Airbnb, 2020’de seyahatin kesintiye uğramasıyla bütün büyüme alanlarını aynı anda sürdüremeyeceğini gördü. Şirketin kurucu mektubuna göre öncelik, ev sahiplerinin sunduğu ana konaklama deneyimine verildi; bu çekirdeği doğrudan desteklemeyen yatırımlar azaltıldı. Buradan alınacak fikir yalnız gider kısmak değil. Kaynaklar daraldığında müşteriye asıl değeri sağlayan işi ve onun zorunlu desteklerini ayırmak. Siz de yoğun bir dönemde her faaliyeti eşit önemde görmek yerine, hangi iş durduğunda gerçekten değer kaybolacağını sorabilirsiniz.
Kriz, büyüme listesini değiştirdi
Seyahat planlarının iptal edildiği bir dönemde konaklama platformunun olağan büyüme varsayımları geçerliliğini yitirdi. Airbnb’nin kurucu ortağı ve CEO’su Brian Chesky, halka arz kaydındaki mektubunda pandemi sırasında önceki bütün yatırımları sürdüremediklerini anlatıyor.
Airbnb’nin yayımladığı bu mektup, 2020’de ev sahipliği ana işine dönüşü vurguluyor. Ana topluluğu doğrudan desteklemeyen yatırımların daraltıldığı belirtiliyor. Aynı anlatı, yakın mesafeli seyahat ve daha uzun konaklama gibi değişen ihtiyaçlara da işaret ediyor. Dolayısıyla sonraki toparlanmayı yalnız tek bir yönetim kararının sonucu saymak doğru olmaz. 2021 sonuçları, sonraki dönemi okumak için ayrı bir kayıttır; nedenlerin tamamını açıklayan bir deney değildir.
Bu ayrım önemli. Bir başarı hikayesini “Odaklandılar ve kazandılar” diye kısaltırsanız okura çekici ama eksik bir mesaj verirsiniz. İşinizde kullanabileceğiniz öğrenim, kararın nasıl verildiğini düşünmekte saklıdır.
İlk öğrenim: Ana işi gelir kaleminden ibaret görmeyin
Bir faaliyet doğrudan fatura kesmiyor diye gereksiz olmayabilir. Müşteri desteği, veri kontrolü veya operasyon koordinasyonu ana ürünün çalışmasını sağlayabilir. Bunları aceleyle kesmek, korumaya çalıştığınız işi zayıflatır. Çekirdeği bulmak, yalnız en yüksek satış yapan ürünün adını yazmak değildir.
Şöyle bir soruyla başlayın: Müşteri bizi hangi sorunu çözmek için seçiyor? Ardından bu cevabın gerçekleşmesi için hangi faaliyetler gerekiyor? Bir hizmet şirketinde müşterinin ihtiyacı doğru ve zamanında sonuç almaksa, kalite kontrolü bu çekirdeğin desteklerinden biridir. Haftalık gösterişli sunum ise aynı derecede zorunlu olmayabilir.
Bu düşünme biçimi kişisel iş yüküne de uygulanabilir. Çok sayıda rapor hazırlıyorsanız hangisinin gerçek bir kararı beslediğini öğrenin. Diğerlerinin hepsini hemen bırakmayın; kullanıcısını ve yerine getirdiği görevi kontrol edin. Bazen “kimse okumuyor” sandığınız dosya başka bir ekibin resmi işleminde kullanılır.
İkinci öğrenim: Azaltmak da açık bir karar gerektirir
Bir işi ertelemek, üstünü çizmek kadar basit görünür. Fakat o işin sahibi, bekleyeni ve bağlı olduğu başka işler vardır. Ne kadar süre duracağı belli değilse erteleme, sessiz bir gecikmeye dönüşür. Böylece kazanmak istediğiniz odak yerine yeni takip yükü oluşur.
Duracak faaliyet için gerekçe, etkilenebilecek kişi ve yeniden bakılacak koşul yazın. “Bu dönem yapmıyoruz” yerine hangi ihtiyacın önceliklendiğini açıklamak daha kullanışlıdır. İlgili kişiler değişikliği zamanında duymalıdır. Ayrıca yasal, güvenlik veya sözleşme gereği zorunlu işler yalnız düşük görünürlük nedeniyle durdurulmaz.
Eski bir projeye çok emek harcanmış olması da onu otomatik olarak öncelikli yapmaz. Gelecekte gerekli kaynakla beklenen faydayı karşılaştırın. Batık maliyet yanılgısını fark etmek, bu zor ayrımı yaparken yardımcı olur.
Üçüncü öğrenim: Müşterinin değişen davranışını izleyin
Ana işe odaklanmak, eski planı aynen sürdürmek değildir. Müşteri aynı temel ihtiyacı farklı biçimde karşılamak isteyebilir. Sizin hazırladığınız ürün, zamanlama veya iletişim bu yeni duruma uyuyor mu? Odak kararıyla birlikte bu soruyu da sormanız gerekir.
Bir eğitim hizmeti düşünün. Müşteri öğrenmek istiyor, ama aynı uzun oturuma katılamıyor. Ana değeri korumak belki bütün içeriği azaltmak değil, uygulamayı daha küçük oturumlara bölmektir. Bu yorum Airbnb’nin kullandığı bir yöntem iddiası değil; vakadan kendi işinize çıkarabileceğiniz bir sorudur.
- Değeri bulun
Müşterinin asıl ihtiyacını karşılayan işi belirleyin.
- Bağımlılığı görün
Bu işin devamı için gerekli destekleri ayırın.
- Duracak işi seçin
Ertelenen faaliyetin etkisini ve yeniden bakılacak tarihi yazın.
Müşteri raporlarında bir öncelik çalışma sayfası
Şöyle bir ofis durumu düşünün: Bir danışmanlık ekibi aynı hafta aylık müşteri raporu, iç bülten ve yeni sunum şablonu hazırlıyor. İki çalışan izinli olduğu için kapasite daralmış. Her dosyanın teslimi var, fakat hepsi müşteriye aynı değeri sağlamıyor.
Önce karar ihtiyacını yazıyorsunuz: “Müşterinin gelecek ay bütçe ayıracağı alanları görmesi.” Bunu sağlayan ana iş, rapordaki güvenilir karşılaştırma ve öneri. Veri kontrolü zorunlu destek. Sunum şablonunun yeni renkleri ise karar için gerekli değil. İç bültenin bekleyeni farklı; erteleme o kişiyle konuşuluyor.
Çalışma sayfasındaki ilk satır “Korunacak: kaynak ve toplam kontrolü” olabilir. İkinci satır “Daraltılacak: ayrıntılı tasarım düzeni; mevcut şablon kullanılacak”. Üçüncü satır “Ertelenecek: iç bülten; yeni tarih ilgili ekiple netleştirilecek”. Her satırın yanında sorumlu kişi ve etkisi var. Böylece odak, soyut bir slogan olmaktan çıkıyor.
Son kontrol için müşterinin ihtiyacını bilen birine sorun. Daha kısa rapor kararı destekliyor mu, yoksa kritik bir karşılaştırma kayboldu mu? Kaliteyi sayfa sayısından değil, cevabın kullanılabilirliğinden okuyun. Rapor teslim kontrolü burada pratik bir tamamlayıcıdır.
Bir hafta sonra ertelenen işlerin ne durumda olduğunu yeniden görün. Kalıcı olarak gereksiz kalanlarla geçici olarak bekleyenleri ayırın. Ayrıca kısa vadeli rahatlama için bütün öğrenme ve bakım işlerini durdurmayın. Bunların sürekli ötelenmesi bir sonraki yoğun dönemin nedenine dönüşebilir.
Bugün kendi listenizden üç faaliyeti bu şekilde inceleyebilirsiniz. Önce müşteri veya iş kullanıcısının ihtiyacını yazın, sonra bu ihtiyacın zorunlu desteklerini ayırın. İşinizi ve gelişiminizi daha bilinçli değerlendirmek için kariyer gelişim kursunun programını inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Odaklanmak her zaman maliyet kısmak mı?
Hayır. Bazen önemli işe daha fazla kaynak vermek gerekir. Esas karar, sınırlı zaman ve desteğin hangi ihtiyaca ayrılacağıdır. Müşteriye gerekli kaliteyi sağlayan kontrolü kesmek, kısa vadede ucuz görünse de değer kaybı yaratabilir.
Airbnb’nin toparlanması yalnız bu karardan mı kaynaklandı?
Böyle bir sonuç çıkarmıyoruz. Talep, seyahat koşulları ve ürünün uyarlanabilirliği de önemlidir. Şirket mektubu yönetimin tercihlerini anlatır; tek değişkenli bağımsız bir başarı testi değildir. Sonuçlarla karar gerekçesini ayrı okuyun.
Hangi işten vazgeçeceğimi nasıl seçebilirim?
İşin kullanıcı ihtiyacını, bağımlılıklarını ve durdurma etkisini karşılaştırın. Önce geçmiş emeği değil, bundan sonraki faydayı değerlendirin. Çok sayıda hedef arasından seçim yazısı kişisel tarafta benzer bir düşünme desteği sunar.
Yönetici olmayan çalışan bu yaklaşımı kullanabilir mi?
Evet, ancak kendi yetki sınırında. Listeyi ve seçenekleri hazırlayıp yöneticinizle hangi işin önce geleceğini konuşabilirsiniz. Başkasına verilmiş teslim sözünü tek başınıza iptal etmek yerine değişikliğin etkisini görünür yapın.
