Nintendo Wii yaklaşımında oyun oynamayan kişilere de ulaşmayı hedefledi; bunu mevcut oyuncuları bütünüyle dışlamak olarak anlatmadı. Geliştirme görüşmeleri, oyun deneyimine giriş yolunu yeniden düşünmeyi öne çıkarıyor. İş hayatına taşınabilecek öğrenim, ürünü kullananlara daha fazla özellik eklemek kadar hiç başlamayan kişinin engelini anlamak. Kullanıcı olmayan kişi ilgisiz olmayabilir; ilk adımı karmaşık, yabancı veya kendisine uzak buluyor olabilir.
Ofiste bir araç yaygınlaşmadığında kullanıcıları alışkanlıklarına bağlı olmakla açıklayabiliriz. Ancak kişi gerekli görevi nasıl yapacağını bilmiyorsa daha çok özellik sorunu çözmez. Başlangıç deneyimini araştırmak gerekir.
Nintendo’nun hedefinde hangi ayrım var?
Nintendo’nun Iwata Asks görüşmesinde dönemin şirket başkanı Satoru Iwata, oyun oynamayanlara ulaşmayı oyun sevenleri yok saymadan anlatıyor. Wii Sports gibi deneyimler farklı grupların aynı üründe yer bulmasını sağlama amacıyla ele alınıyor.
Bu, geliştirme yaklaşımına ilişkin şirket görüşmesi. Satışın bütün nedenlerini açıklayan bir deney değil. Buradan çıkarılabilecek soru, kullanıcı olmayan kişiyi sadece mevcut kullanıcının daha az deneyimli hali gibi görmemek. Başlangıç engeli farklı bir tasarım ihtiyacı doğurabilir.
Birinci öğrenim: Kullanmayan kişiyi dinleyin
Mevcut kullanıcılar hangi özellikleri istediğini rahatça anlatabilir. Ürüne başlamayan kişi ise neden uzak kaldığını farklı cümlelerle açıklar. Fazla seçenek, terimler, hata yapma endişesi veya ilk görevin belirsizliği etkili olabilir.
Genel bir memnuniyet sorusu yerine geçmiş bir durumu öğrenin. En son bu işi nasıl yaptı? Yeni araçta hangi adımda durdu? Hangi bilgiye ulaşamadı? Gerçek örnek, tasarım ekibinin tahmininden daha açıklayıcıdır.
Kişiyi kullanmıyor diye ilgisiz varsaymayın. Başka yöntem ihtiyacını yeterince çözüyor olabilir. Yeni aracın neyi daha iyi yapacağını açık göstermek gerekir. Kullanıcının mevcut çözümünün güçlü tarafını da öğrenin.
İkinci öğrenim: İlk görevi özelliklerden ayırın
Bir ürün birçok imkan sunabilir. İlk kullanıcı için bunların hepsini aynı anda görmek zorlayıcı olabilir. Başlangıçta hangi tek görevin tamamlanması anlamlı? Onu seçerek açıklamayı daraltın.
Örneğin bir raporlama aracında ilk ihtiyaç bölgesinin satışını görmek olabilir. Gelişmiş filtre ve grafik seçeneklerini başlangıç anlatısına doldurmak yerine doğru dönem ve kaynağı seçmeyi gösterin. İleri kullanım ihtiyaç çıktığında eklenebilir.
Sadeleştirme önemli kontrolü kaldırmak değildir. Yeni kullanıcının yanlış veri veya izinsiz paylaşım yapmasını önleyen koşullar korunmalıdır. Sadece karar için gerekmeyen seçeneklerin başlangıçta yarışmasını azaltırsınız.
Üçüncü öğrenim: Aynı deneyimde farklı seviyeler bulunabilir
Başlangıcı kolaylaştırmak deneyimli kullanıcıyı yavaşlatmamalı. İleri görevler için gereken imkanların nerede olduğu açık kalabilir. Tek bir karmaşık ekranla herkesi aynı anda memnun etmeye çalışmak zor olabilir.
Kullanıcı seviyesini sadece unvanla belirlemeyin. Deneyimli bir yönetici yeni sistemde ilk kullanıcı olabilir. Yeni çalışan başka araçta daha yetkin olabilir. Görevin gerektirdiği bilgiye göre destek sunun.
Teknik konuyu uzman olmayan kişiye anlatma yaklaşımı, farklı seviyelere aynı bilgiyi nasıl taşıyacağınızı düşünmenizi sağlar. İhtiyaç değişse de kaynak ve kontrolün doğruluğu korunur.
Başlamayan kullanıcıyı başarısız kullanıcı saymayın
Bir kişi ürüne hiç girmiyorsa kullanım hatasını izleyemezsiniz. Önce kendi ihtiyacını mevcut yöntemle nasıl çözdüğünü öğrenin. Yeni araç onun işinde gereksiz bir adım olabilir veya önemli bilgiyi daha zor erişilir hale getirmiş olabilir. Bu iki durum farklı çözüm ister.
Görüşmeye aracı savunarak başlamayın. Kullanıcının son gerçek görevini anlatmasını isteyin. Hangi bilgiye baktı, kimden yardım aldı ve nerede bekledi? Sonra yeni yöntemin o akışa nasıl gireceğini birlikte değerlendirin. Özellik sunumu ihtiyaç görüşmesinin yerine geçmesin.
İlk görevi sadeleştirirken gerekli uyarıları saklamayın. Kullanıcı yanlış dönemi seçip güzel bir grafik elde edebilir. Görünümün anlaşılır olması doğru veriyle çalıştığını göstermez. Kaynağın, dönemin ve kontrolün görünmesi başlangıcın parçasıdır.
Denemede aynı açıklamayı farklı kişilerle kullanın. Bir kişinin kolay bulduğu adım başkası için belirsiz olabilir. Sonucu bütün kullanıcı grubu hakkında kesin hüküm yapmayın. Farklı ihtiyacı ve deneyimi not edin. Böylece yeni kullanıcıya yaklaşım, daha az şey anlatmak değil doğru anda gerekli şeyi göstermek olur.
- İlk engeli sorun
Kişinin ürüne neden başlamadığını gerçek örnekle öğrenin.
- Görevi sadeleştirin
İlk kullanımda gereken seçenekleri ayırın.
- Kullanımı izleyin
Kişinin açıklama almadan ilk görevi yapabildiğini kontrol edin.
Ofiste doldurulmuş ilk kullanıcı denemesi
Şöyle bir durum düşünün: Satış ekibi yeni rapor panelini kullanmıyor. Eğitimde bütün grafikler gösterildi; fakat çalışanlar kendi bölgesinin güncel bilgisini bulmak için eski e-posta ekine dönüyor.
Alan | Doldurulmuş örnek |
İlk görev | Kendi bölgesinin güncel satış ve açık sorununu görmek |
Başlangıç engeli | Dönem ve bölge filtresinin farklı yerlerde olması |
Yeni anlatım | Tek örnekte doğru dönem, bölge ve kaynak seçimi |
Korunan kontrol | Kaynağın güncelliği ve erişim izinleri |
İleri kullanım | Ayrıntılı ürün karşılaştırması ayrı açıklamada |
İnceleme | Kullanıcı ilk görevi yardım almadan yapabiliyor mu? |
Kullanıcıyla dosyayı açın ama bütün adımları siz yapmayın. Hangi alanı aradığını izleyin. Yanlış döneme gitmesi, açıklamada görünmeyen bir sorun olduğunu gösterebilir. Sonra neden o seçeneği tercih ettiğini sorun.
Yeni başlangıç anlatısını küçük bir grupta deneyin. Panelin tamamını değiştirmeden önce sorun gerçekten bu adım mı, öğrenin. Bazen alan adı veya varsayılan görünüm değişikliği daha uygun olabilir. Daha çok eğitim her zaman ilk çözüm değildir.
Kullanıcı geri bildirimini nasıl okuyabilirsiniz?
Güzel görünüyor yanıtı başlangıç için olumlu olabilir ama kullanım kanıtı değildir. Kişinin gerçek görevi tamamlamasına bakın. Yanlış kaynağı doğru sanıyorsa tasarım anlaşılır görünse bile sorun vardır.
Görüşleri toplarken deneyimli ve yeni kullanıcıyı ayırın. Biri daha çok seçenek, diğeri daha kısa başlangıç isteyebilir. Bu istekler çelişmek zorunda değildir; farklı kullanım aşamalarına karşılık gelebilir.
Bir işi çalışma arkadaşınıza öğretme yazısı, bağımsız uygulamanın nasıl inceleneceğini anlatır. Nintendo vakasını günlük işe taşırken hedef herkesin aynı biçimde davranması değil, farklı kişinin gerekli işi yapabilmesidir.
Ürün ve iletişim kararlarını daha somut örneklerle değerlendirmek için kariyer gelişim kursunun programını inceleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular
Yeni kullanıcıya odaklanmak deneyimli kişiyi dışlar mı?
Şart değil. İlk görev sadeleşirken ileri kullanım imkanları korunabilir. Önemli olan hangi kişinin hangi aşamada neye ihtiyacı olduğunu ayırmaktır. Herkese aynı karmaşık başlangıcı sunmak gerekmez.
Kullanılmayan araçta önce eğitim mi artırılmalı?
Önce kullanıcının nerede durduğunu öğrenin. Sorun açıklama kadar erişim, alan adı veya görev düzeniyle ilgili olabilir. Gerçek kullanım görülmeden eğitim süresini artırmak yeterli olmayabilir.
İlk görev nasıl seçilir?
Kullanıcının sık ve anlamlı ihtiyacına göre. Tamamlandığında aracın değerini görebileceği küçük bir iş seçin. Gerekli kaynak ve kontrolü de bu örneğe dahil edin. Bir işi öğretme yaklaşımı ilk kullanımın gerçek görevde sınanmasını anlatır.
Bu vaka Wii başarısını tek nedenle açıklıyor mu?
Hayır. Geliştirme hedefi ve kullanım yaklaşımı inceleniyor. Ticari sonuçların bütün nedenleri bu kısa görüşmeden çıkarılamaz. Öğrenim, kullanıcı olmayan kişinin engelini araştırmaktır.