Haftalık öz değerlendirmede ne yaptığınızı, hangi sonucu gördüğünüzü, nerede zorlandığınızı, ne öğrendiğinizi ve gelecek hafta neyi farklı deneyeceğinizi sorun. Cevapları somut birer örnekle yazın. Amaç kendinize iyi veya kötü çalışan notu vermek değildir. Bir sonraki kararınızı iyileştirecek bilgi bulmaktır. Yeni haftanın görev listesini hazırlamadan önce tamamlanan işlere ve değişen koşullara bakın. Her soruya uzun cevap vermeniz gerekmez; fakat “Çok yoğundum” gibi genel ifadelerin yerine hangi işte ne olduğunu söyleyin. Sonunda tek bir uygulanabilir değişiklik seçin.
Daha çok çalışmak her zaman daha çok öğrenmek değildir
Harvard Business School’un 2014’te aktardığı araştırmada, iş deneyimi üzerine düşünmekle öğrenme arasındaki ilişki inceleniyor. Wipro’nun teknik destek eğitimindeki uygulamada bazı çalışanlar gün sonunda öğrendikleri üzerine not yazıp düşünüyordu. Diğerleri çalışmayı sürdürüyordu. Bu örnek, deneyim biriktirmek kadar deneyimin ne öğrettiğini incelemeyi de gündeme getiriyor.
Sizin işinize uyarlayacağımız şey, araştırmadaki sonucu kendinize garanti etmek veya aynı süreyi zorunlu kılmak değildir. Bir raporu hazırladıktan sonra hangi adımın gereksiz tekrar yarattığını düşünmek, sonraki raporun hazırlığını değiştirebilir. Bu değerlendirmeyi uygun bir haftalık aralıkta yapmak, farklı işleri bir arada görmenize yardımcı olabilir.
Ancak öz değerlendirme ile durum raporunu karıştırmayın. Yöneticinize haftalık durum raporu, karşı tarafın ilerlemeyi, riski ve karar ihtiyacını görmesi içindir. Kişisel öz değerlendirmede ise hangi çalışma biçiminin sizde işe yaradığını anlamaya çalışırsınız. Aynı bilgilerden yararlanabilirsiniz; amaçları farklıdır.
Beş soruyu tek bir rapor örneğinde cevaplayın
Şöyle bir hafta düşünün: Aylık raporu hazırladınız, iki iç toplantıya katıldınız ve yeni bir hesaplama kuralını öğrendiniz. Cuma günü “Bu hafta pek bir şey yapmadım” hissi geliyor. Listeye bakınca birçok iş var ama değerlendirme için yalnız sayı yeterli değil.
Rapor üzerinden şu kayıtları hazırlayabilirsiniz:
Soru | Somut cevap örneği |
Ne tamamladım? | Raporun kaynak toplamlarını kontrol edip açıklama bölümünü teslim ettim. |
Hangi fark oluştu? | Kontrolde iki tabloda farklı tarih aralıkları kullanıldığını fark ettik. |
Nerede zorlandım? | Doğru kaynak sürümünü bulmak için aynı klasörü birkaç kez açtım. |
Ne öğrendim? | Toplamları karşılaştırmadan önce dönem kapsamını kontrol etmem gerekiyor. |
Gelecek hafta neyi deneyeceğim? | Rapor hazırlığına başlamadan önce kaynak sürümünü ve dönemi not edeceğim. |
Bu cevaplar ne abartılı başarı cümleleridir ne de kendinizi eleştirme listesi. Ortaya çıkan farkı ve sonraki işte kullanacağınız bilgiyi gösterir. Bir sorunun cevabı yoksa bunu uydurmayın. “Henüz sonuç görünmedi; gelecek hafta kontrol edeceğim” yazabilirsiniz.
Örnekte raporun erken teslim edilip edilmediği tek başına değerlendirme ölçütü değildir. Doğru tarih kapsamını bulmak, bir sonraki rapordaki kontrol sırasını değiştirecek bir öğrenmedir. Yalnız teslim süresine bakarsanız bu bilgiyi kaçırabilirsiniz.
Gözlemle kendinize dair yargıyı ayırın
“Dağınık biriyim” demekle “Kaynak sürümünü aynı gün birkaç kez aradım” demek farklıdır. İlki kişiliğiniz hakkında geniş bir sonuç çıkarır. İkincisi değiştirilebilir bir iş durumunu gösterir. Değerlendirme notunda mümkün olduğunca ikincisini yazın.
Benzer biçimde “Toplantıda başarısız oldum” yerine ne olduğunu açıklayın: Hazırladığınız soru gündemde ele alınmadı mı? Kendi görüşünüzü söylemeye fırsat bulamadınız mı? Verinizin kaynağını açıklayamadınız mı? Bunların her biri farklı hazırlık ve konuşma kararı gerektirir.
Koşulları da görün. Beklenen kaynak dosyası geç geldiyse bütün gecikmeyi kişisel planlama sorunu saymayın. Kendi kontrolünüzdeki adımı ve başka kişiden beklediğiniz bilgiyi ayırın. Bekleyen işleri takip etme yazısındaki kayıt alanları, bu ayrımı somutlaştırabilir.
- Sonucu görün
Yapılan işi ve oluşan farkı örnekle kaydedin.
- Engeli ayırın
Gözlediğiniz durumu tahmininizden ayrı yazın.
- Bir deneme seçin
Gelecek hafta değiştireceğiniz tek adımı belirleyin.
Her sorundan yeni bir hedef çıkarmayın
Değerlendirmede birden fazla engel bulabilirsiniz. Hepsini gelecek haftanın geliştirme listesine eklemek yeni yük yaratır. Önce sık karşılaşılan veya önemli bir işe doğrudan etki eden tek değişikliği seçin.
Örnekte kaynak sürümünü başta not etmek küçük bir değişikliktir. Aynı anda yeni dosya sistemi kurmak, bütün raporları yeniden düzenlemek ve başka bir not uygulamasına geçmek gerekmez. Hangi değişikliğin işe yaradığını görebilmek için denemeyi yeterince sınırlı tutun.
Bir sonraki değerlendirmede önce bu denemeye dönün. Kaynak sürümünü başta not etmek gerçekten arama ihtiyacını azalttı mı? Azaltmadıysa sorun dosya adı değil, ortak klasöre erişim olabilir. İlk tahmininizi korumak için yeni gözlemi yok saymayın; değerlendirme düzeninin değeri, yanlış tahmini de görünür kılmasıdır.
İşiniz görünmüyorsa tamamlanan örnekleri saklayın
Değerlendirme notlarını tarihleriyle koruyun. Bir sonraki hafta aynı sorunun tekrarlanıp tekrarlanmadığını görmek için önceki cevaba dönmek faydalıdır. Eski notu yeni sonuca göre sessizce değiştirmek yerine, yeni gözlemi ayrı ekleyin. Örneğin kaynak sürümünü başta kaydetmek işe yaramadıysa bunun nedenini yazın. Böylece ilk tahmininizle sonraki deneyiminiz arasındaki fark kaybolmaz; değerlendirme yalnız o günkü ruh halinizin özeti olmaktan çıkar.
Haftanın sonunda bütün işleri hatırlamak zor olabilir. Değerlendirme için sürekli günlüğe uzun metin yazmak yerine küçük kanıtlar tutabilirsiniz: kontrol edilen dosya, açıklanan karar, çözülmüş soru veya alınan görüş. Kurumun bilgi paylaşımı ve gizlilik sınırlarını koruyun; özel kaydınıza hassas müşteri verisi kopyalamayın.
Kayıtların amacı her gün kendinizi ispat etmek değildir. Değerlendirme anında gerçek örneğe ulaşmaktır. Bir arkadaşınıza yol gösterdiyseniz yalnız “Destek oldum” değil, hangi işin ilerlediğini yazın. Bir sonuç ekip çalışmasıyla oluştuysa kendi katkınızla diğer kişilerin katkısını karıştırmayın.
Haftalık değerlendirme, iş ve öğrenme dengesi için plan hazırlamanın öncesinde kullanılabilir. Önce deneyimi inceleyin; sonra öğrenilen bilgiyi yeni haftaya yerleştirin. İki adımı aynı anda yapmaya çalışmak, geçmişi yalnız gelecekteki listeye göre yorumlamanıza yol açabilir.
Bugün beş soruyu son tamamladığınız iş için cevaplayın. Sonunda devam edeceğiniz bir davranışı ve değiştireceğiniz bir adımı ayırın. Bu notları gelişim yönünüzle ilişkilendirmek için 12jobs ile planınızı oluşturabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Haftalık öz değerlendirme ne kadar sürmeli?
İşinize ve kayıtlarınıza göre değişebilir. Uzun bir rapor hazırlamak yerine soruları kısa ve somut örneklerle cevaplayın. İlk denemede birkaç önemli iş yeterli olabilir. Süreyi doldurmak için her görevi tek tek anlatmanız gerekmez.
Öz değerlendirme notumu yöneticime göndermeli miyim?
Kişisel öğrenme notuyla yöneticiye gönderilen durum raporu farklıdır. Paylaşmak istediğiniz sonucu, risk veya destek ihtiyacını ayrıca düzenleyebilirsiniz. Haftalık durum raporu örneği bu paylaşım için uygundur.
Sonuç çıkmayan bir haftayı nasıl değerlendirmeliyim?
Henüz tamamlanmayan işi veya beklenen bilgiyi yazın. Sonuç uydurmayın. Bekleme koşullarını ve kendi kontrolünüzdeki adımı ayırın. Bekleyen işlerin takibi için ayrı bir kayıt kullanabilirsiniz.
Her hafta yeni bir gelişim hedefi koymalı mıyım?
Hayır. Önceki denemeye devam etmek daha uygun olabilir. Yeni hedef sayısı değerlendirme kalitesini göstermez. Gözlediğiniz durumun hangi küçük değişikliği gerektirdiğine bakın; çalışan yöntemi sırf yeni bir şey eklemek için bırakmayın.
