Döviz alıp satarken alış-satış makasını, yani kurumun aynı andaki satış ve alış kurları arasındaki farkı hesaplayın. Bu makas, kurun zaman içinde yükselmesi veya düşmesinden farklı bir maliyettir. Döviz alırken ödediğiniz kur ile geri satarken alacağınız kur arasındaki farkı döviz miktarıyla çarpın. Varsa komisyon ve diğer kesintileri ayrıca ekleyin. Merkez Bankasının gösterge kuru veya haberlerdeki tek fiyat, sizin gerçekleştireceğiniz işlemin kesin kuru değildir.
Döviz ekranında iki rakam görmek kolaydır; hangi rakamın hangi işlemde kullanılacağını karıştırmak da kolaydır. Özellikle seyahat, eğitim veya başka bir ödeme için döviz alırken amacınız yalnız TL karşılığını artırmak olmayabilir. Bu yüzden işlem maliyetiyle kur hareketinden doğan sonucu ayrı anlamak gerekir.
Kur tablosunu kurumun bakış açısından okuyun
Kurumun satış kuru, size döviz satarken kullandığı kurdur. Alış kuru ise sizden döviz alırken kullandığı kurdur. Uygulamanın terimlerini işlem ön izlemesinde doğrulayın; sadece haber ekranındaki “dolar” veya “euro” rakamıyla karar vermeyin.
İş Bankasının döviz kuru sayfası, alış ve satış fiyatlarını ayrı gösterir. Gerçek işlemde tutar, kanal ve anlık koşullar farklılaşabilir. Son onaydan önce hesaptan çıkacak TL ve alınacak döviz miktarını birlikte kontrol edin.
Aynı para birimini karşılaştırdığınızdan da emin olun. Efektif yani fiziki banknotla hesaptaki döviz için koşullar farklı olabilir. Transfer yapılacaksa işlem kuru dışında gönderim ve muhabir banka gibi ek maliyetler gündeme gelebilir; bunları kendi işleminiz için sorun.
Basit bir alıp geri satma hesabı yapın
Örnek bir anda kurumun satış kuru 40,50 TL, alış kuru 39,90 TL olsun. 1.000 birim döviz almak için 40.500 TL gerekir. Aynı anın alış kuruyla geri satarsanız 39.900 TL alırsınız. Başka masraf yoksa başlangıç farkı 600 TL'dir.
Ödenen tutara göre fark oranı 600 / 40.500, yaklaşık yüzde 1,48'dir. Kur değerleri gerçek piyasa verisi değil, hesaplama örneğidir. Aynı yöntemi kendi işlem ön izleme tutarlarınıza uygulayabilirsiniz.
İşlem | Hesap | Örnek sonuç |
Döviz alımı | 1.000 × 40,50 TL | 40.500 TL ödeme |
Hemen geri satış | 1.000 × 39,90 TL | 39.900 TL tahsilat |
İki yön arasındaki fark | 40.500 - 39.900 | 600 TL |
Başlangıç tutarına oran | 600 / 40.500 | Yaklaşık %1,48 |
Bu tabloda dövizin fiyatı hiç değişmediği halde bir fark bulunuyor. Dolayısıyla kısa sürede küçük bir fiyat yükselişi görmek, işlemden net kazanç sağladığınız anlamına gelmeyebilir.
Gösterge kurla işlem kurunu ayırın
TCMB'nin gösterge kurlar açıklaması, gösterge niteliğindeki kurların bütün kişi ve kurumların işlem fiyatını bağlamadığını açıklar. Bu nedenle bankanızın farklı bir fiyat göstermesini yalnız tek göstergeyle açıklayamazsınız.
Karşılaştırma yapacaksanız iki kurumun aynı an, aynı yön ve aynı tutar için verdiği gerçekleştirilebilir fiyatı kullanın. Biri alış, diğeri satış kuruysa karşılaştırma baştan yanlıştır. Biri fiziki para, diğeri hesap bakiyesi içinse farkın bir kısmı ürün koşulundan kaynaklanabilir.
Sırf düşük görünen kura ulaşmak için kaynağı belirsiz platforma para göndermeyin. Yetki, güvenlik ve işlem koşullarını kontrol etmek fiyat araştırmasının önündedir. Bir sosyal medya mesajındaki “özel kur” vaadi resmi teklif gibi değerlendirilmemeli.
- İki yönü ayırın
Alırken ödediğiniz ve satarken aldığınız kuru yazın.
- Neti hesaplayın
Miktar, kur farkı ve diğer kesintileri birlikte görün.
- Amacı koruyun
TL kazancıyla döviz cinsinden ödeme hedefini ayırın.
Ödeme amacıyla alıyorsanız başarı ölçünüzü doğru seçin
Üç ay sonra 1.000 euro eğitim ödemesi yapacağınızı düşünün. Bu hedef için temel soru, ödeme gününde gereken euro tutarının hazır olup olmadığıdır. TL karşılığının günlük değişmesi ayrı bir bilgi olur. Dövizi tekrar TL'ye çevirmeyi planlamıyorsanız hemen geri satış hesabı yalnız işlem maliyetini anlamak için kullanılır.
Buna karşılık yakın zamanda TL ihtiyacınız varsa alıp geri satma ihtimali daha önemlidir. Kurun beklediğiniz yönde hareket edeceği kesin değildir. Zorunlu ödemenin parasını yalnız kısa vadeli kur tahminine bağlamak bütçenizde açık yaratabilir.
Hedef para birimini tabloya yazın. “Birikimim 40.500 TL” demekle “1.000 birim döviz borcumu karşılayacak tutarım var” demek aynı değerlendirme değildir. Hangisini ölçtüğünüz açık olursa günlük fiyat değişimini daha doğru yorumlarsınız.
Transfer ve nakit çekme maliyetini unutmayın
Döviz satın almanız, karşı tarafa tam o tutarın ulaşacağı anlamına gelmeyebilir. Transfer ücretinin kim tarafından karşılandığını ve alıcıya hangi net tutarın gideceğini sorun. İşlem türüne göre başka kesintiler bulunabilir; bunları yalnız kur farkı içine gizlemeyin.
Fiziki para gerekiyorsa teslim veya çekme koşullarını da önceden öğrenin. Uygulamada döviz bakiyesi bulunması, her şubeden her tutarın hemen nakit alınabileceği garantisi değildir. İşlem tarihine yakın sürpriz yaşamamak için resmi kanaldan bilgi alın.
Bir işlem günlüğü tutun
Tarih, para birimi, miktar, alışınızda kullandığınız kur, ödenen TL ve diğer ücretleri kaydedin. Satış yaparsanız gerçek tahsilatı aynı satırın devamına ekleyin. Böylece yalnız kur değişimiyle kendi net sonucunuzu karıştırmazsınız.
Yakın ödemeleri dönemsel gider takviminde izleyin. Hesaplarınızı kişisel finans kontrolünüzde gözden geçirirken hangi paranın hangi amaca ayrıldığını da güncelleyin. Bu yazı döviz alım veya satım zamanı önermez.
Sık sorulan sorular
Kur yükseldiyse kesin kazandım mı?
Alım fiyatınız, geri satış kuru ve diğer maliyetler birlikte hesaplanmalıdır. Haber fiyatındaki artış tek başına net kazanç değildir.
Merkez Bankası kurundan işlem yapabilir miyim?
Gösterge kur bütün kurumlar için zorunlu işlem fiyatı değildir. İşlem yapacağınız kurumun gerçek teklifini kontrol edin.
Makas oranı nasıl hesaplanır?
İki yön arasındaki toplam farkı seçtiğiniz tabana bölün. Örnekte ödenen TL esas alındı; karşılaştırırken aynı tabanı kullanın.
Dövizi eğitim için aldıysam her gün TL kazancına bakmalı mıyım?
Öncelikle hedef döviz tutarını ve ödeme tarihini izleyin. TL karşılığı başka bir ölçüdür; amacınızı bununla karıştırmayın.
