Üniversitede ders çalışma planı yapmak için önce bütün sınav ve teslim tarihlerini tek takvimde görün. Sonra sınıf, yol, iş ve dinlenme saatleri çıktıktan sonra kalan zamanı derslerin ihtiyaçlarına göre ayırın. Her güne eşit ders koymak yerine, zorlandığınız konuya, yaklaşan teslim tarihine ve yapacağınız çalışmanın türüne göre blok belirleyin. Bir bloğun içine “finans çalış” değil, “iki mali tablo sorusu çöz ve hataları not et” yazın. Planı haftanın sonunda gerçekleşenle karşılaştırıp yeniden düzenleyin.
Dönemin yoğun haftalarını en baştan işaretleyin
Sınıf takviminiz düzenli görünebilir; ödev ve sınavlar aynı düzenle gelmez. Üniversitenizin akademik takvimini, ders izlencelerini ve öğretim elemanlarının yayımladığı teslimleri tek yere aktarın. Tarihi açıklanmamış işleri kesin gün yazmak yerine “duyuru bekleniyor” diye işaretleyin. Stanford Üniversitesinin öğrenme merkezi, öğrencilerin zor haftaları önceden görebilmek için tarihleri takvime yerleştirmesini öneriyor. Bu öneri kendi okulunuzun sınav tarihleri yerine geçmez; yalnız planlama biçimi sunar.
Şöyle bir durum düşünün: İkinci sınıf öğrencisi Mert'in pazartesi ve salı yoğun dersi var. Çarşamba akşamı yarı zamanlı işe gidiyor. İki hafta sonra muhasebe sınavı, hemen ardından grup sunumu ve cuma teslimli bir araştırma ödevi bulunuyor. Mert yalnız bu haftaya bakarsa boş görünen perşembe gününü “sonra çalışırım” diye bırakabilir. İki haftayı birlikte gördüğünde araştırma ödevinin kaynak arama kısmını bugüne alır; sınava hazırlanmayı da tek geceye sıkıştırmaz.
Her ders için aynı çalışma biçimini kullanmayın
Sayısal bir derste çözülmüş soruları okumak, yeni bir soruyu kendiniz çözmekle aynı şey değildir. Kavram ağırlıklı derste de sayfayı tekrar tekrar okumak, soruya notlara bakmadan cevap vermenizi garanti etmez. Çalışma bloklarını dersin sınav ve ödev biçimine göre tanımlayın. Muhasebe için yeni soru çözmek, tarih için bir dönemin neden-sonuç ilişkisini kendi cümlelerinizle açıklamak, sunum dersi için kısa prova yapmak farklı görevlerdir.
Amerikan Psikoloji Derneğinin öğrenme yöntemleri yazısı, aralıklı çalışma ve bilgiyi yeniden hatırlama uygulamalarını araştırma örnekleriyle ele alıyor. Bu, herkes için tek bir dakika formülü bulunduğu anlamına gelmez. Mert muhasebe konusunu pazartesi öğrendiyse salı yeni soru deneyebilir, hafta sonunda notlara bakmadan temel adımları hatırlamaya çalışabilir. Nerede takıldığını kaydetmesi, sonraki bloğu daha doğru seçmesini sağlar.
Boş saatleri değil, kullanılabilir saatleri sayın
Bir günde ders dışı dört saat görünmesi, dört saat kesintisiz verimli çalışma yapabileceğiniz anlamına gelmeyebilir. Yemeği, yolu, dinlenmeyi ve diğer sorumlulukları hesaba katın. Haftalık takvime önce sabit saatleri yazın. Ardından kalan alanlara gerçekçi çalışma blokları koyun; arka arkaya üç ağır konu yerleştirmek yerine araya daha hafif bir görev veya mola bırakın. Çalışma biçimini önceden seçtiğinizde başlamak da kolaylaşır.
Mert'in perşembe gününde üç saatlik kullanılabilir alan kaldığını düşünelim. Bunu “bütün derslere bak” diye bırakmıyor. İlk bölümde muhasebe sorularını çözüyor; ikinci bölümde ödevin iki kaynağını inceliyor; son bölümde cuma grup görüşmesi için tek sayfalık sunum taslağı çıkarıyor. Süreler Mert'in örnek takvimine ait; sizin için doğru çalışma aralığı farklı olabilir. Ama üç bloğun da ne zaman bittiği belli: çözülen sorular, kaynak fişleri ve taslak sayfa.
Gün | Sabit yük | Çalışma görevi | Bittiğini gösteren şey |
Pazartesi | Ders ve yol | Muhasebede yeni konuya bir soru çöz | Hatalı adımları işaretle |
Çarşamba | Ders ve iş | Ödev için iki kaynak bul | Kaynak fişlerine bağlantı ekle |
Perşembe | Daha açık takvim | Sunumun ana mesajını yaz | Bir sayfalık taslak hazırla |
Pazar | Kısa gözden geçirme | Yeni haftayı düzelt | Açık işleri ve tarihleri yenile |
Bu tablo saat saat uygulanacak kesin bir program değil. Kendi derslerinizin zorluğunu ve sorumluluklarınızı kullanarak satırları değiştirin. Çalışma günlerini planlarken uyku veya zorunlu ihtiyaçlardan sürekli ödün vermeyi “disiplin” diye adlandırmayın; sürdürülmeyen bir plan birkaç günde dağılır.
Tamamlanan blokla öğrenmeyi karıştırmayın
İki saat masada oturmak, konuyu açıklayabildiğiniz anlamına gelmez. Haftanın sonunda her ders için küçük bir yoklama yapın: Notlara bakmadan hangi soruyu çözebiliyorsunuz? Hangi kavramı kendi cümlenizle anlatabiliyorsunuz? Hangi hata tekrar ediyor? Kendi kendinize öğrenirken ilerlemeyi değerlendiren yazı, aynı görevi yeniden yapıp sonucu karşılaştırma fikrini açıyor. Dersler için de benzer bir başlangıç örneği tutabilirsiniz.
Mert'in muhasebe bloğu takvimde tamamlandı, ama üç sorudan birinde aynı kayıt hatasını yaptıysa gelecek hafta yeniden bütün üniteyi okumak yerine bu hata türüne çalışır. Sunum provasında ana mesaj anlaşılmıyorsa slayt sayısını artırmak yerine giriş cümlesini değiştirir. Bu iki farklı sonuç için aynı “daha çok çalış” tavsiyesi yeterli değildir.
- Tarihi görün
Sınav ve teslimleri, ders dışındaki sabit saatlerle aynı takvime alın.
- Görevi yazın
Her bloğa ders adı değil, bitirebileceğiniz somut çalışma koyun.
- Sonucu sınayın
Notlara bakmadan deneyin; zorlandığınız yere sonraki hafta zaman ayırın.
Bu hafta için küçük bir deneme yapın
Pazar günü bütün dönemi kusursuz planlamaya çalışmayın. Önce gelecek on dört günün teslimlerini yazın. Takviminizde gerçekten kullanabileceğiniz üç çalışma aralığı bulun. Her aralığa bir ders ve bir bitiş ölçütü ekleyin. Hafta sonunda nelerin yetiştiğini değil, tahmininizin nerede şaştığını da not edin. Bir görev beklenenden uzun sürdüyse sonraki hafta ona daha fazla alan verin; yalnız kendinizi suçlamayın.
Öğrenme hedeflerinizi okuldan sonraki kariyer adımlarına bağlamak isterseniz kariyer gelişim kursunun programını inceleyebilirsiniz. Bu haftaki plan içinse bir takvim ve ders izlenceleriniz yeterlidir.

Sıkça sorulan sorular
Günde kaç saat ders çalışmalıyım?
Herkes için doğru tek saat yoktur. Derslerin gerektirdiği çalışma, yaklaşan teslimler ve kullanılabilir zaman birlikte belirleyicidir. Saat hedefini, tamamlanan görev ve öğrenmeyi sınayan kısa denemeyle kontrol edin.
Programım sürekli bozuluyorsa ne yapmalıyım?
Önce tekrar eden nedeni bulun: süreyi mi eksik tahmin ettiniz, beklenmedik iş mi geldi, görev çok mu geniş? Sonraki haftada aynı hatayı düzeltin. Bütün takvimi yeniden yazmak yerine bir veya iki bloğu değiştirin.
Ders notlarını tekrar okumak yeterli mi?
Tek başına yeterli olmayabilir. Okuduklarınızı kapatıp bir soruyu cevaplamayı veya örnek çözmeyi deneyin. Nerede durduğunuz, bir sonraki çalışma için yol gösterir. Kendi kendine öğrenme yazısındaki geri bildirim örneği bu kontrolü somutlaştırıyor.
Grup ödevini bireysel programa nasıl eklerim?
Toplantı saatini değil, sizin hazırlayacağınız kısmı da takvime yazın. Ortak teslimden önce kendi katkınız için ara tarih belirleyin; ekipte gecikme varsa erken konuşun.