İş yerinde öğrenme fırsatı bulamadığınızı düşünüyorsanız önce hangi işi artık otomatik yaptığınızı ve hangi sorunu henüz çözmeyi öğrenmediğinizi ayırın. Her zaman yeni bir pozisyon veya uzun eğitim gerekmez. Mevcut işte tekrar eden bir sorunu gözlemlemek, küçük bir görev parçasını üstlenmek ya da başka ekibin yöntemini öğrenmek başlangıç olabilir. Öğrenme isteğinizi iş ihtiyacına bağlayan sınırlı bir öneri hazırlayın. Kurumda buna sürekli alan açılmıyorsa durumu kişisel eksiklik saymadan başka seçenekleri de değerlendirin.
Öğrenme ihtiyacınızı görev adıyla ifade edin
Bir sipariş operasyonları çalışanı iki yıldır aynı kontrolleri yapıyor olsun. “Yeni bir şey öğrenmek istiyorum” dediğinde yönetici hangi görevin uygun olduğunu anlayamayabilir. Ancak çalışan iadelerde aynı bilgi eksikliğinin tekrarlandığını görüp “Bu ay en sık dönen üç nedeni inceleyip örnek kayıtlarla paylaşmak istiyorum” derse öğrenme ve iş ihtiyacı birleşir. Yeni iş, kurumun gerçek sorunundan doğar.
Önce yapmayı öğrenmek istediğiniz görevi tek cümleye indirin. Araç adı veya kurs adı tek başına yeterli değildir. “Elektronik tablo öğrenmek” yerine “İade nedenlerini doğru gruplandıran bir tablo kurmak” daha işe yarar. Böylece uygulama fırsatını ve başarı ölçütünü görebilirsiniz. Eğer yeni görev için yetki gerekiyorsa sorumlu kişiden onay alın.
Bir deneme alanı bulduğunuzda hedefli pratik ile zorlandığınız küçük adımı çalışabilirsiniz. Henüz uygulama imkanı yoksa önce eğitim listesi değil, görebileceğiniz veya katkı verebileceğiniz bir iş arayın. Kurumun erişim ve görev sınırlarını da hesaba katın.
Üç küçük kapı arayın
Birinci kapı, kendi işinizdeki sürtünmedir. Tekrar eden hata, eksik devir bilgisi veya gereksiz iki adım öğrenme fırsatı olabilir. İkinci kapı, başka birinin işini gözlemlemektir. Belirli bir toplantıya katılıp kararın nasıl verildiğini not almak, ileride deneyeceğiniz görevi seçmenize yardım eder. Üçüncü kapı, sınırlı ortak görevdir. Başka ekipteki kişinin bütün işini devralmadan küçük bir veri kontrolü veya taslak hazırlayabilirsiniz.
Her kapıda amaç ve zaman sınırı olmalı. “Ne olursa yardım ederim” demek sizi belirsiz ek işe sürükleyebilir. “İki hafta boyunca şu kayıtları inceleyip tek sayfalık öneri hazırlayacağım” ifadesi denemeyi yönetilebilir kılar. Bu iş mevcut teslimlerinizi aksatacaksa önce önceliği konuşun.
Öğrenme kapısı | Küçük deneme | Gerekli sınır |
Kendi işindeki sorun | Tekrar eden hata örneklerini ayırmak | Gerçek kaydı uygun yetkiyle kullanmak |
Gözlem | Bir karar toplantısına katılmak | Notun amacını ve paylaşımını netleştirmek |
Ortak görev | Başka ekibe taslak hazırlamak | Sorumlu kişiyi ve kontrol tarihini belirlemek |
Öğrenme isteğini küçük işe dönüştürün
1. Sorunu seçin. Mevcut işte öğrenebileceğiniz belirli bir adımı bulun.
2. Denemeyi sınırlandırın. Süreyi, çıktıyı ve gereken onayı açık yazın.
3. Sonucu değerlendirin. Yeni görev gerçek öğrenme sağladı mı kontrol edin.
Sorun uzun süredir tekrarlanıyorsa İşinizde gelişmediğinizi hissettiğinizde seçenekler yazısındaki görev, geri bildirim ve fırsat ayrımına bakın. Yeni eğitim seçmeden önce asıl engelin hangisi olduğunu bulun.
Alan hiç açılmıyorsa bunu da veri sayın
Bazı kurumlarda küçük deneme bile mevcut kapasiteye veya kurallara uymayabilir. Bir kez ret almak, bütün öğrenme fırsatlarının kapalı olduğunu göstermez. Nedenini, daha dar bir seçeneğin mümkün olup olmadığını ve konunun ne zaman yeniden görüşülebileceğini sorun. Fakat her öneri belirsiz süreyle erteleniyorsa kariyer hedefiniz ile bulunduğunuz ortamın sınırını karşılaştırın.
Kurum dışındaki öğrenme yolları da olabilir: güvenilir kaynakları incelemek, izin verilen örnek verilerle çalışma yapmak veya uygun bir programda deneme hazırlamak. Ancak özel veriyi kişisel projeye taşımayın, şirket adına onaysız bir çıktı üretmeyin. Eğitimden sonra gerçek işi denemek için yeniden fırsat arayın. Kursu bitirmek, kendi başına yeni sorumluluk kazanmak değildir.
Bugün tek bir öğrenme sorusu seçin: “Şu tekrarlayan hata neden oluşuyor?” gibi. Bir haftalık küçük inceleme ve bir sayfalık çıktı önerin. Kabul edilirse sonucunu kaydedin; edilmezse gerekçeyi öğrenin.
Fırsat yok derken hangi engeli kastediyorsunuz?
Bir çalışanın “Öğrenme fırsatım yok” demesi üç farklı durumu anlatabilir. Ekipte yeni iş vardır ama ona erişim yolu belirsizdir. Yeni iş yoktur, fakat mevcut görevde daha derin bir sorun vardır. Ya da kurumda gelişim için zaman ve destek gerçekten yoktur. Bunlar aynı öneriyle çözülmez. Önce hangi durumun size yakın olduğunu somut iş örnekleriyle yazın. Son iki ayda hangi görevi istemiştiniz, ne yanıt almıştınız, hangi mevcut işi daha iyi yapmak mümkün?
Yöneticinizle konuşurken genel “Gelişmek istiyorum” cümlesini belirli talebe çevirin. “Gelecek ay raporun şu bölümünü hazırlamak için önce bir örnek dosya inceleyip sonra taslağı sizinle gözden geçirebilir miyim?” sorusu daha yanıtlanabilir. Yer yoksa nedenini öğrenin ve ikinci bir seçenek arayın. Tekrarlanan biçimde hiçbir görev, görüş veya zaman verilmiyorsa bunu da kariyer kararınızda gerçek veri sayın; sorunu yalnız kendi isteksizliğiniz diye yorumlamayın.
Engeli doğru kişiye taşıyın
Zaman yoksa hangi mevcut işin azalacağını yöneticiyle konuşun. Veri erişimi yoksa izinli örnek veya deneme alanı isteyin. Yol gösterecek kişi yoksa belirli bir taslak için kısa kontrol talep edin. Kurumda uygun görev yoksa dışarıdaki rolü araştırmak ayrı bir seçenektir. Bu dört durumun hepsine “Daha çok eğitim alayım” yanıtını vermeyin.
Burada seçtiğiniz görevi bir öğrenme planına bağlamak isterseniz kariyer gelişim kursunun programını inceleyebilirsiniz. Programdaki güçlü yönler, öğrenme planı ve kişisel aksiyon çalışmasının ihtiyacınıza uyup uymadığını değerlendirin.
Sık sorulan sorular
Yeni görev yoksa öğrenme mümkün değil mi?
Her zaman değil. Mevcut görevdeki bir sorunu farklı yöntemle incelemek veya başka birinin karar sürecini gözlemlemek başlangıç olabilir.
Yeni iş isterken fazla mesaiyi kabul etmek zorunda mıyım?
Hayır. Denemenin zamanını ve mevcut işlerden neyin yeniden planlanacağını konuşun. Kalıcı ek işi yalnız “gelişim fırsatı” diye kabul etmeyin.
Yönetici izin vermezse ne yapabilirim?
Gerekçeyi ve daha dar bir deneme olasılığını sorun. Sürekli alan açılmıyorsa başka öğrenme ortamlarını değerlendirin.
Öğrenme fırsatını nasıl ölçerim?
Yeni görevi gerçekten yapıp yapamadığınıza, hangi kararı daha bağımsız verebildiğinize ve çıktının işe yarayıp yaramadığına bakın.
Ek proje verilmezse başka nasıl öğrenebilirim?
İzinli bir gözlem fırsatı ve ardından küçük uygulama isteyebilirsiniz. İş başında gölge çalışma rehberi bu iki adımı ayırır. Erişim veya gizlilik sınırı olan işi, öğrenme gerekçesiyle izinsiz takip etmeyin.
