Kariyer planınızı altı ayda bir gözden geçirirken önce eski hedefinizi ve onu seçerken yaptığınız varsayımları bulun. Ardından gerçek iş deneyiminizin bu beklentiyle nasıl karşılaştığını yazın. Son olarak devam edeceğiniz, değiştireceğiniz veya küçük bir denemeyle sınayacağınız adımı seçin. Bu kontrol, planı baştan yazmak değil; değişen bilgiyle yönünüzü değerlendirmektir.
Altı ay, burada düzenli durup bakmak için önerilen bir aralık. Herkes için kanıtlanmış en iyi süre değildir. İşinizde önemli bir değişiklik olduysa takvim tarihini beklemeden de planınıza dönmeniz gerekir.
Gelişim planı neden tek seferlik belge değil?
ABD personel yönetimi kurumu OPM, gelişim planını tek seferlik etkinlik olarak değil, hazırlık ve devam eden görüş alışverişi gerektiren çalışma olarak ele alıyor. CIPD’nin gelişim döngüsü de öğrenilenin değerlendirilmesi ve uygulamaya taşınmasını içeriyor.
Bu örneklerden üç mesaj çıkarabiliriz. İlk seçtiğiniz hedefi sonsuza kadar aynı biçimde korumak zorunda değilsiniz. Katıldığınız etkinliği kaydetmekle ne öğrendiğinizi anlamak aynı şey değil. Yeni bilgi, sonraki adımı değiştirebilir. Planın yararı, bütün tahminleri doğru çıkarması değil; kararlarınızı güncel bilgiyle kurmasıdır.
Bu nedenle altı ayın sonunda yalnız “Kaç hedef tamamlandı?” sorusunu sormayın. Tamamlanan ama işinize yaramayan bir eğitim ile hedeflediğinizden farklı bir alanda değerli deneyim edinmeniz aynı kutuya sığmaz. Sonuç ve öğrenmeyi ayrı değerlendirin.
Eski planın nedenini bulun
Önce hedefi nasıl yazdığınıza bakın. “Analiz alanında ilerlemek” geniş bir niyet olabilir. “Müşteri verisinden öneri hazırlayabileceğim bir rolü denemek” daha belirli bir beklentidir. Hedefi seçerken neyin size uygun olacağını düşünmüştünüz?
Şu sorulara kısa cevap verin: Günlük işin hangi tarafını istemiştim? Hangi yeteneğimi kullanmayı bekliyordum? Hangi konuda bilgi eksikti? Bu hedef için hangi koşulun gerçekleşmesi gerekiyordu? Eski notunuz yoksa geçmişte düşündüğünüz şeyi bugünkü bilginizle süslememeye çalışın; hatırlayamadığınız alanı açık bırakın.
Mevcut göreviniz de değişmiş olabilir. Görev netleştirme soruları yeni beklentileri öğrenmenize yardım eder. Geçmişte istediğiniz rolün bugünkü iş tanımını kontrol etmeden aynı hedefi sürdürmeyin.
Bir kariyer hedefinin değerlendirme örneği
Şöyle bir durum düşünün: Müşteri analizi alanında çalışmak istediniz. Son dönemde ortak bir analiz projesine katıldınız. Veriyi incelemek hoşunuza gitti ama öneriyi farklı ekiplerle tartışmanın işin önemli bir parçası olduğunu yeni gördünüz.
Bu deneyim hedefinizin yanlış olduğunu kanıtlamaz. Başlangıçta işin bir kısmını eksik tanıdığınızı gösterir. Bir sonraki adım, daha fazla tablo eğitimi almak yerine öneri anlatma pratiği yapmak olabilir. Belki de veri hazırlama tarafını sevdiğinizi, karar sunma görevini daha az istediğinizi fark edersiniz.
Eski beklenti | Gerçek deneyim | Plan için anlamı |
İşin çoğu veri incelemek | Ekiplerle kapsam konuşmak da gerekiyor | İletişim pratiği eklemek |
Araç bilgisi yeterli olacak | Doğru soruyu seçmek zor geliyor | Analiz sorusu üzerinde çalışmak |
Bu alanda çalışmayı isteyeceğim | Bazı görevleri sevdim, bazılarını tanımıyorum | Bir farklı görev daha denemek |
Geçiş fırsatı açılacak | Kurumda henüz uygun rol yok | Mevcut işte benzer deneyim aramak |
Burada bütün hedefleri iptal etmiyorsunuz. Hangi varsayımın değiştiğini görüyorsunuz. “Planıma uymadım” gibi genel bir yargı yerine, planın hangi bilgiyle güncellenmesi gerektiği belli oluyor. Kendinize karşı daha açıklayıcı bir değerlendirme yapabilirsiniz.
Devam, değişiklik ve denemeyi ayırın
Devam kararı, hedefin hala anlamlı ve uygun olduğunu gösterir. Ancak yöntem değişebilir. Aynı kurs listesini sürdürmek yerine farklı uygulama seçebilirsiniz. Değişiklik kararı, hedefin veya koşulun artık sizin için farklılaştığını kabul eder. Önceki planı seçmiş olmanız, onu korumak için yeterli gerekçe değildir.
Deneme kararı ise bilginin henüz eksik olduğunu gösterir. Büyük bir iş değişikliğinden önce uygun bir görev, gözlem veya görüşme seçebilirsiniz. Denemenin cevaplayacağı soru belirli olsun: “Bu işte öneri tartışma kısmını sevecek miyim?” gibi. Sadece yeni bir etkinliğe katılmak bu soruyu yanıtlamayabilir.
Seçeneklerinizi tek sayfalık karar notuyla karşılaştırabilirsiniz. Notun içinde açık kalan bilgi, önemli risk ve sonraki kontrol tarihi bulunsun. Yeni kararı verirken geçmişte harcadığınız emekten çok bundan sonra yapacağınız işin anlamına bakın.
İlerleme ile hedefe uygunluğu ayrı inceleyin
Bir eğitim programını bitirdiğinizi ama öğrendiğiniz konuya günlük işte daha az ilgi duyduğunuzu düşünün. Tamamlamanız gerçek ilerlemedir; fakat o alanın kariyer hedefiniz olarak uygun olduğu sonucunu otomatik vermez. Kontrolde iki ayrı kayıt tutabilirsiniz: Ne tamamladım ve bu deneyim hedef hakkında ne gösterdi?
Tersine, başta seçtiğiniz eğitim bitmemiş olabilir ama ortak projede hedeflediğiniz görevin önemli bölümünü denemiş olabilirsiniz. Planın dışındaki deneyimi yok saymayın. Onu değerlendirip ne öğrendiğinizi ve hangi sorunun hala açık olduğunu yazın. Takvimdeki kutular bütün gelişimi temsil etmez.
Hedefinizi başka insanların ilerlemesine göre sessizce değiştirdiğinizi fark ederseniz kendi ölçütünüze dönün. Sizin günlük iş tercihiniz, koşullarınız ve gelişim ihtiyacınız farklı olabilir. Bir arkadaşınızın ünvan değişikliği, sizin aynı hedefi seçmeniz için yeterli gerekçe değildir.
Yeni değerlendirmeyi bir öncekinin üstüne yazıp eski nedeni silmeyin. Kısa tarihli devam kaydı tutun. Böylece altı ay sonra yalnız bugünkü hedefinizi değil, değişimin nedenini de görebilirsiniz. Eski planın yanlış tahminlerini gizlemek yerine nasıl öğrendiğinizi korumak, sonraki kararları daha açıklayıcı hale getirir.
- Önceki beklentiye bakın
Hedefi ve o hedefi seçerken doğru kabul ettiğiniz bilgiyi bulun.
- Deneyimi karşılaştırın
Gerçekte ne öğrendiğinizi ve hangi koşulların değiştiğini yazın.
- Sonraki kararı seçin
Devam, değişiklik veya küçük deneme için açık bir adım belirleyin.
Gözden geçirmeyi küçük bir uygulamaya bağlayın
Değerlendirme sonunda uzun bir dilek listesi hazırlamayın. Bir hedef, bir uygulama ve bir kontrol anı seçin. Örneğin gelecek analiz görevinde kısa öneri yazmak ve ilgili kişinin neyi anladığını konuşmak uygun bir deneme olabilir. Yöneticiye durum raporu bu denemenin iş ilerleyişini paylaşmak için kullanılabilir; kişisel kariyer değerlendirmesinin tamamını oraya taşımanız gerekmez.
Yeni planınızda koşulları da yazın. Bir görev için kurum onayı, bir eğitim için zaman veya başka bir ekipten destek gerekebilir. Bunları kişisel iradeyle gerçekleşecek işler gibi kaydetmeyin. Kontrol edebileceğiniz hareketle başkasından beklediğiniz kararı ayrı tutun.
Bir sonraki değerlendirmede bugünkü kararınızın nedenini okuyabilmek için kısa kayıt bırakın. “Devam edeceğim çünkü bu görevde çalışmak istiyorum; şu alanı ise bir denemeyle göreceğim” cümlesi yeterlidir. Hedef ve adımlarınızı daha düzenli bir plana bağlamak için 12jobs ile planınızı oluşturabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Planı değiştirmek başarısızlık mı?
Hayır. Yeni deneyim veya değişen koşul, hedefinizi güncellemenizi gerektirebilir. Önemli olan her zorlanmada yön değiştirmek değil; değişikliğin gerekçesini somut bilgiyle açıklamak.
Altı ay beklemek zorunlu mu?
Hayır. Bu düzenli kontrol için önerilen bir aralık. Yeni görev, önemli fırsat veya çalışma koşulu değişikliğinde daha erken değerlendirme yapabilirsiniz.
Hedeflerinizi tamamlamadıysanız neye bakmalısınız?
Engelin bilgi, zaman, fırsat veya belirsiz hedef olup olmadığını ayırın. Hepsini disiplin eksikliği gibi değerlendirmeyin. Sonraki adımı engelin türüne göre değiştirin.
Henüz net kariyer hedefiniz yoksa kontrol nasıl yapılır?
Denediğiniz görevlerde neyi sevdiğinizi, neyi öğrenmek istediğinizi ve hangi sorunun açık kaldığını inceleyin. Tek bir büyük hedef yerine bilgi sağlayacak küçük deneyim seçebilirsiniz.
