Dönemin DenizBank İK yöneticisi Yavuz Elkin ile sohbetimizin 16:35 bölümünde güçlü ve gelişime açık yönler konusu yer alıyor. Bu soruyu kendiniz için düşündükten sonra, mülakatta gerçek bir gelişim örneğini nasıl anlatabileceğinize bakalım.
Mülakatta “Zayıf yönleriniz nelerdir?” sorusu, kendinizi küçümsemeniz veya kusursuz görünmeye çalışmanız için sorulmaz. Gerçek bir gelişim alanını seçip bu alanın işe etkisini ve üzerinde nasıl çalıştığınızı anlatabilirsiniz. “Mükemmeliyetçiyim” gibi ezber cevaplar, örnek ve gelişim adımı olmadığında ikna edici değildir.
Diyelim ki sunum hazırlarken ilk taslağı paylaşmayı geciktiriyorsunuz; çünkü tek başınıza fazla ayrıntı ekliyorsunuz. Bu durum ekipten erken görüş almanızı zorlaştırabilir. Mülakatta bunu kısa bir örnekle açıklayıp artık önce ana mesajı ve üç slaytlık taslağı paylaştığınızı söyleyebilirsiniz. Böylece yalnızca öz farkındalık değil, davranış değişikliği de görünür.
Zayıf yön cevabında hangi üç ayrıntı bulunmalı?
Üzerinde çalıştığınız gerçek bir davranışı seçin
Somut bir olayda fark ettiğiniz ve geliştirmek için adım attığınız yönünüzü düşünün. İşin temel gereklilikleriyle ilgili seviyenizi de dürüstçe açıklayın. Cevabı kolaylaştırmak için yaşamadığınız bir zayıflık veya gelişim hikayesi uydurmayın.
Etkiyi ve bağlamı açıklayın
“Ben dağınığım” gibi kişiliğe dönük etiket yerine, hangi durumda zorlandığınızı söyleyin. Örneğin aynı anda çok iş üstlenince son tarihleri takip etmekte zorlandığınızı belirtebilirsiniz; sonra hangi işte ve nasıl fark ettiğinizi açıklayın.
Denediğiniz yöntemi ve sonucu anlatın
Takvim kullanmak, erken taslak paylaşmak veya soru sormak gibi somut bir adım belirtin. Henüz tamamen çözüldüğünü iddia etmek zorunda değilsiniz. Neyin işe yaradığını ve hala neyi geliştirdiğinizi açıkça söyleyin.
Gerçek bir zayıf yönü nasıl seçersiniz?
Son aylarda işinizi zorlaştıran bir davranışı düşünün. Hangi durumda ortaya çıktı? Sonucu ne oldu? Bunu değiştirmek için ne denediniz? Bu sorulara cevap verebildiğiniz bir örnek, ‘fazla mükemmeliyetçiyim’ gibi hazır bir ifadeden daha açıklayıcıdır.
Harvard’ın mülakat rehberi, zayıf yönü kişiliğin tamamına yayılan bir etiket yerine geliştirilebilir bir davranış üzerinden ele almayı önerir. ‘İletişimim kötüdür’ demek çok geniştir. ‘Toplantıda sorumu sormayı sona bıraktığım için belirsiz noktalarla işe başladığım oldu’ demek ise üzerinde çalışılabilecek bir durumu tarif eder.
İşin gerektirdiği temel bir konuda eksikseniz
İlanın gerektirdiği bir konuda henüz yeterli değilseniz bunu başka bir zayıf yön seçerek yok saymayın. Seviyenizi ve hazırlığınızı dürüstçe açıklayın. Bunun işe uygunluğunuzu nasıl etkilediği ayrıca değerlendirilir. Amaç soruyu ustaca geçmek değil, kendinizi doğru tanıtabilmektir.
Üç farklı cevap nasıl kurulabilir?
Toplantıda erken soru sormak: ‘Yeni bir ekipte sorularımı bazen toplantı sonuna bırakıyordum. Bir projede teslim beklentisini geç anladım. Şimdi toplantı öncesi belirsiz iki noktayı yazıyor ve görev dağılımı tamamlanmadan soruyorum. Son çalışmada teslim biçimini baştan netleştirebildim.’
İşe gereğinden uzun hazırlanmak: ‘Araştırma yaparken ayrıntılara fazla zaman ayırdığım oluyordu. İlk taslağı geciktirdiğim bir ders projesinden sonra araştırma için süre belirlemeye başladım. Taslağı erken paylaşıp hangi bilgilerin gerçekten gerekli olduğunu ekiple kontrol ediyorum. Hala yeni konularda süreyi hatırlatmam gerekiyor.’
Bir işi paylaşmakta gecikmek: ‘Grup çalışmasında her ayrıntıyı kendim kontrol etmek istiyordum. Bu, teslim öncesi üzerimde gereksiz iş biriktirdi. Son projede işleri baştan ayırdık ve ortak kontrol zamanları belirledik. Ben de yalnızca kendi bölümümü ve anlaştığımız ortak ölçütleri takip ettim.’
Bu örneklerden birini olduğu gibi ezberlemeyin. Kendi yaşadığınız durum farklıysa cevabınız da değişmelidir. Henüz uygulamadığınız bir yöntemi yaptığınız bir değişiklik gibi anlatmayın.
Gelişimi göstermeye ne yeter?
Her değişim için yüzde veya büyük başarı sonucu gerekmez. Taslağı daha erken paylaşmak, soruyu toplantıda sormak ya da görev dağılımına uymak gözlenebilir adımlardır. Hangi denemede neyin farklı olduğunu anlatın.
Sorunun tamamen bittiğini söylemek zorunda değilsiniz. ‘Yeni ekiplerde bunu hala bilinçli olarak takip ediyorum’ gibi bir cümle, sürdürdüğünüz çabayı açıklayabilir. Ancak bütün cevabı gelecekte yapmayı düşündüklerinize ayırmayın; şimdiye kadar attığınız bir adım varsa onu belirtin.
Takip sorusuna nasıl hazırlanırsınız?
Görüşmeci ‘Bunun son örneği neydi?’ veya ‘Ekip arkadaşlarınız değişimi nasıl fark etti?’ diye sorabilir. Cevabını bilmediğiniz bir başkasının düşüncesini uydurmayın. Kendi yaptığınız değişikliği ve gördüğünüz sonucu anlatın.
Mülakatta güçlü yönleri kanıtla anlatmak ile burada kullandığınız yaklaşım ortaktır: Genel sıfatı gerçek davranışa çevirirsiniz. Kendinizden bahsederken de aynı deneyimin farklı yönlerini kullanabilirsiniz. Cevaplar birbirini desteklesin; biri ‘her ayrıntıyı tek başıma yürütürüm’ derken diğeri paylaşım yaptığınızı anlatmasın.
Aynı zayıf yönü her görüşmede kullanmalı mısınız?
Yaşadığınız gerçek bir durum birden fazla görüşmede kullanılabilir. Ancak örneğin başvurduğunuz işle ilişkisini yeniden düşünün. Bir ekip projesinde erken soru sormakta zorlanmanız farklı roller için anlamlı olabilir; anlatırken görevinize uygun ayrıntıyı seçin. Hikayeyi role uydurmak için gerçekte olmayan bir sonuç eklemeyin.
Gelişim devam ettikçe cevabınız da değişebilir. Altı ay önce işe yarayan bir önlem artık alışkanlığınıza dönüşmüşse, neyin sürdüğünü ve neyin hala dikkat gerektirdiğini açıklayın. Tamamen aştığınız bir durumu bugünkü en önemli zayıf yönünüz gibi sunmak yerine, güncel örnekleriniz üzerinde düşünün.
Görüşmeci başka bir örnek isterse paniğe kapılmamak için ikinci bir gerçek durum hazırlayabilirsiniz. İki cevabın da kusursuz görünmesi gerekmez. Mülakat sonunda sorularınızı hazırlarken ekibin çalışma biçimini de öğrenin. Yeni rolün hangi alışkanlıkları gerektirdiğini anlamak, gelişim planınızı daha somut kurmanıza yardımcı olur.
Kendi örneğinizi hazırlayın
Yanıtınızı 45–60 saniyede anlatacak şekilde hazırlayın: “Şu durumda zorlanıyordum. Bu, şu sonuca yol açabiliyordu. Son dönemde şu yöntemi deniyorum. Şu örnekte daha erken fark ettim.” Bu bir ezber metni değil; düşüncenizi düzenleyecek bir iskelet olsun. Gerçek bir örneğe dayanması, cevabı doğal kılar.
Bir sonraki adım
Güçlü ve gelişime açık yönlerinizi gerçek örneklerle anlatmak için aşağıdaki kurs bannerından mülakat hazırlığı programını inceleyebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Mülakatta zayıf yön olarak ne söylenir?
Sizin için gerçek, işle ilgili ama yönetilebilir bir gelişim alanı seçin. Bir davranış örneği ve üzerinde çalıştığınız yöntemi ekleyin.
“Fazla çalışkanım” demek uygun mu?
Bu tür yanıtlar klişe duyulabilir. Gerçek bir alan ve gelişim adımı anlatmak daha inandırıcıdır.
Zayıf yönüm rolün temel gereğiyse ne yapmalıyım?
Gerçeği saklamayın. Mevcut düzeyinizi, geliştirme planınızı ve varsa yakın deneyiminizi açıklayın; rolün beklentisini de görüşmede netleştirin.
Hazır zayıf yön örneklerini ezberlemeli miyim?
Hazır bir zayıflık seçmek yerine yaşadığınız bir durumdan başlayın. Güçlü yön sorusunda olduğu gibi, cevabınızın ayrıntılarını takip sorusunda açıklayabilmelisiniz.
