Kendinizi iş arkadaşlarınızla karşılaştırırken hangi farkları dikkate almalısınız?

Bir iş arkadaşınızın raporu sizinkinden daha hızlı tamamlaması, onun her konuda daha iyi olduğu anlamına gelmez. Daha adil karşılaştırma için aynı işi yapıp yapmadığınıza, deneyime, kullanılabilen kaynaklara, alınan desteğe ve beklenen sonuca bakın. Sonra genel bir “Gerideyim” yargısı yerine öğrenebileceğiniz belirli bir davranış seçin. Karşılaştırmanın faydası, kendinize not vermek değil, işinizi nasıl geliştireceğinizi görmektir.

Ofiste yalnız sonuçları görüyoruz. O sonuca ulaşmayı kolaylaştıran geçmişi, hazırlığı ve yardımı her zaman görmüyoruz. Bu nedenle ilk izlenimle verdiğimiz hüküm eksik kalabilir.

Araştırmada da iki ayrı soru var

Amerikan Psikoloji Birliğinin araştırma özeti, sosyal karşılaştırmayı kiminle karşılaştırma yaptığımız ve bu karşılaştırmanın nasıl etkilediği üzerinden ele alıyor. Buradan iş hayatına taşıyabileceğiniz soru açık: Sizi geliştirecek örneği mi inceliyorsunuz, yoksa kendinizi küçülten belirsiz bir sıralama mı yapıyorsunuz?

Birinden ilham almak ile onun bütün koşullarını kendinizle aynı kabul etmek farklıdır. Karşı tarafın görünür sonucunu inceleyebilirsiniz. Fakat bilmediğiniz hazırlık süresini, sorumlulukları veya fırsatları kendi aleyhinize doldurmanız gerekmez.

“Benden daha hızlı” ifadesini küçük parçalara ayırın. Hangi bölümde daha hızlı? Dosya hazır mıydı? İş daha önce yapıldı mı? Kontrol süresi hesaba katıldı mı? Aynı kelimeyi kullanıyor olmanız, aynı işi karşılaştırdığınız anlamına gelmeyebilir.

Benzer görünen raporlar farklı işler olabilir

Şöyle bir durum düşünün: Siz yeni bir müşterinin ilk raporunu hazırlıyorsunuz. Çalışma arkadaşınız aynı gün mevcut bir müşterinin düzenli raporunu bitiriyor. Onun dosyasında kaynaklar, açıklamalar ve kontrol listesi hazır. Sizin dosyanızda ise veri sahibini bulmanız ve rapor kapsamını belirlemeniz gerekiyor.

İki işin adı “müşteri raporu” olabilir. Ancak ilkinde öğrenme ve kurulum, ikincisinde güncelleme daha büyük yer tutuyor. Yalnız son teslim saatini karşılaştırırsanız, hazırlık farkını yok sayarsınız. Görev süresini tahmin etme yazısı bu gizli adımları hesaba katmanıza yardımcı olur; kendi işinizin aşamalarını ayrı ayrı düşünün.

Burada çalışma arkadaşınızın başarısını küçültmek de gerekmiyor. Hazır dosyayı iyi kullanmak ve düzenli kontrol yapmak değerli olabilir. Soru, bu davranışın sizin işinize nasıl uyarlanacağıdır. Ondan mevcut kontrol listesini isteyebilir veya dosyayı nasıl hazırladığını öğrenebilirsiniz.

Bir başka fark sorumluluğun genişliğidir. Siz raporu yazarken aynı zamanda yeni gelen iki kişiye destek veriyorsanız, yalnız yazım süresini karşılaştırmak doğru bir resim oluşturmaz. Bunun görünür olması için haftalık durum raporunda tamamlanan işlerin yanında destek görevlerinizi de kısa biçimde anlatın.

Deneyim farkını mazeret değil bilgi olarak kullanın

Deneyimli biri aynı sorunu daha önce yaşamış olabilir. Bu, onun düşünmeden doğru sonuç aldığı anlamına gelmez; tanıdığı işaretleri daha erken fark ediyor olabilir. Deneyimi yalnız kıdem yılıyla değil, belirli işe maruz kalma sayısıyla düşünün.

“Siz bunu nasıl hemen fark ettiniz?” sorusu yerine “İlk kontrol ettiğiniz bölüm hangisiydi?” diye sorabilirsiniz. İlki hayranlığı ifade eder; ikincisi öğrenebileceğiniz davranışı açar. Deneyim farkı kapanacaksa bunu genel olarak daha çok çalışarak değil, ilgili adımı deneyerek yapabilirsiniz.

Kaynak farkını da görün. Bir kişinin erişebildiği rapor, örnek dosya veya karar sahibine siz erişemiyor olabilirsiniz. Gerekli erişimi istemek bir gelişim adımıdır. Uygun veriye ulaşamadan daha iyi analiz yapmanızı beklemek sorunu yanlış yerde aramanıza neden olur.

Yalnız hızlı kişiyi değil, uygun yöntemi örnek alın

Bir çalışma arkadaşınız kısa cevaplarla hızlı ilerliyor olabilir. Fakat sizin işinizde ayrıntılı kayıt ve ikinci kontrol gerekebilir. Onun yöntemini bütün adımlarıyla kopyalamak, kendi görevinizin ihtiyacını karşılamayabilir. Önce hangi parçanın işinize uyduğunu seçin. Kaynakları önceden toplaması yararlı olabilir; kontrolü atlaması sizin için uygun olmayabilir.

Benzer biçimde, sunumda rahat konuşan birini izlerken yalnız görünen akıcılığı değerlendirmeyin. Konuyu önceden çalışmış, ekipten görüş almış veya aynı anlatımı birkaç kez kullanmış olabilir. Bunları bilmiyorsanız kötü bir niyet veya gizli avantaj varsaymayın; öğrenmek istediğiniz hazırlık adımını sorun. Görünür davranışı öğrenilebilir bir parçaya ayırmak, kendinizi genel bir sıralamada aşağı yerleştirmekten farklıdır.

Kendi ilerlemenizi de benzer görevler arasında inceleyebilirsiniz. Geçen raporda kaynağı bulmakta zorlanırken bu raporda daha açık bir yol kullandınız mı? Çalışma örnekleri karşılaştırılabilir mi? Bu değerlendirme yalnız kişisel bir his değil, yaptığınız küçük değişikliğin sonucunu görme fırsatıdır. Başkasının temposunu değil, sizin görevinizin gerçek ihtiyaçlarını merkeze alın.

Bir karşılaştırmayı çalışma planına çevirin

Yakın zamanda sizi rahatsız eden bir örneği seçin. Bir kağıda şu alanları yazın:

Bu tablo, kendinizi karşı tarafın bütün hayatıyla karşılaştırmak yerine tek bir göreve geri getirir. Bilmediğiniz alana “Bilmiyorum” yazın. Eksik bilgiyi tahminle tamamlamamak önemli bir adımdır.

Uygulama sonunda yalnız daha iyi hissettiğinizi değil, ne denediğinizi değerlendirin. Ana mesajı önceden yazdınız mı? Gereksiz ayrıntıyı çıkardınız mı? Dinleyen kişinin anlayabildiği bir fark oluştu mu? Beklediğiniz değişiklik görülmediyse yöntemi düzenleyebilirsiniz.

Ne zaman karşılaştırmayı bırakmak gerekir?

Aynı gözlem size yeni bir çalışma adımı vermiyorsa, tekrar tekrar bakmak faydayı azaltabilir. Başkasının terfisini veya görünür başarısını gün boyu izlemek, kendi görevinizin nasıl ilerleyeceğini açıklamıyor olabilir. Dikkati kendi çalışma örneğinize çevirmek için belirli bir kontrol sorusu seçin.

Karşılaştırılan roller farklıysa tek bir sıralama yapmaya çalışmayın. Satış, analiz ve ekip desteği farklı katkılardır. Ortak ölçüt yokken kişileri “daha başarılı” diye dizmek, önemli işlerin görünmez kalmasına yol açabilir.

Kendi gelişim ihtiyacınızı daha açık görmek için kariyer gelişim kursunun programını inceleyebilirsiniz. Başkasının yolunu kopyalamak yerine hangi görevinizde ilerlemek istediğinizi belirleyerek başlayın.

Sık sorulan sorular

Hiç karşılaştırma yapmamak daha iyi değil mi?

Her zaman değil. Belirli bir çalışma yöntemini gözlemek faydalı olabilir. Sorun, koşulları bilmeden genel bir değer yargısına varmak. “Bu yöntemde ne öğrenebilirim?” sorusu daha kullanışlıdır.

Aynı kıdemde iki kişi yine de farklı koşullarda olabilir mi?

Evet. Aynı unvan, aynı proje deneyimi veya aynı kaynaklara erişim demek değildir. Görevin kapsamını, iş yükünü ve alınan desteği ayrı değerlendirin. Unvanı tek ölçüt yapmayın.

Katkım başkalarınınki kadar görünmüyorsa ne yapabilirim?

Tamamlanan işi, sağladığınız desteği ve açık ihtiyaçları somut örnekle paylaşabilirsiniz. Bunun için kısa durum raporu örneği başlangıç sağlar; görünürlüğü sürekli çevrimiçi olmakla karıştırmayın.

Çalışma arkadaşımdan yöntemini nasıl öğrenebilirim?

İşin küçük bir bölümünü seçip belirli bir soru sorun. “İlk neyi kontrol ettiniz?” veya “Bu dosyayı hangi örnekle kurdunuz?” gibi sorular, genel başarı tavsiyesinden daha uygulanabilir cevaplar getirebilir.