Üniversitede not ortalamasını yükseltmek için önce kendi okulunuzun ortalama hesabını ve transkriptinizdeki dersleri doğru okuyun. Bir dersin etkisi yalnız aldığınız nota değil, ortalamaya giren kredi ağırlığına da bağlıdır. Sonra gelecek dönemde hangi dersleri tekrar edebileceğinizi, hangi derslerin yeni olduğunu ve gerçekçi not hedefinizi hesaplayın. Çalışma zamanını “kolay yüksek not” söylentisine göre değil, dersin ağırlığına ve sizin geliştirebileceğiniz açık konulara göre ayırın. Tek bir sınav sonucu bütün mezuniyet ortalamanızı aynı oranda değiştirmez.
Önce hangi ortalamaya baktığınızı bilin
Dönem ortalaması ile bütün eğitim boyunca oluşan genel ortalama farklı soruları cevaplar. Biri yalnız ilgili dönemin derslerini, diğeri okulun kurallarına göre ortalamaya katılan bütün dersleri gösterir. Bazı notlar hesaba katılmayabilir; tekrar edilen dersin eski notunun nasıl işlem gördüğü de üniversiteye göre değişir. İzmir Ekonomi Üniversitesinin not ortalamaları sayfası, kendi sistemi için dersin AKTS kredisi ile not katsayısının çarpımına dayalı hesabı açıklıyor. Bu örneği bütün okulların aynı kredi türünü, katsayıyı veya tekrar kuralını kullandığı sonucuna dönüştürmeyin.
Şöyle bir durum düşünün: Öğrenci Deniz'in transkriptinde yüksek not aldığı düşük kredili seçmeli dersler ve zayıf not aldığı yüksek kredili zorunlu dersler var. “İki iyi not aldım, ortalamam çok yükselmeli” diye düşünmesi anlaşılır. Fakat ağırlıklı ortalamada iki dersin katkısı aynı olmaz. Önce okulunun kullandığı kredi türünü ve harf notlarının sayısal karşılığını bulması gerekir.
Basit bir hesapla etkiyi görün
Yalnız yöntemi göstermek için üç derslik küçük bir örnek kuralım. A dersi 6 kredi ve 2,0 katsayı; B dersi 3 kredi ve 4,0 katsayı; C dersi 3 kredi ve 3,0 katsayı olsun. Ağırlıklı puan toplamı (6 × 2,0) + (3 × 4,0) + (3 × 3,0) = 33 eder. Toplam kredi 12 olduğundan örnek ortalama 33 ÷ 12 = 2,75 olur. B dersindeki yüksek not, A dersinin iki kat ağırlığını ortadan kaldırmaz.
Bu örnek bir üniversitenin gerçek not sistemi değildir. Kendi hesabınızda dersin hangi kredi türünün kullanıldığını, hangi harf notunun kaç katsayıya dönüştüğünü ve tekrar dersinin nasıl işlendiğini resmi öğrenci işleri sayfasından alın. Boğaziçi Üniversitesinin danışmanlık SSS sayfası, kendi öğrencileri için dönem ve genel ortalama ayrımını gösteriyor. Başka üniversitenin formülüyle mezuniyet veya burs koşulunuz hakkında kesin karar vermeyin.
Hangi derse emek vermek daha çok fark yaratır?
Yüksek kredili derse öncelik vermek tek başına yeterli değildir. O derste daha iyi sonuç alma ihtimaliniz ve harcayacağınız zaman da önemlidir. Deniz'in 6 kredili A dersinde temel konuyu anladığı halde soru yorumunu karıştırdığını düşünelim. Bu açık, belirli sorularla çalışılabilir. Fakat başka bir yüksek kredili dersi henüz seçmemiş veya ağır ön koşulları varsa yalnız hesapta büyük etki gösteriyor diye onu hemen almak gerçekçi değildir.
Dönem başlamadan her ders için üç not yazın: kredi ağırlığı, hedef not ve hedefe ulaşmak için gereken çalışma. Hedef notu “mutlaka AA” diye değil, geçmiş denemeler ve dersin ölçme biçimiyle belirleyin. Bazı derslerde proje ve düzenli ödevler; bazılarında sınavdaki problem çözümü daha belirleyici olabilir. Başarı notundaki sınav ağırlıkları ders izlencesinde veya öğrenci sisteminde açıklanır. İstanbul Arel Üniversitesinin öğrenci işleri açıklaması, kendi derslerinde değerlendirme oranlarının dönem başında ilan edildiğini belirtiyor. Siz kendi dersinizin güncel oranına bakın.
Ders | Ortalamadaki ağırlık | Değiştirilebilir açık | İlk çalışma |
A | Yüksek | Yorum sorusunda hata | Üç yeni yorum sorusu çöz |
B | Orta | Proje teslimi gecikiyor | Ara teslim tarihi koy |
C | Düşük | Konu temeli sağlam | Kısa tekrar planla |
Deniz, bu tabloyu kurunca yüksek ağırlıklı A dersine zaman ayırıyor ama B projesini de son güne bırakmıyor. Çünkü çalışma planı yalnız matematiksel ağırlık değil, başarabileceği iş miktarı üzerine kurulmalı. Haftalık zamanda gerçekçi olmayan bir hedef koymak, dönem sonunda daha çok dersi zayıflatabilir.
Ders tekrarı için kuralı ve maliyeti birlikte düşünün
Bir dersin notunu yükseltmek için tekrar hakkı olup olmadığını okulunuzun güncel yönetmeliği belirler. Tekrar edildiğinde eski notun silinip silinmeyeceği, son notun mu yoksa başka yöntemin mi kullanılacağı değişebilir. Bazı dersler yalnız belirli dönemde açılır. Başka bir dersin ön koşuluyla çakışma veya mezuniyet planına etkisi de olabilir. “Bu dersi tekrar edersem ortalamam kesin şu olacak” hesabı yapmadan önce resmi kuralı öğrenin.
Deniz, A dersini tekrar etmek istiyorsa önce öğrenci işlerinin açıklamasını okur, sonra danışmanına iki dönem planı götürür. İlk planda tekrar dersini alır; ikinci planda o dönemdeki zorunlu derslere öncelik verir. Her iki planda kredi yükü, zaman ve beklenen kazanım değişir. Geçmiş notu düzeltme isteği, gelecek dönemin bütün derslerini riske atmamalı. Ders planındaki bu tür bağlantıları anlamak için işletme bölümünde çift anadal seçeneklerini değerlendiren yazı ek akademik yükü düşünmede yararlı olabilir; kayıt kuralını ise okulunuzdan alın.
- Hesabı öğrenin
Kredi, katsayı ve tekrar kuralını kendi okulunuzun kaynağından alın.
- Etkiyi görün
Ders ağırlığıyla ulaşılabilir not hedefini birlikte hesaplayın.
- Çalışmayı seçin
Önce gerçekten düzeltebileceğiniz hata ve teslimlere zaman ayırın.
Kendi hedef tablonuzu hazırlayın
Transkriptinizdeki dersleri kopyalayın ve ilgili kredi ile katsayıları okulunuzun tanımına göre yazın. Gelecek dönem için iki makul not senaryosu hesaplayın: mevcut çalışma düzeni sürerse ve belirli bir dersi daha iyi yaparsanız. Aradaki fark küçükse bütün planı tek derse bağlamayın. Fark büyükse o derste hangi çalışma adımının değişeceğini belirleyin. Kendi kendinize öğrenirken ilerlemeyi değerlendirme yazısındaki yöntem, yalnız hedef yazmak yerine gerçek bir denemeyi karşılaştırmaya yardımcı olur.
Not ortalaması önemli olabilir; ama öğrendiğiniz işi açıklayabilmek de gerekir. Akademik ilerlemenizi kariyer planınızla birlikte görmek için kariyer gelişim kursunun programını inceleyebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Bir dersten yüksek not almak genel ortalamayı çok artırır mı?
Etkisi o dersin ortalamaya giren kredi ağırlığına ve mevcut toplam kredinize bağlıdır. Tek dersin farkını kendi okulunuzun katsayılarıyla hesaplayın; yalnız harf notuna bakmayın.
Düşük notlu dersi tekrar etmek her zaman iyi karar mı?
Hayır. Tekrar hakkı, eski notun hesaba etkisi, dersin açıldığı dönem ve yeni yük birlikte değerlendirilir. Danışmanınıza iki farklı dönem planıyla gidin.
AGNO ile dönem ortalaması aynı mı?
Genellikle farklı kapsamları anlatırlar. Ancak adlandırma ve hesap ayrıntısı okulunuza göre değişebilir. Öğrenci işleri açıklamasındaki tanımı esas alın.
Ortalama hedefim gerçekçi mi, nasıl anlarım?
Kalan derslerin kredi ve not katsayılarını kullanarak birkaç senaryo hesaplayın. Ardından o notlar için ne tür çalışma gerektiğini yazın. Mümkün görünen matematiksel sonuç, otomatik olarak kolay ulaşılır değildir.
