Terfi ile yalnızca daha fazla iş almak arasındaki fark nedir?

Terfi ile yalnızca daha fazla iş almak arasındaki farkı anlamak için görev sayısına değil, rolün kapsamına bakın. Hangi kararlardan sorumlu olacaksınız, hangi yetkiyi kullanacaksınız, sizden beklenen sonuç nasıl değişecek ve bu değişiklik nasıl tanımlanacak? Unvan, ücret ve değerlendirme sürecini de açıkça konuşun. Daha yoğun çalışmak tek başına daha üst bir role geçtiğinizi göstermez.

Yeni sorumluluk gelişim fırsatı olabilir; ancak karşılığı ve sınırı belirsiz bir iş artışını kendiliğinden terfi saymayın. Teklifin ne anlama geldiğini anlamak için mevcut rolünüzle önerilen rolü yan yana yazmanız gerekir.

İş miktarı ile karar sorumluluğunu ayırın

Şöyle bir çalışan düşünün: Önceden haftalık iki rapor hazırlarken artık dört rapor hazırlaması isteniyor. Raporların türü, karar yetkisi ve değerlendirme ölçütü değişmiyor. Burada iş miktarı artmış olabilir. Aynı çalışan raporların hangi karara hizmet edeceğini belirliyor, ekipler arasında öncelik kuruyor ve sonuçtan sorumlu tutuluyorsa rolün niteliğinde de bir değişiklik vardır.

Bu iki durumun hangisinin daha değerli olduğunu otomatik olarak söylemek mümkün değildir. İşin bağlamı önemlidir. Ancak terfi konuşmasında ayrımı yapmak gerekir. “Daha fazla iş yapacağım” yerine “Hangi yeni kararları vereceğim ve hangi sonuçtan sorumlu olacağım?” sorusu daha açıklayıcıdır.

Görev değişikliğinin yazılı tanımını isteyebilirsiniz. Belge çok uzun olmak zorunda değildir. Yeni sorumluluklar, karar alanı, bağlı olunan kişi ve başarı ölçütleri anlaşılır olmalı. Yalnız sözlü bir “Artık daha kıdemlisin” ifadesi, günlük işte hangi yetkiyi kullanabileceğinizi açıklamayabilir.

Sorumluluğun yanında yetki var mı?

Bir sonucun sorumluluğunu üstlenirken o sonucu etkileyen kararların kimde olduğunu öğrenin. Ekip işlerini koordine etmeniz isteniyor fakat öncelik değişikliğini kimseyle konuşamıyorsanız önemli bir belirsizlik vardır. Bütçe veya işe alım yetkiniz olması şart değildir; ancak hangi kararları verebildiğiniz ve hangi konuları kime taşıyacağınız açık olmalıdır.

Örneğin yeni sorumluluk, iki ekibin ortak teslimini takip etmek olabilir. Sizden her gecikmeyi önlemeniz beklenirken ekiplerin önceliklerini değiştirme yetkiniz yoksa rolünüzü doğru tarif etmek gerekir. “Takibi yapabilirim; öncelik çakışmasında kararın kim tarafından verileceğini netleştirelim” diyebilirsiniz.

Yetkiyi konuşmak her kararı kendiniz vermek istediğiniz anlamına gelmez. Sorumluluğu gerçekçi biçimde üstlenmek için işleyişi öğrenirsiniz. Hangi kararın sizde, hangisinin yöneticide ve hangisinin başka bir ekipte olduğu belli olduğunda görev daha uygulanabilir hale gelir.

Unvan, ücret ve zamanlamayı ayrı ayrı sorun

Yeni görevle birlikte unvan değişebilir, ücret düzenlenebilir veya bunların farklı tarihlerde değerlendirilmesi önerilebilir. Bu alanları tek bir belirsiz “Sonra bakarız” ifadesinde bırakmayın. Neyin kesinleştiğini, neyin yalnız olasılık olduğunu ve hangi kararın ne zaman verileceğini ayırın.

Geçici bir deneme sorumluluğu öneriliyorsa kapsamını ve bitişini konuşun. Deneme sırasında hangi işi yapacaksınız, mevcut işlerden hangileri azalacak, kim destek verecek ve sonunda ne değerlendirilecek? Deneme görevini kabul etmek, gelecekteki terfinin kesinleştiği anlamına gelmez. Bu ayrımın iki taraf için de açık olması gerekir.

Ücret konusunu konuşurken yeni sorumluluğun kapsamını temel alın. Kendi beklentinizi açıkça ifade edin ve şirketin değerlendirme sürecini öğrenin. Bu yazı belirli bir ücret veya hak değerlendirmesi yapmaz; karar vermeden önce konuşulması gereken iş koşullarını ayırmanıza yardımcı olur.

Mevcut işlerden ne çıkacak?

Yeni rol konuşulurken en kolay unutulan soru, eski işlerin ne olacağıdır. Yeni görevlerin tamamı mevcut işlerin üzerine eklenirse gelişim için gereken zaman oluşmayabilir. Görev listesine yalnız ekleme yapmayın; devredilecek, azaltılacak veya sona erecek işleri de yazın.

Şöyle bir cümle kullanabilirsiniz: “Yeni koordinasyon sorumluluğunu üstlenmek istiyorum. Bunu düzenli yapabilmem için mevcut raporlardan hangilerini devredeceğimizi ve geçişi kiminle yürüteceğimizi netleştirelim.” Bu yaklaşım yeni işe isteksizlik değil, işi sürdürülebilir biçimde planlama talebidir.

Devretme imkanının hemen oluşmaması mümkün. O durumda geçiş döneminin ne kadar süreceğini ve önceliklerin nasıl belirleneceğini konuşun. İki rolü belirsiz süreyle birlikte yürütmeyi varsaymayın. Gelişim fırsatı ile sürekli iş yükü artışı arasındaki fark bazen bu geçiş planında görünür.

Karar vermek için bir karşılaştırma hazırlayın

Bir sayfayı ikiye bölün. Sol tarafa mevcut rolünüzü, sağ tarafa teklif edilen sorumluluğu yazın. Her iki tarafta görev, karar alanı, beklenen sonuç, destek, unvan ve ücret başlıkları bulunsun. Bilinmeyen alanları tahminle doldurmayın. Bunları görüşmede sorulacak noktalar olarak işaretleyin.

Sonra yeni rolün size ne öğreteceğini değerlendirin. Daha fazla aynı iş mi yapacaksınız, yoksa farklı bir sorumluluğu deneyimleyecek misiniz? Bu deneyim hedeflediğiniz kariyer yönüyle ilgili mi? Öğrenme imkanı önemli olabilir; fakat belirsiz karşılıkları kendiniz tamamlayarak karar vermeyin.

Görüşmenin ardından anladığınız kapsamı kısa bir notla paylaşabilirsiniz. Amaç karşı tarafı sıkıştırmak değil, ortak anlayışı doğrulamaktır. “Konuştuğumuz üzere şu sorumlulukları şu tarihten itibaren üstleniyorum; geçişte şu işler devredilecek ve değerlendirme şu tarihte yapılacak” gibi somut bir özet kullanın. Eksik nokta varsa kararınızı vermeden önce açıklama isteyin.

Terfi görüşmesine kendi katkılarınızla hazırlanmak için terfi öncesi hazırlık yazısını, iş devri için de eski işlere yer açma yazısını kullanabilirsiniz.

Görevin geçici olduğu söyleniyorsa bitiş koşulunu da konuşun. “Bir süre destek olacağım” ifadesi iki taraf için farklı süreler anlatabilir. Hangi tarihte durumun gözden geçirileceğini, devam kararı kiminle verileceğini ve eski işlerin nasıl düzenleneceğini netleştirin. Süre sonunda aynı görevler kalıcı hale geldiyse başlangıçtaki anlaşmaya dönün. Bu konuşmayı yalnız unvan üzerinden değil, fiilen taşıdığınız sorumluluk ve karşılığı üzerinden yapın.

Teklifi üç başlıkta değerlendirin

Kariyerinizdeki bir sonraki adımı çalışmak için Kariyer Gelişim Kursu programını inceleyebilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Unvanım değişmediyse hiç ilerlememiş mi olurum?

Hayır. Yeni bir uzmanlık veya sorumluluk kazanabilirsiniz. Ancak bu gelişimi resmi terfiyle aynı şey olarak adlandırmadan kapsamını ve karşılığını değerlendirin.

Önce görevi yapıp sonra terfi beklemek yanlış mı?

Her durumda yanlış değildir. Denemenin süresi, ölçütü, desteği ve sonunda verilecek karar açık olmalı; beklentiyi kesinleşmiş terfi gibi görmeyin.

Ek işi reddedersem gelişim fırsatını kaybeder miyim?

Sonucu önceden bilemezsiniz. Önce kapasitenizi, görev kapsamını ve seçenekleri konuşun. Her yeni görevi koşulsuz kabul etmek tek gelişim yolu değildir.

Görüşmede yalnız ücret konuşmak yeterli mi?

Ücret önemlidir; fakat karar yetkisi, görev kapsamı, destek ve eski işlerin devri de rolün uygulanabilirliğini belirler.