İşte belirsizlik yaşadığınızda önce kesin bildiğiniz bilgileri, yanıtı henüz olmayan soruları ve bugün yapabileceğiniz işleri ayrı yazın. Böylece kontrolünüz dışındaki bir kararı sürekli tahmin etmek yerine kendi işinizde gerekli adımı görürsünüz. Bu yöntem belirsizliği yok etmez veya her sonucu iyiye çevirmez. Ama neyi beklemeniz, neyi sormanız ve neyi tamamlamanız gerektiğini daha dürüst biçimde gösterir.
Duyduğunuzla bildiğinizi ayırın
Bir şirkette yeniden yapılanma konuşulduğunu düşünelim. Seda ekibindeki rollerin değişebileceğini duydu, fakat resmi görev dağılımı açıklanmadı. “Kesin benim rolüm kalkacak” düşüncesi güçlü olabilir, ama bu bir bilgi değildir. Seda üç sütun açar: Resmi açıklamada ne var? Hangi sorunun yanıtı yok? Şu anda hangi görevi yerine getirmesi gerekiyor? Bu ayrım duyguyu küçümsemez; karar için gerekli bilgi sınırını korur.
Belirsiz dönemde herkesin duyduğu cümleleri tekrar etmek kolaydır. Kaynağı ve tarihi olmayan bir bilgiyi kesin sonuç gibi yaymayın. Sormak gerekiyorsa doğru kişiye, cevaplanabilir soru sorun: “Mevcut proje teslimimiz bu ay değişiyor mu?” Bu soru “Bize ne olacak?” sorusundan daha dar, ama günlük işi planlamak için daha yararlı olabilir.
Bildiğim | Açık soru | Bugünkü adım |
Mevcut teslim tarihi değişmedi | Sonraki ay görev dağılımı değişecek mi? | Bu haftanın teslimini tamamlamak |
Resmi açıklama gelecek hafta | Açıklama kimden gelecek? | Soruları kısa listede toplamak |
Ekipte yeni görüşme planlandı | Hangi karar verildi? | Hazır çalışma örneklerini düzenlemek |
Bu tabloyu sürekli güncellemeyin. Yeni bilgi geldiğinde kısa bir kez gözden geçirmek yeterli olabilir; saat başı kontrol etmek işi ilerletmeyebilir.
Kontrol alanını gereğinden büyük veya küçük kurmayın
Seda şirketin yapısal kararını veremez. Ama kendi işini belgelendirebilir, açık teslimleri tamamlayabilir ve yöneticisine belirli sorular sorabilir. Aynı zamanda “Yalnız olumlu düşünürsem her şey çözülür” demek de gerçekçi değildir. Kontrol alanı, sonuç garantisi değil, kendi eyleminizin sınırıdır. İş güvenliği veya haklarınızla ilgili ciddi bir konu varsa güncel resmi bilgi ve yetkin destek arayın.
- Bilgiyi ayırın
Resmi bilgiyle duyum ve tahmini ayrı yazın.
- Soruyu daraltın
İşinizi planlamanıza yardım edecek açık soruyu seçin.
- Bugünü yönetin
Kontrolünüzde olan tek teslim veya görüşmeyi belirleyin.
Belirsizliği açmak için İş yerinde soru sormaya başlama örneklerinden birini kendi durumunuza uyarlayın. Ne denediğinizi ve tam olarak hangi noktada kaldığınızı söylemeniz karşı tarafın yardımını kolaylaştırır.
Yeni bilgi geldikçe planı yenileyin
Gelecek haftaki açıklama sonrası önceki plan geçersiz kalabilir. Bu başarısızlık değil, belirsiz koşulun doğasıdır. Yeni bilgiyi eski tahmininizle karşılaştırın, değişen görevi yazın ve gerekiyorsa destek isteyin. Açıklama belirsizliği gidermediyse “Bu durumda hangi teslim geçerli?” gibi iş sorularını sürdürün. Bütün kararı tek başınıza taşımanız beklenmemelidir.
Belirsizlik uykuya, sağlığa veya günlük işlevinize ciddi biçimde etki ediyorsa yalnız iş planı yeterli olmayabilir; uygun profesyonel destek arayın. Buradaki çalışma kariyer ve iş düzeni içindir, tanı veya tedavi önerisi değildir.
Bilgi isteme zamanını önceden seçin
Seda gün içinde sürekli aynı haberi kontrol ederse dikkati dağılabilir. Resmi açıklamanın ne zaman geleceği biliniyorsa o zamana kadar hangi soruyu hazırlayacağını ve hangi işi tamamlayacağını seçebilir. Açıklama tarihi belirsizse yöneticiye “Bu projenin teslimini planlamak için hangi tarihte yeniden bilgi alabiliriz?” diye sorabilir. Bu, sonucu kontrol etmek değildir; bilgi akışına ilişkin makul bir beklenti kurmaktır.
Açık sorular listesini de sınırlayın. “Şirketin geleceği ne olacak?” büyük ve o anda yanıtsız olabilir. “Bu hafta müşteriye verilecek yanıt değişiyor mu?” ise işinizi yönetmenizi sağlar. Yeni cevap geldiğinde tabloyu güncelleyin. Önceden aldığınız karar yeni bilgide geçersiz kalırsa kendinizi suçlamayın; kararın o gün hangi bilgiye dayandığını hatırlayın. Belirsizlikte iyi plan, değişmeyen plan değil, yeni bilgiye uyum sağlayan plandır.
Bir soruya yanıt gelmediğinde iki tarih ayırın: Bilgi için yeniden soracağınız gün ve iş kararı vermeniz gereken son gün. Aynı tarih olmak zorunda değiller. Seda cuma teslimi için perşembe gününe kadar cevap alamazsa hangi varsayımla çalıştığını yöneticisine bildirip karar isteyebilir. Sessizliği, istediği yönde onay verilmesi saymaz.
Bu iş örneğini gelişim görüşmenize taşımak isterseniz kariyer gelişim kursunun programına bakabilirsiniz. Programdaki yönetici beklentileri, katkının görünürlüğü ve kişisel aksiyon planı başlıklarını kendi ihtiyacınızla karşılaştırın.
Sık sorulan sorular
Belirsizlikte kariyer kararı vermeli miyim?
Kararın aciliyetine ve mevcut bilginize bakın. Geri alınması zor bir karar için eksik bilgiyi açıkça değerlendirin.
Her şeyi kontrol edememek pasif kalmak mıdır?
Hayır. Kendi tesliminizi yapmak ve doğru soruyu sormak da etkili adımdır; kurum kararını sizin vermeniz gerekmez.
Duyduğum bilgiyi ekiple paylaşmalı mıyım?
Kaynağı doğrulanmamış söylentiyi kesin bilgi gibi yaymayın. Resmi açıklama ve doğru iletişim kanalını bekleyin.
Sürekli endişe ediyorsam ne yapabilirim?
İş için bilgi ve eylem ayrımı yararlı olabilir. Endişe günlük yaşamınızı belirgin etkiliyorsa uygun sağlık desteği alın.
Belirsizlikte yöneticimden nasıl destek isterim?
Cevapsız kalan sorunun hangi tesliminizi etkilediğini söyleyin. Yardım isterken gerekli bilgileri verme rehberindeki amaç ve ihtiyaç ayrımını kullanın. Kurumun tüm geleceğini açıklamasını istemek yerine bugün gereken belirli kararı sorun.
