Arabanın yıllık sahip olma maliyetini hesaplamak için satın alma fiyatından ayrı bir kullanım tablosu kurun. Yakıt veya enerji, sigorta, vergi, bakım, lastik, muayene, park ve geçiş giderlerini yazın. Kredi kullanıyorsanız ödeme takvimini ayrıca görün. Aracın değerindeki değişimi ise kesin gider gibi tahmin etmek yerine, nakit çıkışından ayrı bir ekonomik değerlendirme olarak ele alın. Böylece “arabayı alabiliyorum” ile “arabayı sürdürebiliyorum” sorularını ayırırsınız.
Bir araç bütçesine bakarken genellikle peşinat ve taksit önce konuşulur. Oysa kredi bittiğinde de bazı giderler sürer. Aynı fiyata satılan iki araç, kullanım biçiminize göre farklı yıllık yük oluşturabilir. Karşılaştırmanın temeli aracın reklamı değil, sizin gerçek kilometreniz ve ödeme takviminiz olmalı.
Önce yıllık kullanımınızı yazın
İşe gidiş, aile ziyaretleri ve diğer yolculuklar için tahmini yıllık kilometreyi bulun. Her hafta yapılan mesafeyi yılın bütün haftalarıyla körlemesine çarpmayın; izin, uzaktan çalışma ve araç kullanılmayan dönemleri düşünün. Gerçek geçmiş kaydınız varsa onu başlangıç kabul edin.
Yakıt hesabı için örneğin yılda 12.000 kilometre ve 100 kilometrede 7 litre tüketim kullanılsın. Tahmini tüketim 840 litredir. Varsayımsal 50 TL birim fiyatla 42.000 TL bulunur. Buradaki tüketim ve fiyat piyasa verisi veya belirli bir araç vaadi değildir. Kendi kullanımınızı ve güncel fiyatı yerleştirmeniz gereken hesap örneğidir.
Elektrikli araçta da benzer biçimde tüketim, şarj yeri ve birim ücret birlikte görülmelidir. Evde ve dışarıda şarj aynı maliyeti vermeyebilir. Yalnız en düşük ilan edilen birim ücretle bütün yılın hesabını yapmak, kullanımınızı olduğundan ucuz gösterebilir.
Dönemsel giderleri aylık karşılığa çevirin
Yılda bir veya iki kez çıkan giderler aylık tabloda görünmeyince sürpriz gibi yaşanabilir. Sigorta ve vergi için güncel bilgi, bakım için araca uygun servis planı, lastik için durum ve kullanım tahmini gerekir. Komşunuzun geçen yıl ödediği bedel sizin aracınız için doğru veri değildir.
Gelir İdaresi Başkanlığının MTV açıklaması, verginin araca ilişkin özellikler ve ilgili tarifeyle değerlendirildiğini gösterir. Gerçek tutarı güncel resmi hesaplama ve kayıt üzerinden öğrenin. Bu yazıda herkes için tek yıllık vergi rakamı verilmiyor.
Kalem | Yıllık örnek | Aylık hazırlık karşılığı |
Yakıt | 42.000 TL | 3.500 TL |
Sigorta toplamı | 24.000 TL | 2.000 TL |
Vergi ve muayene için ayrılan pay | 12.000 TL | 1.000 TL |
Bakım ve lastik için ayrılan pay | 18.000 TL | 1.500 TL |
Park ve geçiş | 12.000 TL | 1.000 TL |
Örnek kullanım toplamı | 108.000 TL | 9.000 TL |
Tüm tutarlar yöntemi göstermek içindir. Bazı ödemeler her yıl aynı miktarda gerçekleşmez; lastik gibi giderler için ayrılan pay ile gerçekten ödenen tutarı ayrı tutun. Aylık karşılık, ödeme tarihi geldiğinde hazırlıksız kalmamak içindir.
Kredi taksidini kullanım giderine ekleyin, bedeli iki kez saymayın
Kredi kullanıyorsanız aylık nakit ihtiyacında taksit bulunur. Fakat ekonomik maliyet hesabında hem aracın satın alma bedelini hem kredinin bütün anapara ödemesini ayrı gider gibi toplamak aynı tutarı iki kez sayabilir. Hangi hesabı yaptığınızı baştan belirleyin.
Nakit bütçesi sorusu şudur: Bu ay ve bu yıl hesabımdan ne kadar çıkacak? Burada peşinat, taksit ve kullanım ödemeleri tarihlerine göre görünür. Ekonomik karşılaştırma ise finansman maliyeti, değer değişimi ve alternatif kullanım gibi farklı unsurları içerir. İki tabloyu tek toplam adı altında karıştırmayın.
Araç için bütün birikimi peşinata ayırıyorsanız, ilk sigorta, bakım veya beklenmedik onarımın kaynağını da düşünün. Alımı tamamlamak, sonraki giderlerin karşılandığı anlamına gelmez. Borçlanma kararının sürdürülebilirliği burada ortaya çıkar.
- Kullanımı yazın
Yıllık kilometre ve gerçek tüketimle başlayın.
- Gideri tamamlayın
Sigorta, bakım, vergi ve parkı ekleyin.
- Hesabı ayırın
Nakit ödemeyle değer değişimini karıştırmayın.
Değer kaybını kesin satış tahmini gibi kullanmayın
Bir aracın ileride hangi fiyata satılacağı kesin değildir. Geçmiş fiyat artışı gelecekte de aynı sonucun oluşacağını göstermez. Satış fiyatıyla satın alma fiyatı arasındaki nominal farkı tek başına kazanç kabul etmek de kullanım ve finansman giderlerini dışarıda bırakır.
İki araç arasında seçim yapıyorsanız birden fazla satış senaryosu kullanabilirsiniz. Ancak bu senaryoları gerçek teklif gibi sunmayın. Kararın yalnız beklenen satış değerine dayanıp dayanmadığını sorun. Günlük ihtiyacınızı daha düşük maliyetle karşılayan bir alternatif de olabilir.
Toplu taşıma, araç paylaşımı veya gerektiğinde kiralama seçeneklerini karşılaştırırken aynı yolculuk ihtiyacını temel alın. Araba sahibi olmanın sağladığı kolaylığı yok saymayın; fakat bu kolaylık için ödediğiniz toplamı da görünür tutun.
Kendi aracınız için tek sayfalık çalışma
Son on iki ayın yakıt, servis, sigorta ve park kayıtlarını toplayın. Yıllık toplamı kilometreye bölerek kendi kullanımınız için kilometre başına nakit gideri hesaplayabilirsiniz. Bu tutarın hangi kalemleri içerdiğini yanına yazın; kredi veya değer kaybı dışarıdaysa bunu saklamayın.
Yıllık giderleri aylık bütçeye bölme yöntemi araç giderlerine özellikle uygundur. Toplam beklediğinizden yüksek çıkarsa bütçe sapmalarını inceleyerek nedeni bulun: daha fazla kilometre mi yaptınız, fiyat mı değişti, bakım mı unutuldu? Her neden farklı karar gerektirir.
Sık sorulan sorular
Araba maliyeti yalnız yakıt ve kredi midir?
Hayır. Sigorta, vergi, bakım, lastik ve kullanımınıza bağlı park gibi kalemleri de hesaba katın.
Değer kaybını aylık faturaya eklemeli miyim?
Nakit çıkışıyla ayrı gösterin. Ekonomik karşılaştırmada önemlidir, ancak her ay ödenen bir fatura değildir ve gelecekteki tutarı kesin bilinmez.
Yıllık gideri on ikiye bölmek yeterli mi?
Hazırlık payı için yararlıdır. Ayrıca gerçek ödeme tarihlerini izleyin; yıl başındaki büyük ödemeyi yıl sonunda birikecek parayla karşılayamazsınız.
Daha az kilometre yapan herkes için araba gereksiz mi?
Böyle genel bir sonuç yoktur. Sağlık, erişim ve aile ihtiyacı farklıdır. Maliyet hesabı kararın bir parçasıdır, tamamı değildir.
