağıtın
Aynı konuya farklı günlerde kısa dönüşler planlayın.
- Hatırlamayı sınayın
Notu açmadan anlatın, sonra eksik kısmı kontrol edin.
Kullanılabilir tekrar kaydı
Bir konuyla başlayıp şu alanları doldurun:
Alan | Örnek |
Kullanım ihtiyacı | Haftalık raporun veri dönemini kontrol etmek. |
Hatırlama sorusu | Dönem hangi kaynaktan ve hangi alandan anlaşılır? |
Deneme | Örnek dosyada bilgiyi not açmadan bulmak. |
Sonuç | Kaynak bulundu; bitiş tarihi kontrolünde yardım gerekti. |
Sonraki dönüş | Sonraki örnek rapor öncesi kısa çalışma. |
Tekrar oturumuna yeni konu eklemek yerine önce bu küçük soruyu tamamlayın. Çalışmanın sonunda kullanabildiğiniz bilgiyi görmek, kaç sayfa okuduğunuzdan daha anlamlıdır. Zaman ayırmakta zorlanıyorsanız toplantılı günde çalışma aralığı kurma yazısını inceleyebilirsiniz.
İşin kendisini de tekrar fırsatı yapın
Aynı rapor her hafta hazırlanıyorsa ayrı çalışma oturumlarının yanında doğal kullanım fırsatı da vardır. Ancak her seferinde eski dosyayı kopyalayarak ilerlemek öğrenmeyi görünmez kılabilir. Yeni dosyada hangi adımı neden yaptığınızı kısa bir notla açıklayın.
Konuyu arkadaşınıza anlatmak da eksikleri gösterebilir. Bir adımı yapabiliyor ama nedenini açıklayamıyorsanız o ilişkiye yeniden bakın. Sadece hafızayı değil, doğru kullanım koşulunu da geliştirmiş olursunuz.
Bugün öğrendiğiniz tek bir iş adımını seçin ve üç hatırlama sorusu hazırlayın. Öğrenme alışkanlıklarını kariyerinizdeki hedeflerle birlikte ele almak için kariyer gelişim kursunun programını inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Her konu için aynı tekrar günlerini kullanmalı mıyım?
Hayır. Bilginin zorluğu, kullanım zamanı ve hatırlama düzeyiniz farklıdır. Başlangıç takvimini deneme olarak görün; zorlandığınız ve kolay hatırladığınız konulara göre düzenleyin.
İşim çok yoğunsa ne kadar konu seçmeliyim?
Yakında kullanacağınız küçük bir konuyla başlayın. Öğrenme listesini büyütmek yerine kısa oturumun gerçekten yapılmasına bakın. Yeni görevde ilk adımı seçmek için küçük başlangıç örnekleri yardımcı olabilir.
Notlara bakarak tekrar yapmak yanlış mı?
Hayır; kaynak kontrolü önemlidir. Fakat neyi hatırladığınızı görmek istiyorsanız önce notsuz küçük bir deneme yapın, sonra doğru bilgiyle karşılaştırın. Amaç hatayı saklamak değil, eksik noktayı bulmaktır.
Tekrar uygulaması kullanmak zorunda mıyım?
Hayır. Defter, takvim veya birkaç kart yeterli olabilir. Araç, konuya geri dönmenizi ve sonucu görmenizi kolaylaştırıyorsa yararlıdır; yeni bir düzenleme yükü oluşturuyorsa sadeleştirin.
