İşletme, bir kuruluşun farklı işlevlerini daha geniş çerçevede görmenizi sağlayan programlara; uluslararası ticaret ise dış pazarlara, ticaret işlemlerine ve çoğu programda lojistik ya da gümrük konularına daha erken yoğunlaşan programlara işaret edebilir. Fakat bölüm adı tek başına ders içeriği veya iş sonucu garantisi değildir. Seçmeyi düşündüğünüz iki gerçek üniversitenin güncel ders planını açın. Pazarlama, finans, yönetim, dış ticaret işlemleri ve dil derslerinin ağırlığını karşılaştırın. Ardından bu derslerin sizi hangi günlük görevlere hazırladığını araştırın. Kararı “uluslararası” sözcüğünün çekiciliğiyle değil, yapmayı isteyeceğiniz işle verin.
İşletme daha geniş bir başlangıç olabilir
İşletme programlarında yönetim, pazarlama, muhasebe, finans, iktisat ve insan kaynakları gibi alanlarla karşılaşabilirsiniz. Bunun derecesi okuldan okula değişir. Örneğin Adnan Menderes Üniversitesinin işletme müfredatı yönetim muhasebesi, küresel finans, elektronik pazarlama ve pazarlama araştırması gibi farklı seçmeli alanlar gösteriyor. Bu, bütün okullarda aynı seçmelilerin açıldığı anlamına gelmez. Gerçek programınızın zorunlu derslerine ve son iki yıldaki seçmeli imkanına ayrıca bakın.
Geniş başlangıcın yararı, henüz hangi iş alanında çalışacağınızı bilmiyorsanız birkaç dili öğrenme fırsatıdır: Müşteri ihtiyacını, finansal sonucu ve ekip yönetimini aynı işletme içinde düşünürsünüz. Bedeli ise ilginizi çeken dış ticaret alanına kendinizin özellikle yönelmesi olabilir. “İşletme okursam hiçbir konuda uzmanlaşamam” sonucu doğru değildir; seçmeli ders, staj ve proje tercihleriniz yön oluşturabilir. Ancak bu imkanların gerçek okulda bulunup bulunmadığını doğrulayın.
Uluslararası ticaretin adı değil, ders içeriği önemli
Bu alanda program adları bile farklı olabilir: Uluslararası ticaret, uluslararası ticaret ve işletmecilik, uluslararası ticaret ve lojistik. İsim benzerliği müfredat eşitliği demek değildir. Tarsus Üniversitesinin uluslararası ticaret ve lojistik planında gümrük ve serbest bölgeler, kambiyo rejimleri, lojistik planlama gibi dersler yer alıyor. Özyeğin Üniversitesinin uluslararası ticaret ve işletmecilik planı ise ayrı bir program örneği. Bu iki okulun derslerini bile tek kalıba sokmayın; aday olduğunuz programın kendi planını okuyun.
Bu bölümde yalnız “yurt dışına ürün satarım” hayali kurmak yeterli değildir. Evrak, teslim tarihi, müşteri yazışması, tedarikçi koordinasyonu ve mevzuat takibi gibi işler de olabilir. Bazı roller insanlarla görüşmeye, bazıları tablo ve belge doğruluğuna ağırlık verir. Hangisine ilginiz olduğunu günlük görev üzerinden düşünün.
Karar alanı | İşletmede sorun | Uluslararası ticarette sorun |
Dersler | Farklı işletme alanlarını denemek ister misiniz? | Dış ticaret konularına uzun süre çalışır mısınız? |
Günlük iş | Pazarlama, finans veya operasyon arasında hareket etmek ister misiniz? | Sipariş, teslim ve dış pazar süreçleri ilginizi çeker mi? |
Dil | Hedeflediğiniz işte hangi dil görevi var? | Gerçek programda yabancı dil nasıl kullanılıyor? |
Deneyim | Hangi seçmeli ve staj mevcut? | Dış ticaret uygulaması ve proje imkanı nedir? |
Dil tek başına bölüm seçtirmez
“Uluslararası ticaret okursam kendiliğinden İngilizce öğrenirim” beklentisi risklidir. Öğretim dili, hazırlık koşulu ve yabancı dil dersleri programdan programa farklıdır. İngilizce öğrenimi ise ders dışında okuma, yazma ve konuşma çalışması gerektirebilir. İşletme programı öğrencisi de güçlü yabancı dil ve dış ticaret deneyimi oluşturabilir. Bu nedenle iki bölümün adını değil, okulun yayımladığı ders ve öğretim dili bilgisini karşılaştırın.
Örneğin bir dış ticaret asistanı yabancı müşteriye kısa, doğru bir e-posta yazmak zorunda olabilir. Dil düzeyinizin bu göreve yetip yetmediğini bir örnek e-posta hazırlayarak deneyin. Sadece sınav puanını değil, gerçek iş görevini ölçün. İşletme mezunu da uluslararası bir şirkette benzer yazışmalar yapabilir. Diploma adı tek başına çalışma dilini belirlemez.
Aynı örnek işi iki bölüm açısından okuyun
Bir şirket yeni bir pazara ürün göndermek istiyor. İşletme eğitiminin geniş bakışıyla müşteri ihtiyacı, fiyat, finansman ve karlılık sorularını düşünün. Uluslararası ticaret odağıyla sevkiyat, ödeme biçimi, gümrük ve teslim belgelerini inceleyin. Gerçek şirketlerde bu işler farklı ekipler arasında paylaşılabilir; burada amaç, hangi tür soruları çalışmaktan hoşlandığınızı görmek. Eğer ikisi de ilginizi çekiyorsa müfredatta ikisini bağlayan ders ve staj alanlarını arayın.
Kararı yalnız mezunların kullandığı iş unvanlarına göre vermeyin. Aynı unvanın günlük işi şirkete göre değişebilir. İki iş ilanını açın; görevleri fiiller halinde yazın: analiz etmek, müşteriyle görüşmek, belge hazırlamak, raporlamak. Sonra bu görevler için aday programın hangi ders ve deneyimi sunduğunu eşleştirin. Eksik gördüğünüz bir alan varsa öğrenme planı kurmanız mümkündür; yalnız bir program adının bütün kapıları kendiliğinden açacağını varsaymayın.
- Dersi açın
Aday okulun güncel zorunlu ve seçmeli planına bakın.
- İşi tanıyın
İki gerçek ilandaki günlük görevleri çıkarın.
- Kendinizi sınayın
Hangi görevleri uzun süre yapmak isteyeceğinizi yazın.
İki programı gerçekten yan yana koyun
Seçmeli dersleri okurken yalnız katalogda görünmesine güvenmeyin. Ön koşul, sınıf düzeyi ve her yıl açılma durumu kararınızı etkileyebilir. Aday okulun öğrenci işlerine veya bölümüne “Bu alandaki dersler son iki yılda açıldı mı?” diye sorabilirsiniz. Staj imkanı için de “staj var” etiketinden öteye geçin: Zorunlu mu, okul nasıl destekliyor, öğrenciden hangi iş çıktısı bekleniyor? Böylece geniş işletme programında dış ticarete yönelme imkanını veya uluslararası ticaret programında başka işlevleri tanıma şansını somut bilgiyle karşılaştırırsınız.
Bir işletme ve bir uluslararası ticaret programı seçin. Güncel ÖSYM program kılavuzundan giriş koşullarını, okulların resmi sayfalarından dersleri bulun. İlk iki yılın ortak derslerini ve sonraki uzmanlaşma alanlarını farklı renklerle işaretleyin. Son olarak “Bu programın hangi dersinde zorlanmayı göze alabilirim?” sorusunu yanıtlayın. İşletmenin temel uygunluk sorularını ayrıca düşünmek isterseniz işletme bölümü kimler için uygun yazısına bakabilirsiniz. Kariyer yönünüz için kurs programını inceleyin; resmi bölüm koşullarını okul ve ÖSYM kaynaklarından doğrulayın.
Sık sorulan sorular
Uluslararası ticaret okumak için çok iyi İngilizce şart mı?
Giriş ve hazırlık koşulu programa göre değişir. İşte kullanacağınız dili ayrıca geliştirmeniz gerekir; güncel okul kuralını okuyun.
İşletme mezunu dış ticarette çalışabilir mi?
Rolün görev ve koşullarına bağlıdır. Dış ticaret bilgisi, dil ve ilgili çalışma örnekleriyle uygunluğunuzu göstermeniz gerekebilir.
Uluslararası ticaret yalnız lojistik midir?
Hayır. Programlara göre dış pazar, işletme ve ticaret işlemleri de olabilir. Gerçek ders planını inceleyin.
Hangisi daha kolay iş buldurur?
Tek başına bölüm adı iş garantisi vermez. Hedef rol, okulun imkanları ve sizin ürettiğiniz çalışma kanıtı önemlidir.
