Üniversite tercihinizden pişman olursanız ne yapabilirsiniz?

Tercihinizden pişman olduysanız hemen “yanlış bölümü seçtim” sonucuna varmayın. Önce sorunun bölüm dersleriyle mi, okul ortamıyla mı, şehir ve bütçeyle mi, yoksa ilk haftaların uyum yüküyle mi ilgili olduğunu ayırın. Her sorun farklı çözüm ister. Ders içeriği gerçekten ilginize uymuyorsa başka programları araştırabilirsiniz; barınma veya destek sorunu varsa önce mevcut okulda çözüm aramak daha anlamlı olabilir. Yatay geçiş, yeniden sınava girme ve bölüm içi seçenekler mümkündür, fakat hiçbiri otomatik hak ya da sonuç değildir. Güncel resmi koşulları öğrenmeden kaydınızı bırakmayın.

Pişmanlığı bir cümleye sığdırmayın

“Burayı istemiyorum” duygusu gerçek olabilir, ancak karar vermek için ayrıntı gerekir. İlk ders zor geldiği için mi, dört yıllık içerik beklentinizden farklı olduğu için mi? Kampüs uzak mı, ücret tahmin ettiğinizden yüksek mi? Bölümü sevdiğiniz halde sosyal ortamda yalnız mı hissediyorsunuz? Her gerekçe için gözlenen olayı yazın. “Her şey kötü” yerine “Haftada üç gün iki saat yolda geçiyor” demek çözülebilir bir sorunu gösterir.

Örnek: Defne işletmeye yerleşti ve ilk ay “Bölüm bana göre değil” dedi. Ders planını incelediğinde aslında pazarlama ve insan kaynakları dersleri ilgisini çekiyordu. Onu yoran, şehir içi yol ve boş zamanların düzensizliğiydi. Konuyu bölüm değişikliği gibi ele alsaydı gerçek sorunu kaçıracaktı. Tersi de olabilir: Okul ve şehir iyi olduğu halde programın zorunlu dersleri uzun vadeli hedefle hiç uyuşmayabilir. Bu kez yalnız arkadaş çevresi için kalmak da doğru çözüm olmayabilir.

İlk dönem zorlanması kalıcı uyumsuzluk olmayabilir

Üniversiteye başlamak yeni ders dili, arkadaş çevresi ve yaşam düzeni demektir. İlk haftalardaki zorlanma tek başına yanlış tercih kanıtı değildir. Yine de “alışırsın” diyerek uzun süreli ve somut sorunu görmezden gelmeyin. Bir aylık gözlem fişi tutun: Hangi ders ilginizi çekti, hangisinde neden zorlandınız, hangi destek işe yaradı? Akademik danışmanla belirli soruları konuşun. Gerekirse üniversitenin öğrenci destek birimlerini öğrenin. Amaç duyguyu bastırmak değil, kararı daha doğru bilgiyle vermek.

Bir dersten düşük not almakla bölümün bütününün size uygun olmaması farklıdır. Dersin nasıl değerlendirildiğini, hangi ön bilgiyi istediğini ve sonraki yıllarda ne kadar ağırlık taşıdığını inceleyin. Başka bölüme geçmeyi düşünüyorsanız o bölümün de zorunlu derslerini aynı titizlikle okuyun. Başlığı çekici göründüğü için yeni bir programa geçip aynı pişmanlığı tekrarlamak istemezsiniz.

Değişiklik yollarını ayrı ayrı araştırın

Yatay geçişin farklı yolları olabilir. YÖK'ün Ek Madde 1 uygulama ilkeleri, merkezi yerleştirme puanıyla geçiş için kayıt olunan yıldaki puan ve hedef programın o yıldaki taban puanı gibi koşulları açıklar. Başka bir yol not ortalaması ve üniversitenin ilan ettiği kontenjanla ilişkili olabilir. Bunları “bir şekilde yatay geçerim” diye tek seçeneğe indirmeyin. Başvuru dönemi, belge, ders uyumu ve dil koşulu için hedef okulun güncel duyurusunu okuyun.

Yeniden YKS'ye hazırlanmak da ayrı bir yol olabilir. Bu kararın zaman, bütçe ve önceki yerleşmenin sonraki puana etkisi gibi sonuçlarını ilgili yılın ÖSYM kılavuzundan doğrulayın. Başka bir seçenek, mevcut bölümde uygun seçmelileri alıp staj veya projeyle hedef alana yaklaşmaktır. Bu yol her hedef mesleğe yetmez; belirli rolün resmi koşulları varsa onları ayrıca öğrenin.

“Önce kaydı sildireyim” kararını erteleyin

Başka okula veya bölüme geçiş hakkı kesinleşmeden mevcut kaydı sonlandırmak zor bir boşluk yaratabilir. Hedef okulun resmi başvuru takvimi ve kabul süreci belli olmadan hareket etmeyin. Öğrenci işleri birimine “Başvurursam mevcut kaydım ve derslerim hangi aşamada etkilenir?” diye sorun. Bu yazı kişisel hukuki veya kayıt danışmanlığı yerine geçmez; ilgili kurumun yazılı açıklamasını esas alın.

Örnek: Defne başka şehirde aynı bölüme geçmek istiyor. Önce hedef üniversitenin ilgili yıl ilanını, kontenjanı ve gerekli belgeleri buluyor. Sonra kendi okulundan transkript ve ders içeriklerini nasıl alacağını öğreniyor. Başvurunun kabul edilip edilmediğini görmeden “gidiyorum” diye dersleri bırakmıyor. Bu dikkat, sonucu garanti etmez; gereksiz kayıp riskini azaltır.

Kararınızı iki haftalık araştırmaya çevirin

Alternatif programın yalnız en sevdiğiniz dersine bakmayın. İlk iki yılın zorunlu dersleri, devam koşulu ve öğrenim dili sizin için yeni bir zorluk yaratabilir. Şehir değiştiriyorsanız barınma ve yol bütçesini güncelleyin. Burslu bir programa geçmeyi düşünüyorsanız bursun geçişte uygulanıp uygulanmadığını hedef okulun yazılı koşulundan öğrenin. Böylece bir sorunu çözerken fark etmeden başka bir ciddi soruna girmiş olmazsınız. Karar tablonuzda bu yeni risklere de yer verin.

İlk hafta sorunu ayırın ve mevcut okulda üç kişiyle konuşun: Akademik danışman, öğrenci işleri ve gerekiyorsa burs veya yurt birimi. İkinci hafta iki alternatif programın dersini, maliyetini ve geçiş koşulunu inceleyin. Her alternatif için “Bu seçenek hangi sorunu çözüyor, hangisini çözmüyor?” cümlesini tamamlayın. Sonuçta kalmak, geçiş denemek veya yeniden sınava hazırlanmak seçeneklerini aynı sayfada görebilirsiniz. Kararın başkasına iyi görünmesinden çok size sürdürülebilir olmasına bakın.

İşletmenin kendisiyle ilgili şüpheniz varsa işletme bölümünün kimlere uygun olduğunu ayrıca değerlendirin; bu bilgi başka bölümün koşullarını göstermez. Eğitim ve iş hedefinizi birlikte görmek için 12jobs ile planınızı oluşturabilirsiniz. Resmi geçiş işlemi için okul ve YÖK duyurularına dönün.

Sık sorulan sorular

Tercihimden pişman oldum, hemen bölüm değiştirmeli miyim?

Önce sorunun bölüm mü yoksa okul ve yaşam koşulu mu olduğunu ayırın. Resmi geçiş hakkı ve sonucunu araştırmadan kayıt kararı vermeyin.

Yatay geçiş kesin çözüm mü?

Hayır. Yoluna göre puan, not, kontenjan, dönem ve dil koşulları vardır.

İlk dönem zor geliyorsa yanlış bölümde miyim?

Tek başına bu sonuç çıkmaz. Ders içeriği, çalışma yöntemi ve destek imkanını birlikte inceleyin.

Yeniden sınava girmek tek seçenek mi?

Hayır. Mevcut program içinde yön değiştirme veya koşulları sağlıyorsanız yatay geçiş de araştırılabilir.