İş hayatında güçlü yönlerinizi keşfetmek için önce kendinize bir sıfat seçmeyin. Son birkaç ayda iyi sonuç aldığınız işleri, başkalarından gelen somut görüşleri ve tekrar yaparken zorlanmadığınız görevleri karşılaştırın. “İletişimim güçlü” demek yerine, hangi konuşmada kimin hangi kararını kolaylaştırdığınızı yazın. Güçlü yön, hiç zorlanmadan yaptığınız her şey değildir. Zor bir görevi hangi davranışınızla daha iyi tamamladığınızı gösteren tekrarlı kanıt arayın. Sonunda iki veya üç olası güçlü yön seçip bunları yeni bir görevde sınayın.
Önce etiketleri değil, yapılan işleri toplayın
Bir öz değerlendirme formunda “analitik düşünme” kutusunu işaretlemek kolaydır. Fakat bu ifade size hangi görevi daha fazla üstlenebileceğinizi söylemez. Bir satış operasyonları çalışanının aylık raporda tutarsız görünen siparişleri ayırdığını düşünelim. Sorunu fark etmesi, kayıtları farklı kaynaklarla karşılaştırması ve düzeltilmesi gereken satırları açıkça göstermesi üç ayrı davranıştır. Hangisinin tekrarlandığını bulmadan yalnız “analitik” demek fazla geneldir.
Son üç ayın takvimine, teslim dosyalarına ve toplantı notlarına bakın. Bitmiş beş iş seçin. Büyük proje aramayın; küçük ama tekrarlanan bir katkı daha açıklayıcı olabilir. Her iş için şu soruları yanıtlayın: Beklenen sonuç neydi? Sizin payınız neydi? Hangi karar veya adım daha kolay hale geldi? Karşınıza çıkan zorlukta ne yaptınız? Başka biri aynı işi yaptığında sizden farklı olarak nerede takılabilirdi?
Bu kayıt, katkı günlüğü tutma alışkanlığına yakın görünür. Fark şu: Katkı günlüğü performans görüşmesine kanıt biriktirir; burada kanıtların içinden tekrarlanan çalışma davranışını çıkarıyorsunuz.
Görüş isteyin, fakat genel övgüyle yetinmeyin
“En güçlü yanım sizce ne?” sorusu iyi niyetli ama geniştir. Çalışma arkadaşınız size “çok çalışkansınız” diyebilir. Bunun yerine yakın zamanda tamamlanan bir işe dönün: “Son müşteri aktarımında hangi adımım sizin işinizi kolaylaştırdı? Hangi adımı başka türlü yapmalıydım?” Bu soru hem katkıyı hem sınırı gösterir.
Üç kişiden aynı yanıtı almak zorunda değilsiniz. Biri sizin veri düzenleme biçiminizi, diğeri belirsiz bir isteği net sorulara çevirmenizi görebilir. Görüşleri savunmaya geçmeden yazın. Tek bir iltifatı kesin hüküm saymayın; benzer davranışların farklı işlerde görülüp görülmediğini kontrol edin.
Güçlü yön ile sevdiğiniz işi de ayırın. Bir işi iyi yapıp sonunda tükenmiş hissedebilirsiniz. Başka bir görevi severken henüz istenen kaliteye ulaşmamış olabilirsiniz. İlgi, enerji ve sonuç ayrı sütunlarda durursa sonraki kariyer kararınız daha isabetli olur.
İş örneği | Sizin somut davranışınız | Gelen görüş veya sonuç | Olası güçlü yön |
Haftalık rapor | Farklı kaynaklardaki sayıları karşılaştırdınız | Hatalı toplam teslimden önce bulundu | Tutarsızlıkları fark etme |
Yeni ekip arkadaşının sorusu | Süreci küçük adımlarla gösterdiniz | Kişi sonraki işi tek başına tamamladı | Karmaşık işi açıklama |
Proje başlangıcı | Açık soruları tek listede topladınız | İş bölümü daha net yapıldı | Belirsizliği netleştirme |
Güçlü yön için üç kanıt arayın
1. Bitmiş işi bulun. Kendi payınızın açık olduğu birkaç örneği seçin.
2. Davranışı adlandırın. Sonucu sağlayan belirli adımı genel sıfattan ayırın.
3. Yeniden sınayın. Benzer davranışı başka bir görevde kullanmayı deneyin.
Güçlü yönü yeni bir görevde sınayın
Tabloda iki örnekte “belirsizliği netleştirme” görülüyorsa hemen “strateji uzmanıyım” sonucuna atlamayın. Sonraki proje başlangıcında açık soruları toparlama görevini isteyin. Proje sahibine hangi sorunun cevabını bulmak istediğinizi, ne kadar zaman ayıracağınızı ve çıktıyı nasıl paylaşacağınızı söyleyin. İş tamamlandığında bu davranışın gerçekten fayda yaratıp yaratmadığını inceleyin.
Bir güçlü yönü kullanmak, her görevi üstlenmek değildir. İnsanların size sık sık aynı işi vermesi bazen yeteneğinizi gösterir, bazen de iş bölümündeki boşluğu. İşin sonucunu, sizin enerjinizi ve geliştirmek istediğiniz yönü birlikte değerlendirin. Hedefli pratik konusunda küçük bir deneme yapmak, sıfat listesinden daha değerlidir.
Güçlü yönü bağlamından koparmayın
Bir işi kolay yapmanız, her ortamda aynı sonucu alacağınız anlamına gelmez. Örneğin açık kuralları olan bir rapordaki hatayı çabuk bulabilirsiniz; ancak kuralı henüz belirlenmemiş yeni bir işte önce doğru soruları sormanız gerekir. “Hata bulmakta iyiyim” ifadesi ile “tanımlı veriler arasında tutarsızlık aramakta iyiyim” ifadesi farklı işlere işaret eder. Kayıtlarınızdaki koşulları da yazın: Tek başınıza mı çalıştınız, hangi bilgiye erişebildiniz, kimin desteği vardı?
Bir başka sınır da görünmeyen ekip katkısıdır. İyi bir teslimde sizin hazırlığınız kadar çalışma arkadaşınızın erken uyarısı veya yöneticinin doğru önceliği seçmesi rol oynamış olabilir. Güçlü yönünüzü bulmak için başarıyı yalnız kendinize mal etmeniz gerekmez. Kendi davranışınızı ekip koşullarından ayırabilirseniz nerede tekrar kullanabileceğinizi daha gerçekçi görürsünüz. Bir iş sonucunu anlatırken “Ben şunu yaptım; şu destek sayesinde bu çıktı mümkün oldu” demek hem açık hem güvenilirdir.
Tabloda örnekler birbirini tutmuyorsa kendinize hemen bir etiket bulmaya çalışmayın. Bir hafta boyunca hangi görevde ne yaptığınızı ve kimden nasıl görüş aldığınızı kaydedin. Başlangıçta güçlü yönünüz tek bir kelime olmayabilir: “Belirsiz iş isteğini sorularla açıp uygulanabilir küçük bir plana çevirmek” gibi bir davranış dizisi, daha işe yarar bir tanımdır.
Bugün beş bitmiş iş seçin ve her birinin yanına tek bir davranış yazın. Sonra bir çalışma arkadaşından yalnız bir örnek hakkında görüş isteyin. Tekrarlanan davranış ortaya çıkarsa onu gelecek haftaki bir görevde bilinçli biçimde kullanın.
Burada seçtiğiniz görevi bir öğrenme planına bağlamak isterseniz kariyer gelişim kursunun programını inceleyebilirsiniz. Programdaki güçlü yönler, öğrenme planı ve kişisel aksiyon çalışmasının ihtiyacınıza uyup uymadığını değerlendirin.
Sık sorulan sorular
Güçlü yönümü bulmak için kişilik testi şart mı?
Hayır. Bir test düşünmek için dil verebilir ama yaptığınız işin kanıtı yerine geçmez. Önce teslim ettiğiniz işlerdeki davranışları ve gelen somut görüşleri inceleyin.
İyi yaptığım her iş güçlü yönüm müdür?
Hayır. Bir işi yalnız yoğun çabayla bir kez tamamlamış olabilirsiniz. Benzer davranışın farklı durumlarda fayda sağlayıp sağlamadığına ve o işi sürdürmek isteyip istemediğinize bakın.
Yöneticim güçlü yönümü görmüyorsa ne yapmalıyım?
Genel bir takdir istemek yerine belirli bir iş örneğiyle görüşme açın. Ne yaptığınızı, bunun hangi sorunu çözdüğünü ve benzer katkıyı nerede sunabileceğinizi anlatın.
Güçlü yönlerim zamanla değişebilir mi?
Evet. Görevleriniz ve çalışma koşullarınız değiştikçe kullandığınız yetenekler de gelişir. Bu yüzden kaydı birkaç ay sonra yeni iş örnekleriyle yeniden gözden geçirin.
Bulduğum güçlü yönü nasıl geliştiririm?
Tek bir davranış seçip zorlandığınız alt adımı çalışın. Hedefli pratik örnekleri, genel bir sıfatı tekrar etmek yerine ilerlemeyi belirli bir görev üzerinden izlemenize yardım eder.
