Yeni bir rolün size uygun olup olmadığını nasıl anlarsınız?

Yeni bir rolün size uygunluğunu anlamak için unvanın çekiciliğinden önce günlük görevleri, beklenen sonuçları, karar alanını ve çalışma koşullarını inceleyin. Sonra bunları kendi deneyiminiz, öğrenmek istediğiniz konular ve sürdürebileceğiniz çalışma düzeniyle karşılaştırın. Bir işi yapabilecek olmak ile o işi düzenli olarak yapmak istemek aynı değerlendirme değildir. Her ikisini de düşünmeniz gerekir.

İlk işinizi arıyor, şirket içinde geçiş yapıyor veya terfi değerlendiriyor olabilirsiniz. Durum değişse de başlangıç sorusu benzerdir: Bu rolde bir haftam nasıl geçecek ve hangi sonuçtan sorumlu olacağım?

Unvanı kapatıp bir çalışma haftası yazın

Şöyle bir örnek düşünün: Bir çalışan “proje yöneticisi” unvanını istiyor. Rolü araştırdığında zamanın önemli bölümünün takvim, bağımlılıklar, toplantılar ve gecikmelerin takibine ayrıldığını öğreniyor. Kendisinin en sevdiği iş ise uzun süre kesintisiz çalışarak teknik çözüm üretmek. Bu fark, rolün kesinlikle uygun olmadığı anlamına gelmez; ancak değerlendirilmesi gereken gerçek bir çalışma biçimi farkıdır.

Aynı unvan başka bir şirkette farklı görevler içerebilir. Bu nedenle bir kişinin deneyimini bütün pozisyonlara genellemeyin. İlanı, görüşmede anlatılan sorumlulukları ve mümkünse ekipteki günlük iş örneklerini birlikte inceleyin. Belirsiz ifadeleri somut sorulara dönüştürün.

“Yoğun iletişim” deniyorsa kiminle ve hangi konuda iletişim kurulacağını sorun. “Stratejik sorumluluk” deniyorsa hangi kararların verileceğini öğrenin. “Esnek çalışma” ifadesinin gün içindeki düzen ve erişilebilirlik açısından ne anlama geldiğini netleştirin. Aynı sözcüklerin iki taraf için aynı şeyi ifade ettiğini varsaymayın.

Yapabildiklerinizi ve öğrenmeniz gerekenleri ayırın

Rolün temel görevlerini yazdıktan sonra her görevin karşısına bir gerçek örnek koyun. Benzer işi yaptınız mı, yalnız gözlemlediniz mi, eğitimini mi aldınız, yoksa ilk kez mi karşılaşacaksınız? Bu ayrım, kendinizi gereğinden fazla küçültmenizi de hazırlıksız bir güvenle karar vermenizi de önler.

Bir görevde yeni olmanız otomatik olarak uyumsuzluk değildir. Başlangıç desteği, öğrenme süresi ve sorumluluğun riski önemlidir. İlk günden bağımsız uzmanlık beklenen bir görev ile yönlendirmeyle başlanacak bir görev aynı hazırlık düzeyini gerektirmez. Görüşmede bu beklentiyi açıkça sorun.

Öte yandan, yaptığınız işi iyi biliyor olmanız yeni rolü istediğiniz anlamına gelmeyebilir. Uzun süredir başarılı biçimde yürüttüğünüz fakat artık daha az yapmak istediğiniz görevler olabilir. Yeni rolün bunları artırıp artırmadığını inceleyin. Yalnız güçlü yanlarınızı kullanmak değil, hangi yönde gelişmek istediğiniz de kararın parçasıdır.

Çalışma koşulları günlük hayatınıza uyuyor mu?

Rol değerlendirmesini yalnız görev listesiyle bitirmeyin. Çalışma yeri, zaman düzeni, seyahat, toplantı yoğunluğu, erişilebilirlik beklentisi ve ekip yapısı işin günlük deneyimini etkiler. Sizin için önemli koşulları görüşmeden önce belirleyin ki yalnız unvan veya ücret üzerinde durup diğer noktaları sonradan fark etmeyin.

Tercih ile zorunluluğu ayırın. Bazı koşullar sizin için esnek olabilir, bazıları olmayabilir. Bu listeyi karşı tarafa bir talep yağmuru şeklinde sunmanız gerekmez; ancak karar vermeden önce gerekli bilgiyi edinmelisiniz. Belirsiz bir koşulu kendiniz en iyi olasılıkla tamamlamayın.

Ekipte işin nasıl yürüdüğünü de araştırın. Yeni başlayan kişiden ilk dönemde ne bekleniyor? Öncelik çatışmasında kim karar veriyor? Geri bildirim nasıl alınıyor? Hata veya gecikme olduğunda süreç nasıl işliyor? Bu sorular, yalnız “Ekip kültürünüz nasıl?” sorusundan daha somut bilgi sağlayabilir.

Küçük bir deneme neyi gösterebilir?

Şirket içinde geçiş düşünüyorsanız, mümkün ve uygun olduğunda sınırlı bir ortak görev veya gözlem fırsatı isteyebilirsiniz. Hedef roldeki bir çalışmanın küçük bölümüne katılmak, işin gerçekten ne içerdiğini görmenizi sağlar. Böyle bir denemenin kapsamı, süresi ve mevcut işlerinize etkisi açık olmalıdır.

Dışarıdan başvuruyorsanız rolün tipik bir görevini kişisel bir örnekle deneyebilirsiniz. Örneğin analiz rolü için açık veriden kısa bir karar notu hazırlamak veya içerik rolü için belirli bir okur sorusuna açıklama yazmak mümkün. Bu çalışma işin tamamını temsil etmez; fakat hangi bölümde zorlandığınızı ve merakınızın sürdüğünü gösterir.

Denemenin sonunda yalnız “İyi yaptım mı?” diye sormayın. Bu işi tekrar yapmak ister misiniz, hangi destekle daha iyi yapabilirsiniz ve sizi zorlayan şey öğrenme eksikliği mi yoksa çalışma biçimi mi? İlk denemedeki zorlanmayı kalıcı uyumsuzluk saymayın; ama belirgin bir isteksizliği de yalnız unvan için görmezden gelmeyin.

Kararınızı bir sayfada görünür kılın

Sayfanıza rolün temel görevlerini, olumlu taraflarını, açık kalan sorularını ve vazgeçemeyeceğiniz koşulları yazın. Her bilgiye kaynağını ekleyin: ilan, görüşme, çalışanla konuşma veya kendi denemeniz. Böylece doğruladığınız bilgi ile kişisel varsayımınız ayrılır.

Sonra sizi en çok etkileyen üç noktayı seçin. Bunların hepsi olumlu görünüyorsa bile eksik bilgi olup olmadığını kontrol edin. Yalnız güçlü bir şirket adı veya daha yüksek unvan bütün soruların cevabı değildir. Kararınızı, öğrenmek istediğiniz iş ve sürdürebileceğiniz düzenle ilişkilendirin.

Uzmanlık ve yönetim arasında seçim yapıyorsanız uzman mı, yönetici mi yazısını ayrıca değerlendirebilirsiniz. Uygun rol, bütün yönleri kolay olan rol değildir; zorluğunu ve karşılığını anlayarak seçtiğiniz roldür.

Rolü araştırırken tek bir çalışanın anlatımını bütün ekibin deneyimi saymayın. Mümkünse farklı kişilerden aynı konuyu örneklerle dinleyin: Normal bir hafta, yoğun bir dönem ve başarılı sayılan bir çıktı nasıl görünüyor? Cevaplar farklıysa hemen birini yanlış kabul etmeyin; ekiplerin görevleri veya beklentileri değişiyor olabilir. Sizin üstleneceğiniz pozisyona en yakın bilgiyi seçin. Belirsiz kalan koşulları da karar notunuzda açıkça işaretleyin.

Rol uyumunu üç adımda değerlendirin

Kariyerinizdeki bir sonraki adımı çalışmak için Kariyer Gelişim Kursu programını inceleyebilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Rol beni zorluyorsa uygun değil mi?

Zorlanma öğrenmenin bir parçası olabilir. Eksik hazırlık, yetersiz destek ve çalışma biçimi uyumsuzluğunu birbirinden ayırın.

Görüşmede bu kadar soru sormak olumsuz görünür mü?

Sorularınızı önceliklendirin ve uygun aşamada sorun. İşin görevleri ve beklentileri hakkında somut bilgi istemek karar vermeniz için gereklidir.

Ücret artışı diğer uyumsuzlukları telafi eder mi?

Bu kişisel önceliklerinize bağlıdır. Ancak karşılığını değerlendirebilmek için uyumsuzluğun günlük işte ne anlama geldiğini açıkça bilmeniz gerekir.

Rol tanımı görüşme boyunca değişiyorsa ne yapmalıyım?

Son kapsamı yazılı veya açık bir özetle doğrulayın. Hangi sorumluluk için teklif aldığınızı anlamadan varsayımla karar vermeyin.