Hesabınız sürekli eksiye düşüyorsa önce aylık toplam açığınız mı var, yoksa para giriş ve çıkış tarihleri mi uyuşmuyor, bunu ayırın. Maaştan önce birkaç gün eksiye düşüp ayı artıda kapatmakla, her maaşta önceki ayın açığını taşımak farklı sorunlardır. Son iki veya üç ayın günlük bakiyesini, ek hesap kullanımını ve büyük ödeme günlerini birlikte inceleyin. Tarih sorunu için ödeme düzeni, kalıcı açık için gelir ve gider değişikliği gerekir.
Bankacılık ekranındaki kullanılabilir tutar kendi paranızla kredi limitini birlikte gösterebilir. Bu yüzden “Hesapta para var” düşüncesini yalnız tek ekrana dayandırmayın. Vadesiz hesap bakiyesi, kullanılan ek hesap ve kullanılabilir kredi limitini ayrı görün.
Aylık toplam doğruyken neden para yetişmez?
Örneğin maaşınız ayın 15'inde yatıyor; kira ayın 5'inde, kart ödemesi ayın 10'unda. Bir önceki maaştan bu ödemeler için para ayırmadıysanız yeni maaşa kadar hesap eksiye düşebilir. Aylık gelir toplamı gideri karşılıyor olsa bile tarihler arasında boşluk vardır.
Bu durumda yalnız harcamaları kategoriye ayırmak eksik kalır. “Kira 15.000 TL” satırının yanına ödeme gününü de yazın. Bir sonraki maaşa kadar yapılacak bütün zorunlu ödemelerin toplamını, bugünkü kendi paranızla karşılaştırın.
İş Bankasının ek hesap açıklaması, kullanılan anaparanın hesaba para girdiğinde tahsil edilebildiğini gösterir. Dolayısıyla maaşın yatması, tamamının yeni aya ait harcanabilir para olduğu anlamına gelmeyebilir. Kendi bankanızın tahsilat ve faiz koşullarını ayrıca kontrol edin.
İki farklı ayı yan yana koyalım
Gösterge | Tarih boşluğu olan ay | Kalıcı açık olan ay |
Gerçek aylık gelir | 50.000 TL | 50.000 TL |
Bütün aylık giderler | 47.000 TL | 55.000 TL |
Aylık fark | 3.000 TL fazla | 5.000 TL açık |
Ay içindeki sorun | Maaştan önce yoğun ödeme | Gelir bütün giderlere yetmiyor |
İlk inceleme | Ödeme tarihleri ve önceki aydan ayrılan pay | Gider yapısı ve gelir imkanı |
Bunlar açıklayıcı örneklerdir. İlk sütunda ödeme tarihlerini uygun şekilde düzenlemek veya bir önceki maaştan pay ayırmak boşluğu azaltabilir. İkinci sütunda ise ödemeleri beş gün kaydırmak toplam 5.000 TL açığı çözmez; sadece görünme gününü değiştirir.
Gerçekte iki sorun birlikte de yaşanabilir. Hem ayda açık veriyor hem kira günü maaştan önce geliyor olabilirsiniz. Bu durumda bir tarih değişikliği fayda sağlasa da “Sorun çözüldü” demeden sonraki ayın toplamını kontrol edin.
Günlük bakiye çizelgesini basit tutun
Bir takvimde maaş günü, kira, kredi, kart ve büyük düzenli giderleri işaretleyin. Her gün bütün küçük harcamaları ayrıntılı yazmak zor geliyorsa ilk aşamada büyük hareketleri ve gün sonu bakiyesini kaydedin. Sonra eksiye ilk geçilen tarihin öncesine bakın.
Çizelgede dört sütun yeterlidir: tarih, kendi paranızın bakiyesi, o günkü zorunlu çıkış ve kullanılan ek hesap. Kredi limitini gelir sütununa yazmayın. Kendi hesaplarınız arasındaki transferleri de yeni gelir gibi saymayın; aynı parayı iki kez büyütmüş olursunuz.
İade ve gecikmiş tahsilatları ayrı işaretleyin. Örneğin beklediğiniz masraf iadesi bu ay gelmediyse bunu harcama artışı sanmayın. Sorunun tahsilat zamanlaması olduğunu görmek, ilgili kişiyle doğru konuda konuşmanızı sağlar.
Ödeme gününü değiştirmek mümkün mü?
Bankaya veya hizmet sağlayıcıya tarih değişikliğini sorabilirsiniz, ancak kabul edileceğini varsaymayın. Değişikliğin ilk geçiş döneminde iki ödeme birbirine yaklaşabilir veya farklı bir tutar oluşabilir. Yeni takvimi yazılı görmeden kendi hesabınızda eski tarihi silmeyin.
Kira için ev sahibiyle konuşmanız gerekiyorsa, hangi gün düzenli gelir aldığınızı ve önerdiğiniz yeni günü açık söyleyin. Bu, tek taraflı olarak geç ödeme yapma hakkı değildir. Anlaşma sağlanmazsa mevcut yükümlülüğü dikkate alan başka bir nakit düzeni gerekir.
Ödeme tarihlerini maaşın ertesi gününe yığmak da her zaman iyi olmaz. O gün gerçekleşmeyen gelir, bütün ödemeleri aynı anda zorlayabilir. Maaşın fiilen hesaba geçtiği zamanı, resmi tatilleri ve transfer koşullarını planın içinde düşünün.
- Toplamı ölçün
Ayın geliri bütün giderleri karşılıyor mu?
- Tarihi görün
Hesap ilk hangi ödeme sonrasında eksiye geçiyor?
- Nedene göre değiştirin
Tarih boşluğunu ve kalıcı açığı farklı adımlarla ele alın.
Kalıcı açık varsa küçük masraftan önce büyük değişimi görün
Geçen yılın kira, ulaşım veya bakım tutarlarını kullanmaya devam ediyorsanız bütçe gerçek hayatın gerisinde kalmış olabilir. Önce en büyük değişen üç kalemi bulun. Birçok küçük aboneliği kapatmak fayda sağlayabilir; fakat açığın ana kaynağı daha büyük bir zorunlu giderse yalnız küçük kesintilerle yetinmeyin.
Bütçeye neden uyulamadığını inceleyen yazı, unutulan gider ile gerçek fiyat artışını ayırmaya yardımcı olur. Geliriniz değişkense düzensiz gelir bütçesi üzerinden en yüksek ay yerine taşıyabileceğiniz tabanı seçin.
Bir aylık düzeltmeden sonra üç sayıyı kontrol edin: eksi bakiyede geçirilen gün, en yüksek kullanılan ek hesap ve ay sonunda taşınan borç. Yalnız maaş günü bakiyesinin sıfırlanması yeterli değildir. Bir sonraki ay yeniden aynı noktaya dönüyorsanız kalıcı denge henüz kurulmamıştır.
Sık sorulan sorular
Maaş yatınca eksi kapanıyorsa sorun yok mu?
Sonraki ay yeniden eksiye düşüyorsanız borç düzenli olarak taşınıyor olabilir. Gün sayısı ve maliyeti birlikte izleyin.
Ek hesap limiti gelire dahil edilir mi?
Hayır. Kullanılabilir kredi, kendi kazandığınız para değildir ve geri ödeme yükümlülüğü doğurur.
Kartın son ödeme gününü değiştirince her şey düzelir mi?
Yalnız zamanlama sorunu varsa yardımcı olabilir. Aylık gider gelirden yüksekse toplam açık devam eder.
Kaç aylık hareket incelemeliyim?
Başlangıç için iki veya üç ay yararlı olabilir. Yıllık giderleri yakalamak için daha uzun kaydı da kontrol edin.
Her gün bütçe tutmak zorunda mıyım?
Önce büyük giriş ve çıkışlarla başlayabilirsiniz. Eksiye geçiş gününü açıklayacak kadar ayrıntı toplamak, gereksiz kayıt yükünden daha yararlıdır.
